Kamulaştırma bedeli tespiti ve taşınmaz tescilinde, emsal karşılaştırması ve değer takdirine yönelik idare itirazlarının reddiyle bölge adliye mahkemesi kararının temyizen onanması.
Özet: Davacı idare, kamulaştırılan taşınmazın bedelinin tespitine yönelik davada ilk derece mahkemesinin emsal taşınmaz seçimi ve değerleme yöntemine ilişkin itirazlarla istinaf yoluna başvurmuş; bölge adliye mahkemesince istinaf talebinin esastan reddedilmesi üzerine temyiz edilen kararda, kamulaştırma bedelinin tespitine esas alınan emsal karşılaştırması ve değerleme yöntemine dair davacı idarenin itirazları yerinde görülmeyerek bölge adliye mahkemesi kararı usul ve kanuna uygun bulunarak onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/13216 E.  ,  2025/18031 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1978 Esas, 2025/1333 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/302 Esas, 2023/165 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak tapudan terkini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 08... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; resen emsal alınan 1 77... parsel nolu taşınmazın .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesinde ve yol güzergahı yanında yer aldığını, taşınmazın ise imar planı içerisinde %27,8 düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış imar parseli olduğunu, dava konusu taşınmazın ise imar planı dışında plansız sahada yer aldığını, birbirine benzer özellikler taşıyan taşınmazların kullanılmayıp bu iki taşınmazın kıyaslanmasının kabul edilemeyeceğini, taşınmaza bedel takdir edilirken tek emsal kullanılmasının yapılan değerlendirmenin sağlıklı olmadığının bir kanıtı olduğunu, dava konusu 1 08... parsel nolu taşınmazın imar parseli olmadığından arta kalan kısmı için %10 değer azalışı verilmesinin doğru olmadığını, emsal olarak alınan 1 77... nolu parselin tapudan satış senedinin istenerek bilirkişi raporunun denetlenmesinin gerektiğini, dava konusu taşınmaza olabildiğince çok emsal karşılaştırması yapılmasını, emsal taşınmazların her birinin dava konusu taşınmaza uygunluğunun denetlenmesini, üstün ya da eksik yönlerinin tek tek belirtilmesinin gerektiğini, ancak bilirkişi raporunun, tüm bu hususlar göz ardı edilerek hazırlandığını, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın imar durumlarının benzer emsal taşınmazın imar durumlarının benzer nitelikte olması zorunluluğunun göz ardı edildiğini, lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilerek taşınmazın metrekare birim fiyatının hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.