Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinden, hafriyat işinden kaynaklı bakiye alacak için TMK 893/3 ve 895 uyarınca inşaatçı kanuni ipoteği tesisi talepli dava hakkında gerekçeli karar.
Özet: Bir hafriyat işleri alt yüklenicisi şirket, yaptığı işler karşılığı oluşan 15.208.169,51 TL bakiye alacağını tahsil edemediği ve işverenin konkordato ilan etmesi nedeniyle güvencesiz kaldığı gerekçesiyle, işverenin taşınmazı üzerine Türk Medeni Kanununun 893/3. maddesi uyarınca geçici ve ardından kesin yapı ipoteği tescilini talep ederken; davalı işveren, müvekkili tarafından yeterli teminat gösterildiğini belirterek davanın reddini istemiş, mahkeme ise ipotek tescilinin yapılabilmesi için alacağın taşınmaz maliki tarafından kabul edilmiş olması veya mahkemece karara bağlanmış olmasının, Türk Medeni Kanununun 895/3. maddesi gereği zorunlu olduğunu vurgulamıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :2025/
KARAR NO :2026/
BAŞKAN :
ÜYE
ÜYE :
KATİP :
DAVACI
VEKİLİ :Av.
DAVALI
VEKİLİ :Av.
DAVA : İnşaatçı İpotek Tesisi
DAVA TARİHİ : 22/06/2025
KARAR TARİHİ : 25/02/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan İpotek (Tescil İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkil şirket ile davalı arasında, 25/10/2023 tarihinde ... Projesi için Hafriyat Sözleşmeleri imzalandığını, müvekkil şirketin sözleşme ve mutabakat hükümlerine uygun şekilde;
(... 3.Etap) ... ili ... ilçesi ... ... Mahallesi 6226 ada 1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerindeki hafriyat işlerini usulüne uygun biçimde gerçekleştirdiğini, buna göre; 26.03.2025 tarihli 13 numaralı hakediş düzenlenmiş ve toplam 4.494.945,60 TL iş tutarı hakediş hesaplandığını, 06.05.2025 tarihli 14 numaralı hakediş ile 6.646.558,79TL tutarında ikinci hakediş düzenlendiğini, 31.05.2025 tarihli 15 numaralı hakediş ile 4.066.665,12TL tutarında ikinci hakediş düzenlendiğini, her üç hak edişte toplam 15.208.169,51TL hak ediş yapılmış olup, müvekkilinin 6226 ada 1 parsel yönünden 15.208.169,51TL bakiye alacağı davalı şirket uhdesinde kaldığını, davalı tarafından müvekkilin yapı alacağına ilişkin güvence gösterilmediğini, müvekkil şirketin toplam 15.208.169,51TL alacağına ilişkin malik işveren tarafından herhangi bir güvence gösterilmediğini, aksine davalının ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/... Esas sayılı dosyasıyla 16/06/2025 tarihinde konkordato ilan etmiş ve geçici mühlet aldığını, dolayısıyla mevcut durumda müvekkil şirketin alacağı teminat altında olmadığı gibi tahsil kabiliyeti de yüksek oranda zarar gördüğünü, müvekkil şirket tarafından yapılan işler, davalı şirket yetkilisinin de imzaladığı hak edişlerle ihtirazi kayıt sunulmadan tanındığını, 26.03.2025 tarihli 1 nolu hakediş, 06.05.2025 tarihli 2 nolu hakediş ve 31.05.2025 tarihli hakediş tutanakları ile, yapılan işin niteliği, miktarı, bedeli tespit edildiğini ve yüklenici müvekkil, işveren/malik, malike bağlı çalışan Şantiye Şefi ve muhasebe birimleri tarafından ihtirazi kayıt konulmaksızın imzalandığını, dolayısıyla yapılan işin malik tarafından tanınması noktasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığını belirterek ... projesi kapsamında ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 6226 ada 1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerine TMK m.893/3 mucibince bakiye alacak tutarı olan 15.208.169,51TL bedelli yapı ipoteğinin öncelikle geçici şerhi olarak tesciline, yargılama hitamında yapı alacağının kanuni ipoteği olarak kesin tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile; taşınmaz