ankara 4. asliye ticaret mahkemesinin, yüksek hızlı tren simülatörü temini eser sözleşmesinin feshi sonrası alacak ve cezai şart tahsiline ilişkin gerekçeli kararı.

Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, yüksek hızlı tren simülatörü temini eser sözleşmesinin feshi sonrası alacak ve cezai şart tahsiline ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Davacının, 2.438.000,00 USD bedelli yüksek hızlı tren simülatörü temini sözleşmesinde, davalının eksiklikleri gidermemesi ve işi tamamlamaması üzerine sözleşmeyi tek taraflı feshederek, ödenen 1.950.400,00 USD iş bedeli ile 24.338,00 USD gecikme cezasının tahsilini talep ettiği, davalının davaya cevap vermediği, yapılan incelemede akreditif kapsamında ödemenin %80 oranında yapıldığı ve oy çokluğuyla şartlı geçici kabulün yapıldığı, ancak eksikliklerin giderilmediği bir alacak davasıdır.

T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/167 Esas - 2026/117

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2022/167 Esas

KARAR NO : 2026/117

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/03/2022

KARAR TARİHİ : 25/02/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

İDDİA VE İSTEK :

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; Teşekkülümüz ile davalı ...İnternational CO. LTD.-...Tek. Elek. Yaz.Müh. Hav. San. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi arasında imzalanan 09/05/2011 tarih ve 4500078798 sayılı sözleşme ile müvekkili tarafından 1 adet Yüksek Hızlı Tren Simülatörünün temini işinin toplam 2.438.000,00 USD bedel ile ...İnternational CO, LTD.-...Tek. Elek. Yaz. Müh. Hav. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi'ne sipariş edildiğini, İşin teslim süresinin akreditifin açılmasının yüklenici davalı şirkete tebliğ tarihinden itibaren 425 gün geçici kabul, geçici kabulü mütcakip 90 gün sonra kesin kabul olmak üzere toplam 515 takvim günü olarak belirlendiğini, Davalı şirketin daveti üzerine Teknik Şartnamenin 11.maddesi kapsamında ara geçiçi kabul komisyonunun 30/10/2012-05/11/2012 tarihleri arasında Çin'de bulunan üretim fabrikasında yaptığı muayene sonucunda; simülatörde kullanmaya engel teşkil etmeyen hataların tespit edildiğini ve sevkiyattan önce söz konusu hataların giderilmesi kaydıyla simülatörün ara geçici kabulünün yapılmasında ilgili heyet tarafından bir sakınca görülmediğini, ara geçici kabulünün uygun bulunması sebebiyle davacı şirket tarafından akreditif kapsamında 16/01/2013 tarihinde malın sevk edilmesi üzerine açılan akreditifin “% 80'lik kısmının (1.950.400,00-USD) yüklenici davalı şirketlere ödendiğini, müvekkili kurum tarafından Yüksek Hızlı Tren simülatörünün geçici kabul işlemlerinin yapılması için 26/03/2013 tarih ve 46405299-949-23207 Sayılı Genel Müdürlük emri ile muayene ve kabul komisyonu oluşturulduğunu, simülatörün entegrasyonu tamamlanmadığından dolayı muayene, kontrol ve geçici kabule hazır olmadığının ilgili komisyon tarafından tespit edildiğini, yüklenici davalı şirkete gönderilen 01/04/2013 tarihli yazı ile geçici kabul işlemlerine başlanabilmesi için simülatörün montajının tamamlanmasının istenilmesine ve davalı şirketlere geçiçi kabul süresinin dolmasından sonra cezasız ek süre verildiğini, akabinde geçiçi kabul işlemlerinin oy çokluğu ile yapılmasından sonra geçiçi kabuldeki eksiklikler yeniden cezasız süre verilmesine rağmen giderilmediği için... .... ... yevmiye numaralı ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğini, buna rağmen davalı yüklenici şirket tarafından işin bitirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmaması nedeni ile 05/03/2021 tarihi itibarıyla sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilerek tasfiye işlemlerinin yapıldığını beyanla fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla davalı şirkete ödenen 1.950.400,00-USD ile 24.3380,00-USD gecikme cezasının, ihtarda belirtilen sürenin sonundan itibaren yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalılardan müşterek ve mütescisilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA:

