Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin emsal karşılaştırmasıyla tespiti ve istinaf ret kararlarının temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararına karşı tarafların istinaf başvurularını Bölge Adliye Mahkemesi, emsal taşınmazların konum ve nitelikleriyle karşılaştırıldığında bedelin yerinde olduğu gerekçesiyle esastan reddetmiş olup, temyiz incelemesinde Yargıtay, taşınmaza yol olarak el atılması nedeniyle kamulaştırma kanununun ilgili maddesi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönlerinin belirlenerek kıyaslama yapılmak suretiyle değer biçilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2357 Esas, 2025/343 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 8. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/386 Esas, 2023/365 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ..., ..., 4798 parsel ile Kocaeli İli, ..., ... Mahallesi 66 59... (eski 4797) parsel sayılı taşınmazlara fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın bedelinin düşük olduğunu, bilirkişilerce emsal alınan ve mahkemece kabul gören ... Mahallesi 7 86... parselin satış tarihi ile dava tarihi arasında 11 yıl bulunduğunu, bilirkişi raporunun 6. sayfasında bulunan Mukayese Kriterleri başlıklı cetvelde somut emsal ile dava konusu parselin hemen hemen aynı özellikler göstermesine rağmen değerlendirme oranının yalnızca 0,21 olarak tespit edildiğini, bu tespit yapılırken hangi verilerin değerlendirmeye alındığının raporda değinilmediğini, dava konusu taşınmaz ile somut emsalin birebir özellikler gösterdiğini, değerlendirme oranının gerçeği yansıtmadığını, denetlenebilir, açık ve şeffaf bir şekilde değerlendirme oranı tespit edilmesi gerekliyken hangi verilere dayanılarak böyle bir değerlendirme oranının tespit edildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; rapordaki tek kıyası emsalle kıyaslama yapılmasının raporu sağlıksız kıldığını, bilirkişi heyetinin tespit ettiği kamulaştırma bedelinin eksik inceleme ile belirlendiğini, mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde bedel yüksekliği, taşınmazın vasfının hatalı bir şekilde arsa olarak tespiti sebebiyle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2021/1351 Esas, sayılı dosyasında incelenen ... 4227 parsel için değerlendirme tarihi olan 2018 yılı itibarıyla m² birim fiyatının 920,00 TL olarak belirlendiği, yine ... 4230 parsel sayılı taşınmaza ilişkin belirlenen 897,37 TL/m² birim değeri üzerinden verilen kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2021/14430 Esas, 2022/7086 Karar sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, yine dava konusu taşınmaza yakın vaziyette bulunan ... 4366 parsel sayılı taşınmaza ilişkin belirlenen 1.027,00 TL/m² birim değeri üzerinden verilen kararın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2022/699 Esas, 2022/10061 Karar sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği gözetildiğinde, dava konusu taşınmaz için 2022 yılı Aralık ayı itibari ile belirlenen bedelin, anılan taşınmazların konum ve nitelikleri ile üstün ve eksik yönleri karşılaştırıldığında yerinde olduğu kanaatine varıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir. 2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Dava konusu taşınmaza yol olarak el atıldığından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Davacı tarafından talep edilmesine rağmen Kocaeli,...,... Mahallesi 66 59... parsel hakkında olumlu, olumsuz karar verilmemesi bozmayı gerektirmiştir.4. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1.Taraf vekillerinin temyiz istemlerinin kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,3.Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığınaDavacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.