kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, organize sanayi bölgesi alanı içindeki taşınmazın arsa veya tarla vasfının belirlenmesi üzerine istinafın reddi ve temyiz süreci.

Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, Organize Sanayi Bölgesi alanı içindeki taşınmazın arsa veya tarla vasfının belirlenmesi üzerine istinafın reddi ve temyiz süreci.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin taşınmazı arsa vasfında değerlendirerek bedelini tespit etmesi ve tescile karar vermesi üzerine, hem bedelin yüksek olduğunu iddia eden davacı idarenin hem de bedelin düşük olduğunu ve taşınmaz üzerindeki mütemmim cüzlerin de dikkate alınması gerektiğini savunan davalıların istinaf başvurularını inceleyen bölge adliye mahkemesi, taşınmazın imar planında organize sanayi bölgesi alanında kalması ve konumunun da dikkate alınmasıyla arsa vasfında kabul edilerek emsal karşılaştırma yöntemiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle her iki başvuruyu da esastan reddetmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/8817 E. , 2025/15899 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1331 Esas, 2025/701 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Hendek 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/79 Esas, 2023/39 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın .. 2. Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi, .. kırı mevkii, 13 05... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın .. 2. Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu müvekkiline ait taşınmazın 1.723,43 m²lik kısmı için davacı tarafından bir bedel teklif edildiğini; ancak teklif edilen bedelin mevcut ekonomik şartlar dikkate alındığında çok düşük olduğunu, taşınmazın büyük kısmının kamulaştırılmak istendiğini ancak geriye kalan alanda tarım faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise taşınmazın vasfının ve üzerinde bulunan ağaçlar ile birlikte bedelinin tespit edilerek kamulaştırılmasına, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile .. 2. Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kıymet Takdir Komisyonu tarafından davalı tarafa teklif edilen bedel ile mahkemece hükmedilen kamulaştırma bedeli arasında ciddi bir fark bulunduğunu, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin üzerindeki değer tespitinin taraflarınca kabul edilmediğini, dava konusu taşınmazın tarla vasfında olduğunu; ancak yerel mahkemece arsa vasfında değerlendirildiğini, .. Belediye Başkanlığı tarafından davaya konu parselle ilgili olarak taşınmazın belediye mücavir alanı içerisinde meskun mahalde kaldığının; yol, su, elektrik ve diğer belediye hizmetlerinden yararlandığının belirtildiğini, belediyenin vermiş olduğu cevabın gerçeklikten ve objekliktiften uzak olduğunu, taşınmazın fiilen belediye hizmetlerinden de faydalanmadığını, dosya içerisinde ki mübrez bilgi ve belgelere bakıldığında taşınmazın resmi kayıtlarda tarla vasfında kayıtlı olmasına ek olarak malikler tarafından da işbu taşınmazın tarla olarak kullanıldığının görüleceğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırmaya konu alanın değerinin çok daha yüksek olduğunu, kamulaştırma bedeli tespit edilirken taşınmazın üzerinde bulunan mütemmim cüzlerin dikkate alınması gerektiğini, müvekkili ile kardeşi, onlardan önce de babalarının uzun yıllardır tarım işiyle uğraştığını, sahip olduğu taşınmazın bir kısmının kamulaştırılması halinde müvekkilinin geriye kalan alan ile tarımsal ve ticari faaliyetlerin devamının mümkün olmadığını .. ve Büyükşehir Belediyelerinin hizmet alanı içinde kaldığından tüm belediye alt ve üstyapı hizmetlerinden faydalanılacak alan olduğundan taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, arsa için teklif edilen değerin mevcut objektif değerlerle örtüşmediğini, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli ... Planında, organize sanayi bölgesi alanında kaldığı, Dairelerince Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında, arsa vasfında kabul edilerek emsal karşılaştırma yöntemiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.