maliki tarafından inşaat alacaklısına, alacağı için yeterli teminat gösterilmesi suretiyle ipoteğin tescil edilmesinin önlenebileceğini, müvekkil şirket tarafından sözleşmeye konu iş ve işlemler karşılığında çekler keşide edildiğini, bu hususun dahi müvekkilinin yeterli güvence gösterdiğini ortaya koymakta olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, TMK 893/3, 895 uyarınca ipotek tescil (inşaatçı ipoteği) istemine ilişkindir. Türk Medeni Kanununun 893/3 maddesinde tescile tabi kanuni ipotekler "Bir taşınmaz üzerinde yapılan yapı veya diğer işlerde malzeme vererek veya vermeden emek sarf ettikleri için malzeme ve emek karşılığı olarak malik veya yükleniciden alacaklı olan alt yüklenici veya zanaatkârlar" olarak sayılmıştır. Tescilinde yüklenilen işin tamamlanmasından başlayarak üç ay içinde yapılmış olması gerekir (TMK md. 895/I,II). Bu süre, hak düşürücü nitelikte olup, üç ayın sonunda tescil isteme hakkı düşer. Ancak tescilin yapılması için alacağın taşınmaz maliki tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması şarttır (TMK md. 895/III). İpotek tescilinin yapılabilmesi için alacağın malik tarafından kabul edilmiş olması gerekir. Malik tarafından kabul edilmemesi halinde alt yüklenicinin açacağı davada alt yüklenicinin inşaat alacağının doğup doğmadığı ve alacak miktarının ne kadar olduğunun hüküm altına alınması gerekir. Aksi halde emredici kural niteliğindeki TMK'nın 895/3 maddesi uyarınca davanın dinlenme olanağı bulunmamaktadır (... (kapatılan)14. Hukuk Dairesinin 2016/ Esas, 2016/ Karar sayılı ... (kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 2006/ Esas, 2008/ Karar sayılı ilamları). Dolayısıyla ... kararlarında Türk Medeni Kanunu'nun 893/3. maddesi hükmünce, bir taşınmaz üzerinde yapılan yapı veya diğer işlerde malzeme vererek veya vermeden emek sarfettikleri için malzeme ve emek karşılığı olarak malik veya yükleniciden alacaklı olan alt yükleniciler kanuni ipotek hakkının tescilini isteyebilecekleri, ancak aynı Yasa'nın 895. maddesi hükmünce, tescilin yüklenilen işin tamamlanmasından başlayarak üç ay içinde yapılmış olması ve tescilin yapılabilmesi için alacağın malik tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olmasının gerektiği belirtilmiştir.
Davacı taraf ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/... Esas sayılı konkordato dosyasında alacağının kesinleştiğini ileri sürmüş ise de, somut olayda; davacı tarafından iddia edilen alacak davalı tarafça kabul edilmediği gibi davacı tarafından alacağının mahkeme kararına bağlandığına ilişkin ilamda sunulmamıştır. Davacı tarafın alacağının Komiser raporuna kayıt edilmesi ve dayandığı dosya TMK md. 895 te düzenlenen mahkeme kararı niteliğinde değildir. Dolayısıyla TMK md 895 de düzenlenen şartların gerçekleşmemesi ve yukarıdaki açıklamalar uyarınca davanın TMK madde 895/3 maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın TMK madde 895/3 maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar Tarifesi gereği alınması gereken 732,00.-TL maktu harcın peşin yatırılan 259.717,51.-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 258.985,51.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Asgari Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca, hesap ve takdir olunan 45.000,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan giderlerin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından HMK' nun 333. maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/02/2026
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza