Sigorta şirketinin halefiyet ilkesine dayalı itirazın iptali davasının, sigortalının tacir olmaması sebebiyle ticaret mahkemesince görevsizlikten usulden reddi.
Özet: Davacı sigorta şirketi, trafik kazasında sigortalısına ödediği hasar bedelini halefiyet ilkesi gereği kusurlu olduğu iddia edilen araç sahibinden tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasını açmış olup, mahkeme, hem davacının sigortalısının hem de davalının Türk Ticaret Kanunu anlamında tacir olmaması nedeniyle uyuşmazlığın mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığını belirleyerek, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonucuna varmış ve davanın görevli mahkeme şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/02/2026
KARAR TARİHİ : 03/03/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından ... poliçe numaralı, 26/03/2024 başlama tarihli genişletilmiş ... sigorta poliçesi ile ... plakalı ... hususi otomobil için sigorta yaptırıldığını, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ile sigortalı araç sürücüsü olan ...'ın "... plakalı araç şoförü olarak ... Cadde ... alt geçit ... istikametinde seyir halinde iken ... plakalı kamyon arkadan çarparak hasara yol açmıştır. " şeklinde beyanda bulunduğunu, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağı ile ... plakalı araç sürücüsü ...'ın ise "... aracımla yolda ... Caddesi ... alt geçit ... istikametine seyir halindeyken ... otomobile arkadan çarparak hasar bulundum." şeklinde beyanda bulunduğunu, kazanın meydana gelme sebebinin ... plakalı araç sürücüsünün takip mesafesini ayarlayamama ve yakın takip ve sair diğer kurallara uygunluk sağlamaması nedeniyle müvekkili şirket nezdinde sigortalı araca çarpması olduğunu, kazanın ardından müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araca ilişkin alınan ... dosya nolu ekspertiz raporundan özetle KDV dahil 177.688,35 TLhasar tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından bu doğrultuda 22.08.2024 tarihinde 177.688,35 TL tutarında hasar ödemesi yapıldığını, bununla birlikte müvekkili şirket tarafından parça onarımcısı ... hesabına KDV dahil 2.525,68 TL tutarında da hasar ödemesi 22.08.2024 tarihinde ödendiğini, ... plakalı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesine ödeme yapılması için başvuru yapılmış olup ödenmeyen bakiye 25.214,03 TL'den davalının sorumluluğunun bulunduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin ... 4. Genel İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, takibe 01/09/2025 tarihinde davalı tarafça itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, bu nedenle itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
... üzerinden yapılan ... sorgusunda davacının potansiyel mükellef vergi kaydının olduğu, bu kaydın ticari ya da mesleki geliri olmayanlara verilen bir kayıt olduğu ve dolayısıyla davalının 6102 sayılı TTK. anlamında tacir olmadığı anlaşılmıştır.Dava, sigortacının, sigortalısına yapmış olduğu hasar bedeli ödemesi nedeniyle davalı işletene karşı yaptığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınmalıdır. ... 22.03.1944 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamında bu husus; “Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.” şeklinde vurgulanmıştır.Öte yandan, TTK’nın “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde (eski TTK m. 1301); “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta şirketinin, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ödediği tazminatın, halefiyet ilkesi gereğince davalıdan tahsili istemiyle eldeki davayı açtığı, davanın, davalıya ait araç sürücüsünün kusuru ile gerçekleştiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı, uyuşmazlığın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı, davanın ticari dava sayılabilmesi ve ticaret mahkemesinin görevli olabilmesi için davacı sigorta şirketinin sigortalısı ile davalının tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili bulunması gerektiği, davacının sigortalısı ...'in ... üzerinden yapılan ... sorgusunda potansiyel mükellef vergi kaydı olduğu, 6102 sayılı TTK. anlamında tacir olmadığı anlaşılmakla davanın nispi ticari dava da olmadığı,bu itibarla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla ... 1. HD. 08/07/2021 tarih ve 2021/ E. 2021/ K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin ilamı da dikkate alınarak dava dilekçesi tebliğ edilmeden göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın mahiyeti itibariyle Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK’nın 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince dava şartlığı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Görevli mahkemenin ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine,
3-HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan biri süresi içinde kanun yoluna başvurmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına (ihtarın tebliğ ile yapılmış sayılmasına)
4-HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca harç, yargılama giderleri ve vekalet ücreti hususlarının görevli mahkemece değerlendirilmesine, talep halinde yargılama giderleri konusunda Mahkememizce ayrıca hüküm kurulmasına,
Dair, tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere dosya üzerinde karar verildi. 03/03/2026
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır