Bölge Adliye Mahkemesinin, CMK 280/1(e) ve (f) dışındaki nedenlerle duruşmasız bozma kararı vermesinin hukuka aykırılığı ile bu karara dayalı ilk derece mahkemesi hükmünün hükümsüzlüğü.
Özet: Bölge adliye mahkemesinin, hırsızlık suçundan verilen ilk derece mahkemesi hükmünü, suçun tamamlanma şekli ve cezanın bireyselleştirilmesi gibi yargılamanın esasına ilişkin hukuka aykırılıklar nedeniyle, Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1. maddesindeki sınırlı bozma halleri dışında, dosya üzerinden ve duruşma açmaksızın bozmasının yasal dayanağı bulunmadığı; bu durumun, Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda, bölge adliye mahkemesinin bu kararı ile ona istinaden ilk derece mahkemesince kurulan hükmün hukuka ağır aykırılık nedeniyle hükümsüz olduğu tespit edilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2025/10869 E.  ,  2025/22903 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/3224 E., 2024/2826 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanığın temyiz isteminin, uzlaşmak ve mal zararını karşılamak istediğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Gaziantep 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.10.2021 tarihli ve 2021/435 Esas, 2021/963 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanığın istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 28.12.2023 tarihli ve 2022/900 Esas, 2023/2453 Karar sayılı kararı ile “...Olay günü müştekiye ait iş yerine sanık ile birlikte kimliği tespit edilemeyen kişilerle birlikte kapıları kırarak girip, içerisinde saatler ile elektrik kabloları bulunan elektrik panosunu açıp kabloları hırsızladıkları kabul edilen istinaf incelemesine konu olayda, olayda mağdurun mahkemedeki ifadesinde çalınan kabloların değerinin 200.000 TL olduğunu, kolluk ifadesinde ise hırsızlık eylemini gerçekleştirip yakalanamayan şahısların ellerindeki poşetlerle kaçtıklarını beyan etmesi karşısında bir kısım kabloların yakalanamayan faili meçhul şüpheliler tarafından hırsızlandığının anlaşıldığı, bu durumda hırsızlık eyleminin tamamlanmış olduğu, hırsızlık eyleminin tamamlanmış olmasına rağmen sanık hakkında hırsızlık suçuna teşebbüsten hüküm kurulması, ayrıca sanık hakkında kurulan hükümde ''suçun işleniş biçimi ve fiilin özellikleri" , gerekçe gösterilerek teşdit uygulaması yapılırken 5237 sayılı TCK'nun 61. maddesinde yer alan cezanın bireyselleştirilmesindeki ölçütler esas alınarak, aynı Kanun’un 3. maddesindeki "Eylemin ağırlığı ile orantılı ceza verilmesi" ilkesi çerçevesinde değerlendirme yapılıp bir belirleme yapılması gerekirken aynı gerekçeler ile alt sınırdan fazla uzaklaşılarak adalet ve hakkaniyet ölçülerine aykırı biçimde karar verilerek sanığa uygulanması gereken teşdit miktarının üzerinde teşdit uygulanarak fazla cezaya hükmedilmesi,...” nedenleriyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 28.12.2023 tarihli ve 2022/900 Esas, 2023/2453 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Gaziantep 47. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.09.2024 tarihli ve 2024/149 Esas, 2024/41 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.