Bölge Adliye Mahkemesinin 5271 sayılı CMK 280/1deki istisnai haller dışında hükmü bozma kararının yargılamayı hükümsüz kılması ve temyiz yoluna erişim hakkını kısıtlaması.
Özet: Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarına yönelik ilk derece mahkemesi kararlarına ilişkin istinaf incelemesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin, Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1. maddesindeki sınırlı haller dışında, duruşma açmaksızın bozma kararı vermesiyle yetkisini aştığı, bu hukuka aykırı bozma kararı neticesinde ilk derece mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı ve bu durumun Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda hukuka ağır aykırılık teşkil ederek ilgili kararları hükümsüz kıldığı tespit edilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2023/12611 E.  ,  2025/22454 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/1512 E., 2021/2243 K.
SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme
HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddine, temyiz isteminin reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ek kararın onanması, onama
İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanıklar müdafilerinin temyiz isteminin, "verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, sanıklara isnat edilen eylemin, tüm dosya kapsamına nazaran sabit olmayıp, şüphe aşamasında kaldığına, suçtan doğan zarar ve şikâyetçi bulunmadığına, lehe kanun hükümlerinin uygulanmasının talep edildiğine "
ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
27.11.2021 tarihli ek karar kaldırılarak yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Develi Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.01.2019 tarihli ve 2018/642 Esas, 2019/60 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik istinaf istemleri üzerine yapılan inceleme neticesinde, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin, 09.11.2020 tarihli ve 2019/1435 Esas, 2020/1528 Karar sayılı kararı ile "suçun gündüz vakti işlendiği dosya kapsamına göre sabit olmasına rağmen, mahkemece kısa kararda sanıkların konut dokunulmazlığını ihlal suçunu gece işlediklerinden bahisle TCK nun 116/4 maddesi kapsamında cezalandırıldıkları, gerekçeli karar yazılır iken ise söz konusu durumun fark edilerek bu sefer sanıkların suçu gündüz vakti işledikleri belirtilerek TCK nun 116/1 maddesi kapsamında cezalandırıldıkları, bu suretle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılarak kararda karışıklığa yol açılmış olması, sanıkların apartman içerisinde yakalanmaları nedeniyle hırsızlık konusu malları tam olarak hakimiyet alanlarına geçiremedikleri göz önüne alındığında hırsızlık suçunun teşebbüs aşamasında kalıp kalmadığının tartışılmamış olması, sanık ...'ın tekerrüre esas alınan ilamı ile ilgili suç tarihinde adı geçen sanığın 18 yaşından küçük olduğu, bu nedenle TCK nun 58/5 maddesi gereğince söz konusu ilamın tekerrüre esas alınamayacağının gözetilmemiş olması"ndan bahisle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesinin (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin, 09.11.2020 tarihli ve 2019/1435 Esas, 2020/1528 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Develi Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.05.2021 tarihli ve 2021/24 Esas, 2021/383 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesinin (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ..., ..., ... müdafii ile sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.