Hırsızlık davasında istinaf mahkemesinin duruşmasız bozma kararı verme yetkisini aşarak usul hatası yapması ve sanık savunmasıyla ilgili hukuka aykırılığın temyiz incelemesi.
Özet: Yargıtay, hırsızlık suçundan verilen hükmün temyiz incelemesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin sanığın savunma hakkının kısıtlanması ve hüküm için önemli hukuka aykırılıklar tespitine rağmen, Ceza Muhakemesi Kanunundaki sınırlı haller dışında, duruşma açmaksızın dosya üzerinden ilk derece mahkemesinin beraat kararını bozmasının usulen hatalı olduğunu, bu türden hukuka aykırılıkların ancak Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davanın yeniden görülmesiyle giderilebileceğini, bu nedenle hukuki dayanağı olmayan bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince kurulan yeni hükmün de yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirtmektedir.
2. Ceza Dairesi         2023/21174 E.  ,  2025/22359 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/3469 E., 2022/3538 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, “sanığın olaya dahil olmadığına, suç işlediğine dair somut delil bulunmadığına” yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Küçükçekmece 13. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.11.2019 tarihli ve 2018/61 Esas, 2019/677 Karar sayılı dosyasında verilen beraat hükmüne yönelik o yer Cumhuriyet savcısının istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 28.05.2021 tarihli ve 2021/1205 Esas, 2021/1988 Karar sayılı kararı ile “1-Sanığa yüklenen hırsızlık suçunun öngördüğü cezanın alt sınırının 5 yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektirmesi sebebiyle CMK'nın 196/2. maddesi gereği istinabe yasağı olması ve CMK'nun 193/1. maddesinde yer alan "Kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz." hükmü olduğu gözetilmeden, savunmasının talimat yoluyla Nusaybin Asliye Ceza Mahkemesi'nde alınması suretiyle yokluğunda yargılama yapılarak hükümlülüğüne karar verilmesi, 2-Sanık ... soruşturma aşamasında poliste vermiş olduğu ifadesinde; ..., ... ve ... ile olay tarihinde birlikte gezdiklerini extazi hap kullandığını, arkadaşlarının bir çok yerde araçtan inerek bir şeyler yaptıklarını, bir yerlere giderek koşarak geri geldiklerini, kendisinin araçta beklediğini, hiç bir yere gidip girmediğini, kovuşturma aşamasında ise; ... ve Reşit Yılmaz ile birlikte gezdiklerini, gözcülük yapmadığını suça sürüklenen çocuklar ... ve ... fiilleri sanıkla birlikte gerçekleştirdiklerini belirtmeleri karşısında; sanığın olay tarihinde sadece diğer failler ile birlikte gezdiğini, araçta oturduğunu, diğer faillerin hangi fiilleri gerçekleştirmiş olduğunu bilmediği yönündeki savunmalarının hayatın olağan akışına uygun düşmediği, suç saati de dikkate alındığında olay mahallinde veya olay mahalline yakın yerlerde niçin bulunduğunun kabul edilebilir ve ileri sürülebilir bir şekilde açıklayamadığı, suça sürüklenen çocukların bu ifadeleri dikkate alınarak sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi, 3-Olayın saat 04:01 sıralarında gerçekleştiği, suç tarihi olan 19.11.2017 tarihinde güneşin doğuş saatinin 07:52 olması ve TCK'nun 6/1-e maddesi gereğince gecenin 06:52'de sona ermesi karşısında, eylemin geceden sayılan zaman dilimi içerisinde gerçekleşmesi nedeniyle sanık hakkında TCK'nun 1 43... /4. maddeleri yönünden uygulama yapılıp yapılmayacağının değerlendirilmediğinden” bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, sanığın savunmasının talimat yoluyla alınamayacağına ilişkin bozma nedininin ise hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 28.05.2021 tarihli ve 2021/1205 Esas, 2021/1988 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Küçükçekmece 13. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.06.2022 tarihli ve 2021/570 Esas, 2022/447 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.