ZMSS poliçesi kapsamında trafik kazasında ölen işletenin mirasçılarının destekten yoksunluk tazminatı talebinin temyiz incelemesi.
Özet: Trafik kazasında vefat eden araç işleteninin eşi ve çocukları tarafından, zorunlu mali sorumluluk sigortacısından istenen destekten yoksun kalma tazminatı davasında, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararına karşılık, Bölge Adliye Mahkemesi, ölenin aynı zamanda aracın işleteni olması nedeniyle sigorta genel şartları uyarınca üçüncü kişi sayılamayacağı ve sigortacının işletenin kendi ölümü nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiş; davacılar ise desteğin araçta yolcu konumunda olduğunu ve destekten yoksun kalma zararının bağımsız bir hak olduğunu ileri sürerek bu kararı temyiz etmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2022/9780 E.  ,  2025/15459 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/3087 E., 2022/1239 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2017/793 E., 2019/438 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.11.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen gün ve saatte gelen davacılar vekili Av. ... geldi, davalı adına gelen olmadı. Davacılar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 18.11.2025 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; 14.11.2015 tarihinde davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı dava dışı .. .. idaresindeki dorse bağlı çekici tırın .. Köprülü Kavşakta köprüden aşağı düşmesi sonucu bu araçta yolcu konumunda bulunan davacıların desteği ..’un vefat ettiğini, murisin davacı ...’ın eşi, diğer davacıların babası olduğunu, davacıların desteğinin kendisine ait olan ve kazaya karışan tır ile şehirlerarası nakliyecilik yaparak ailesinin geçimini sağladığını, davalı ... şirketine yapılan müracaatın sonuçsuz kaldığını belirterek ileride artırılmak üzere şimdilik murisin eşi .. için 500,00 TL, kızı .. ve oğlu .. İçin 250,00 TL’şer olmak üzere toplam 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 17.12.2018 tarihli bedel artırım dilekçesi ile tazminat taleplerini davacı eş yönünden 254.987,00 TL, davacı çocuk .. yönünden 20.930,00 TL, davacı çocuk .. yönünden 14.083,00 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ... şirketinin sorumluluğunun kusur ve poliçe limiti dahilinde olduğunu, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlara göre bu tarihten sonra düzenlenen poliçe dolayısıyla kendi kusuru ile vefat eden davacıların murisinin vefatı sonucunda destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin reddi gerektiğini, davacı tarafın murisin gelir durumunu ispat etmesi gerektiğini, aksi halde asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacağını, murisin kendi kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğinden davacı tarafından yapılan başvurunun reddedildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 188.380,19 TL, davacı ... için 20.930,00 TL, davacı ... için 10.653,91 TL destekten yoksun kalma tazminatının 18.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davaya konu trafik kazası 14.11.2015 tarihinde meydana gelmiş olup 16.06.2015/2016 vadeli ZMSS poliçesi de davalı ... şirketince 15.06.2015 tarihinde düzenlendiği, davalı, kaza yapan aracın ZMSS olup kanunla sınırları belirlenen işletenin zararlarından sorumlu olduğu, ZMSS poliçesinin düzenlenme tarihi ve kaza tarihi itibari ile davaya konu olayda 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMSS Genel Şartları hükümlerinin uygulanması gerektiği, somut olayda söz konusu ZMSS poliçesinde, davacıların eş ve babası olan destekleri sigortalı ve aracın işleteni olan ..'un dava konusu trafik kazası nedeni ile hayatını kaybettiği, ölenin aynı zamanda aracın işleteni olması sebebi ile üçüncü kişi olarak kabulünün mümkün olmadığı işleten olarak, kendi ölümü nedeni ile tazminat yükümlülüğü olamayacağından, işletenin sorumluluğunu poliçe limitleri dahilinde üstlenen zorunlu mali sorumluluk sigortacısının da bu ölüm nedeni ile doğan zarardan sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, kararın kaldırılma sebebine göre sonuca etkili bulunmadığından davalı vekilinin diğer davacılar vekilinin tüm istinaf taleplerinin incelenmesine yer olmadığına, buna göre yeniden esas hakkında düzelterek karar verilmesi gerektiğinden; davacılar ..., ... ve ... tarafından, davalı ...Ş. aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davaların reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacılar desteği araçta yolcu konumunda olup kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, destekten yoksun kalan davacıların destek zararı mirasçı olma durumundan bağımsız bir hak olup davalı ... şirketinin tazminattan sorumlu olduğunu, ölenin kendi kusuruna denk gelen tazminat talebi şeklindeki kabulün hukuka ve hakkaniyete aykırı düştüğünü, destekten yoksun kalanların tazminat taleplerinin haklı olduğunu, olayda hatır taşıması bulunmadığından tazminattan yapılan %20 indirimi kabul etmediklerini, davalı vekilinin cevap dilekçesini süresinde sunmadığını, hesaplamada ilk peşin sermaye değeri nazara alınarak mahsup işlemi yapılması gerektiğini, mükerrer mahsup yapıldığını belirterek kararı temyiz etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; davacılar desteğinin aracın işleteni olması sebebiyle zorunlu mali sorumluluk sigortacısının meydana gelen zarardan sorumlu olmamasına göre karar usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Duruşmada vekilli temsil olunmayan davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.