Dava dilekçesi davalılara taraflar arasındaki sözleşmede belirtilen tebligat adresleri esasları esas alınarak açıklamalı davetiye ile tebliğ edilmiş, davalılar cevap dilekçesi sunmadığı gibi kendilerini vekil ile de temsil ettirmemişlerdir.

DELİLLER :

-Taraflar arasında imzalanan sözleşme

-Geçiçi kabul tutanağı

-... .... .... yevmiye numaralı ihtarname örneği

-Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesinin tek taraflı olarak feshi nedeni ile ödenen iş bedelinin ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Dosyamızda konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmış, dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; mevcut dosyası incelendiğinde ...Eğitim ve Öğretim Dairesi Başkanlığı’nın, ...Malzeme

Dairesi Başkanlığı’na 04/12/2013 tarih ve 18468287- 841.02.07-85331 sayılı yazısında 2013 yılı

Şubat ayında simülatör alım işi için yüklenici firmaya ihale bedelinin %80'ine tekabül eden

1.950.400 USD akretiften ödeme yapıldığının belirtildiği, 24/04/2016 tarih ve TCDD'nin

E. 233485 sayılı yazısı ile 11 kişiden oluşan geçici kabul komisyonu tarafından Geçici Kabul

Tutanağının düzenlendiği, 06/04/2016 tarihli YHT simülatörünün “geçici Kabul

tutanağında ve hata tespit tutanağında yer alan maddeler ile kesin kabule kadar olan sürede ortaya

çıkabilecek hata tespitlerinin kesin kabule kadar giderileceği belirtilerek” şerhli olmak üzere oy

çokluğu ile geçici kabul işlemlerinin yapıldığı, işin geçiçi kabulünün 26/05/2016 tarih ve 245368 sayılı Genel müdürlük olur'u ile gerçekleştirildiği, Geçici kabul süresinin sonunun 26/11/2012 olmasına rağmen işin kesin kabulünün yapılmadığını, dosya kapsamında yapılan incelemede... 18. Noteri kanalı ile 10/02/2021 tarih ve 4009 sayılı

ihtarname kapsamında davalı ortak girişime ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün süre verildiği, yüklenici davalı ortak girişime 22/02/2021 tarihinde tebliğ edildiğini ve yüklenici şirketin davalı ortak girişimin temerrüde düştüğü, Yüklenicinin sözleşme hükümlerine göre işi geciktirme cezası olarak fesih ihbarında tanınan 10 güne

karşılık edimini ifa etmemesi nedeni ile “…34.2. Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde,

gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin %01 oranında gecikme cezası uygulanır….”

hükmü gereğince davacının davalıdan sözleşme kapsamında ödediği iş bedeli alacağı olan 1.950.400 USD ile anılan sözleşme hüküm gereğince hesaplanan 24.380,00 USD gecikme cezasının tahsilini talep edebileceği mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, dava konusu simülatörün mahallinde bilirkişi heyeti tarafından incelenerek önceki görevlendirme ara kararına uygun olarak ek rapor alınmıştır.

Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti ek raporunda ise; dava konusu simülatörün mahallinde yapılan teknik incelemesinde 2021 yılında şirket bünyesinde yapılan iç

denetim ve incelemesinden bu yana eksiklikleri sebebi ile hiç çalıştırılmadığını, enerjisinin kesik

olup kursiyerlerine hiçbir eğitim verilmediğini sözlü olarak bilirkişi heyetine ifade edildiğini, ihale ile iş gören

firmalar tarafından davacı tarafından bildirilen eksikliklerin giderilmediğini belirterek asıl rapordaki tespit ve değerlendirmeler teyit ve tekrar edilmiştir.

