Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkin mahkemeler arası yetki uyuşmazlığının, Türk Medeni Kanununa göre ilgilinin yerleşim yeri mahkemesinde çözüme kavuşturulması.
Özet: Bir kişinin koruma amacıyla özgürlüğünün kısıtlanması istemine ilişkin davada ortaya çıkan yetki uyuşmazlığı, Gaziantep ve Van Sulh Hukuk Mahkemelerinin karşılıklı olarak kendilerini yetkisiz ilan etmesiyle derinleşmiştir. Yüksek yargı mercilerince yapılan değerlendirme sonucunda, Türk Medeni Kanununun ilgili maddeleri uyarınca ve dosya kapsamındaki verilere göre, korunması istenen kişinin merkezi nüfus idaresindeki yerleşim yerinin Van olduğu tespit edilmiş olup, bu gerekçeyle söz konusu uyuşmazlığın Van 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından çözüme kavuşturulması gerektiğine karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/4195 E.  ,  2025/7346 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/275 Esas, 2025/290 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Gaziantep 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.12.2024 Tarihli ve 2024/692 Esas, 2024/1587 Karar Sayılı Kararı
Koruma amacıyla özgürlüğü kısıtlanması istenilenin merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin İpekyolu/Van olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Van 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.02.2025 Tarihli ve 2025/275 Esas, 2025/290 Karar Sayılı Kararı
Davanın vesayet istemine ilişkin olduğu, ilk başvurunun yapıldığı yer Gaziantep Sulh Hukuk Mahkemesi yetkili olacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 432 nci maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun'un “Koşulları” başlıklı 432 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar.”
3. 4721 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 433 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, korunma amacıyla özgürlüğünün kısıtlanması istenilenin yerleşim yeri adresinin İpekyolu/Van olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Van 1. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun'un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Van 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.