Türk Medeni Kanununun 432. maddesi kapsamında koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkin vesayet davalarında mahkemeler arası yetki uyuşmazlığının Yargıtay tarafından yerleşim yeri ilkesine göre giderilmesi.
Özet: Bu hukuki metin, 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 432. maddesi kapsamında koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemiyle ilgili olarak Erzurum ve Yalova Sulh Hukuk Mahkemeleri arasında ortaya çıkan yetki uyuşmazlığını gidermektedir; aleyhine tedbir talep edilen kişinin dava tarihindeki MERNIS adresinin Yalovada olduğunun tespiti üzerine, vesayet işlerinde yetkinin ilgili kişinin yerleşim yerine ait olduğu ilkesi gereğince, davanın Yalova 2. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından görülmesi gerektiğine karar vermiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/3297 E.  ,  2025/7271 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/511 Esas, 2024/481 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Erzurum 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.03.2024 Tarihli ve 2024/221 Esas, 2024/312 Karar Sayılı Kararı
Yapılan kolluk araştırması neticesinde, aleyhine tedbir talep edilenin adresinin ..., ... Caddesi, No:... İç Kapı No: ....../Yalova olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Yalova 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13.12.2024 Tarihli ve 2024/511 Esas, 2024/481 Karar Sayılı Kararı
Aleyhine tedbir talep edilenin adresinin ... Mahallesi, ....Sokak, No:..İç Kapı No:...... Mersin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 432 nci maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri
Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Koşulları” başlıklı 432 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar. ”
5. 4721 sayılı Kanun’un“Yetki” başlıklı 433 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre kısıtlı adayının dava tarihindeki merkezi nüfus idare sistemindeki adresinin ..., Caddesi, No:... İç Kapı No.../Yalova olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Yalova 2. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Yalova 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.