Bölge Adliye Mahkemesinin hırsızlık suçunda değer azlığı, tekerrür ve vekalet ücreti konularındaki eksiklikler nedeniyle duruşmasız bozma kararının usul ve yasaya aykırı bulunması.
Özet: Hırsızlık suçundan verilen ilk derece mahkemesi mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf incelemesinde, bölge adliye mahkemesinin, çalınan eşyanın değeri konusundaki çelişkiler, eksik gerekçe, tekerrür hükümlerinin hatalı uygulanması ve vekalet ücreti ödenmemesi gibi hukuka aykırılıklar tespit ederek hükmü bozma kararı vermesi; ancak bu bozma nedenlerinin, Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesinde duruşma açılmaksızın bozmayı gerektiren sınırlı haller arasında bulunmadığı ve bölge adliye mahkemesinin kendisinin duruşma yaparak hukuka aykırılıkları gidermesi gerekirken, dosyayı yeniden hüküm kurulması için ilk derece mahkemesine göndermesinin yasal dayanağının bulunmadığı tespit edilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2025/10938 E.  ,  2025/22885 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2025/518 E., 2025/374 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık ve müdafiinin temyiz isteminin, eksik gerekçeyle hüküm kurulduğuna, sanığın suçu işlediğine dair somut delil bulunmadığına yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Adana 19. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.09.2022 tarihli ve 2022/239 Esas, 2022/855 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin ve katılan vekilinin istinaf istemleri üzerine yapılan inceleme neticesinde, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 30.05.2024 tarihli ve 2024/2361 Esas, 2024/1777 Karar sayılı kararı ile “...TCK nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır. Somut olayda; suça konu 4 adet musluk ile ilgili olarak cami imamı müşteki ... kovuşturma aşamasında 400 TL zararlarının bulunduğunu beyan ettiği, değer tespit tutanağında ise 4 adet musluğun 800 TL olduğunun belirtilmesi karşısında çalınan malzemelerin değeri hususunda müştekinin beyanı ile değer tespit tutanağı arasında çelişki bulunduğu görülmekle maddi gerçeğin tam olarak tespit edilebilmesi açısından suça konu muslukların suç tarihindeki 2. el değeri bilirkişi aracılığıyla tespit edilip, çelişkinin giderilmesi, tespit olunacak değer ve günün ekonomik koşulları nazara alınarak, 5237 sayılı TCK’nın 145. maddesiyle sanığa verilen cezadan değer azlığı nedeniyle indirim yapılıp yapılmayacağı değerlendirilmesi gerekirken hükmün gerekçe kısmında suça konu muslukların tespit edilen bedelinin hangisinin esas alındığı açıkça belirtilemeden eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilen sanık yönünden 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 108/3. maddesinde belirlenen ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi ve 5237 sayılı CMK'nın 2 37... . maddeleri uyarınca davaya katılmasına karar verilen katılan Diyanet İşleri Başkanlığı kendisini vekil olarak Av. Selami Açan ile temsil ettirmesine ve yapılan yargılama neticesinde sanığın cezalandırılmasına karar verildiği halde karar tarihine göre katılan lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ücreti vekalete hükmedilmemesi,...” nedenleriyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 30.05.2024 tarihli ve 2024/2361 Esas, 2024/1777 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Adana 19. Asliye Ceza Mahkemesinin, 26.11.2024 tarihli ve 2024/643 Esas, 2024/974 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.