Hırsızlık suçunda istinaf mahkemesinin 5271 sayılı CMK 280/1 (e) ve (f) bentleri dışındaki bozma kararının hukuka aykırılığı ve mahkeme usulüne etkisi üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Sanığın hırsızlık suçundan mahkûmiyetine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf ret kararına yönelik temyiz incelemesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin önceki aşamada, kanun tarafından duruşma açılmaksızın bozma için belirlenen sınırlı haller (CMK 280/1 e ve f bentleri) dışında, eksik inceleme ve usul hataları gibi gerekçelerle dosyayı bozarak yeniden yargılama yerine dosya üzerinden karar vermiş olmasının hukuka aykırı olduğu, bu tür kanuni dayanağı olmayan bozma kararlarının sonraki yargılama süreçlerini ve verilen hükümleri hukuken geçersiz kıldığı, dolayısıyla Bölge Adliye Mahkemesinin temyize konu kararının bu ağır hukuki aykırılık nedeniyle geçerli sayılamayacağı belirlenmiştir.
2. Ceza Dairesi         2023/24915 E.  ,  2025/22608 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2023/767 E., 2023/2588 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
Sanık müdafiinin temyiz isteminin hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik olduğu belirlenerek,
İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun'un 288. maddesinin “Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.” ve aynı Kanun’un 294. maddesinin ise; “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.” şeklinde düzenlendiği de gözetilerek sanık müdafiinin temyiz isteminin, teşhis tutanağının gerçeği yansıtmadığı, şikâyetçinin beyanlarına dayandırıldığı, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, hırsızlık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, sanığın cezalandırılması için her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delilin bulunmadığı ve sanık lehine olan yasal hükümlerin uygulanmadığına yönelik olduğu, belirlenerek, yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.07.2021 tarihli 2021/24 Esas, 2021/548 Karar sayılı dosyasında hırsızlık, mala zarar verme ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından verilen Mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan istinaf incelemesi neticesinde, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 04.11.2022 tarihli ve 2021/1833 Esas, 2022/2792 Karar sayılı kararıyla; “Sanığın atılı eylemi kabul etmemesi, olay anına ilişkin kamera kaydı ve tanık bulunmaması karşısında olay yerinden elde edilen kan izleri ile sanıktan alınacak biyolojik örnekler üzerinde mukayese amaçlı moleküler genetik inceleme yapılarak sanık hakkında bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, kabule göre de; hükmün mala zarar verme suçuna ilişkin bölümünde ceza maddesinin sehven TCK 116/4 olarak gösterilmesi, sanığa atılı hırsızlık suçunun gece vakti işlendiğine dair somut delillerin nelerden ibaret olduğunun karar gerekçesinde belirtilmediğinden," bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılıkların giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “…Bölge Adliye Mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.07.2021 tarihli 2021/24 Esas, 2021/548 Karar sayılı kararı ile bozma kararı üzerine verilen Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.02.2023 tarihli ve 2022/716 Esas, 2023/171 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304/2. maddesi uyarınca Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.