Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında davacı idarenin temyizi ile taşınmazın yüzölçümündeki hata ve kadastro yenileme çalışmalarının etkisi incelenmiştir.
Özet: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararı üzerine, istinaf mahkemesi davalı itirazlarını reddederken, davacı idarenin başvurusunu kısmen kabul edip, kamulaştırılan taşınmazın yüzölçümüne dair bir düzeltme ile yeniden davanın kabulüne hükmetmiş; bu kararı temyiz eden davacı idare vekili, aleyhine vekalet ücreti hükmedilmesi gibi sebepler ileri sürmüş olsa da, Yüksek Mahkeme arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırmasıyla değer biçilmesinin hukuka uygun olduğunu ve kadastro yenileme çalışmaları haricindeki temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirtmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2024/9307 E.  ,  2025/7256 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2030 Esas, 2024/948 Karar
DAVA TARİHİ : 16.11.2020
KARAR : Esastan ret - Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Rize 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/223 Esas, 2022/98 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Rize ili, ..., .. köyü 12 83... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırılmasını talep ettikleri kısım 229,35 m² iken bilirkişilerce arta kalan alan için de %100 değer düşüklüğü belirlendiğinden taşınmazın tamamının bedeli ödenmesine rağmen hükümde 220,66 m² olarak geçmesinin hatalı olduğunu, lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak ve uygun emsal ile değerlendirme yapılarak değer biçilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı; ancak dava konusu 12 83... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılan bölümünün alanı 229,35 m² olduğu hâlde, hükümde infazda tereddüt yaratacak şekilde taşımazın kamulaştırılan bölümünün 220,66 m² olarak yazılması doğru görülmediği gerekçesiyle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvurularının kabul edilerek yeniden karar verildiğini; ancak verilen karar lehlerine olması gerekirken aleyhine sonuçlanacak şekilde davalılar lehine 17.500,00 TL vekâlet ücretine hükmedildiğini, dava konusu taşınmazın yenileme çalışmaları sonucunda 26 03... parsel sayısı ile yeniden numaralandırıldığını, yüzölçümünün değiştiğini ve istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
4. Dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları sonucu yeni tapu kayıtlarının oluştuğu ve taşınmazın ada parsel numarası ile yüzölçümünün değişmiş olduğu anlaşıldığından mahallinde teknik bilirkişi eşliğinde yapılacak keşif ile kamulaştırma krokisi uygulanmak suretiyle yeni oluşan parselde kamulaştırmaya konu alanının koordinat bilgilerini içerir ek rapor alınarak taşınmazın yenileme sonrası oluşan alanı ile yeni ada ve parsel numarası üzerinden hüküm tesis edilmesi gerekirken, koordinatsız fen bilirkişi raporu uyarınca eski ada parsel numarası ve eski kamulaştırma alanı üzerinden hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,
Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,08.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.