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ise; taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalı şirketin davacıya karşı sözleşme konusu simülatörün imal ve teslimini davacıya karşı taahhüt ettiği, davacı işverenin sözleşme kapsamında tespit edilen ihale konusu iş bedeli miktarının %80'ine tekabül eden

1.950.400 USD'yi akretiften ödediği, dosyamıza sunulan geçiçi kabul tutanakları ve ihtarname örneklerine göre davalı şirketin sözleşme konusu simülatörün geçiçi kabulünün yapılmasından sonra geçiçi kabul aşamasında tespit edilen eksiklikleri ikmal ederek kesin kabule hazır hale getirmekle yükümlü olduğu, ancak davalı yüklenici şirketin sözkonusu edimini sözleşme ve eklerine uygun şekilde ifa etmeyerek işin kesin kabulünün gerçekleştirilmesini engellediği, bu nedenle bilirkişi heyeti ek raporunda da mahallinde keşfen tespit edildiği üzere simülatörün halihazırda kullanıma elverişli ve çalıştırılabilir durumda olmadığı, bu durumda davalı şirketin davacıya karşı sözleşme konusu edimini tam ve gereği gibi ifa etmemesi nedeni ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshinin hukuka uygun olduğu, nitekim 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve kesintiler ile

sözleşmenin feshi” başlıklı 34. Maddesi ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “İdarenin

sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20/2. Maddesi kapsamında somut uyuşmazlıkta davacı yönünden haklı olarak tek taraflı fesih koşullarının oluştuğunun sabit olduğu, bu nedenle de davacı işverenin davalı yükleniciye ödediği sabit olan

1.950.400 USD ile ek raporda sözleşmenin 34.2.maddesinde yer alan; " Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde,

gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin %01 oranında gecikme cezası uygulanır….” düzenlemesi gereğince hesaplanan 24.380,00 USD gecikme cezasını davalıdan tahsilini talep etmekte haklı olduğu, davalı yönünden temerrüt olgusunun hüküm altına alınan

1.950.400 USD alacak yönünden ödeme tarihi olan 16/01/2013 , 24.380 USD cezai şart alacağı yönünden ise; 6098 sayılı TBK'nın 117.m. gereğince kendisine tebliğ edilen noter ihtarnamesinde verilen süre sonrasında 04/03/2021 tarihinde gerçekleştiği kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle davanın kabulü ile; dava konusu 1.950.400,00-USD alacağın ödeme tarihi olan 16/01/2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a.m. gereğince USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusu 24.380,00-USD alacağın temerrüt tarihi olan 04/03/2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a.m. gereğince USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.

(Mahkememizin tefhim edilen kısa kararında davanın her iki davalı yönünden kabulüne karar verildiği halde sehven son duruşma tutanağında "davalılardan" ibaresi yerine "davalıdan" ibaresine maddi hata sonucunda yer verildiği gözetilerek bu husus HMK 304.m. gereğince gerekçeli kararın hüküm fıkrasında re'sen düzeltilmiştir.)

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ İLE;

Dava konusu 1.950.400,00-USD alacağın ödeme tarihi olan 16/01/2013 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a.m. gereğince USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Dava konusu 24.380,00-USD alacağın temerrüt tarihi olan 04/03/2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a.m. gereğince USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 1.976.837,84-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 483.168,13-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.493.669,71-TL harcın davalılardan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı ile 483.168,13-TL peşin harç dahil olmak üzere toplam 483.248,83-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 1.345.392,16-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 40.854,75-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince gözetilerek davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-6325 sayılı Kanunun 18.m. Gereğince 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,

7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 25/02/2026

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:

1-Posta ve davetiye gideri : 3.354,75-TL

2-Bilirkişi ücreti :+37.500,00-TL

TOPLAM : 40.854,75-TL