Kamulaştırılan taşınmazın arsa vasfında bedel tespiti ve tescili davasında istinafın esastan reddine ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bu dava, idarece açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talebine ilişkin olup, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin belirlenmesine karar vermesi üzerine, hem kamulaştıran idarenin taşınmazın tarla vasfında olduğunu ve bedelin yüksek bulunduğunu, hem de taşınmaz sahibinin arsa vasfında olduğunu ve bedelin eksik hesaplandığını iddia ederek yaptığı istinaf başvurularını değerlendiren bölge adliye mahkemesi, taşınmazın organize sanayi bölgesi içinde kaldığı ve arsa vasfında olduğu gerekçesiyle her iki istinaf başvurusunu da esastan reddetmiş, taraflar bu kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1402 Esas, 2025/754 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Hendek 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/267 Esas, 2023/177 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın .. 2. Organize Sanayi Bölgesi Tüzel Kişiliği adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi, Mera mevkii, 2158 ada, 12 parselde sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın .. 2. Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, davacı tarafın teklif ettiği bedelin kabul edilemez olduğunu, taşınmazın sanayi bölgelerine yakın olup, ulaşımının kolay olduğunu, taşınmazın anayola cephesinin bulunduğunu, üzerindeki yapıların değerinin düşük hesaplandığını, taşınmazın konumu itibarıyla önemli bir yerde olduğunu beyan ederek müvekkiline ait taşınmazın değerinin tespiti ile yargılama gideri ile ücreti vekâletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile .. 2. Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kıymet Takdir Komisyonu tarafından davalı tarafa teklif edilen bedel ile mahkemece hükmedilen kamulaştırma bedeli arasında ciddi bir fark bulunduğunu, dava konusu taşınmazın tarla vasfında olduğunu; ancak yerel mahkemece arsa vasfında değerlendirildiğini, .. Belediye Başkanlığı tarafından dava konusu parselin belediye mücavir alanı içerisinde meskun mahalde kaldığının, yol, su, elektrik ve diğer belediye hizmetlerinden yararlandığının belirtildiğini, belediyenin vermiş olduğu cevabın gerçeklikten ve objektiflikten uzak olduğunu, keşif heyetinin dahi girmekte ve keşif yapılmasının oldukça zor olduğu, araçla girmenin zor hatta mümkün olmadığı yerlere yol, su, elektrik ve diğer belediye hizmetlerinden yararlandığından bahsedilmesinin gerçeklikle bağdaşmadığını, taşınmazın resmi kayıtlarda tarla vasfında kayıtlı olmasına ek olarak malikler tarafından da tarla olarak kullanıldığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın vasfı arsa iken emsal olarak değerlendirilen taşınmazın vasfının tarla olması nedeniyle kamulaştırma bedelinin eksik hesaplandığını, emsal taşınmazın satışında tapuda gösterilen bedel piyasa rayicinin altında olup bu husus dikkate alınmaksızın tanzim edilen raporun hükme esas alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, emsal olarak değerlendirilen taşınmaz üzerinde kurulu irtifak hakkından kaynaklı değer düşüklüğü oranının kabulünün mümkün olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen objektif değer artış oranının düşük olarak belirlendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda mütemmim cüz bedelinin eksik hesaplandığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli ... Planında, organize sanayi bölgesi alanında kaldığı, Dairelerince Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında, arsa vasfında kabul edilerek emsal karşılaştırma yöntemiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak üzerinde bulunan ağaçlara maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.12.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.