hırsızlık suçundan istinaf edilen davada, bölge adliye mahkemesinin kanuni dayanağı olmayan bozma kararı vermesinin hukuka aykırılığı ve mahkemeye erişim hakkı ihlali tespiti.

Hırsızlık suçundan istinaf edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesinin kanuni dayanağı olmayan bozma kararı vermesinin hukuka aykırılığı ve mahkemeye erişim hakkı ihlali tespiti.

Özet: Hırsızlık suçundan verilen mahkûmiyet hükmünün istinaf incelemesinde, bölge adliye mahkemesinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda sınırlı olarak belirtilen haller dışında, duruşma açmadan dosya üzerinden verdiği bozma kararının ve buna istinaden ilk derece mahkemesinin yeniden hüküm kurmasının hukuka açık ve ağır aykırılık teşkil ettiği, bu durumun kanuni dayanağı olmayan bir müdahale olup mahkemeye erişim hakkını ihlal etmesi nedeniyle hükümsüz olduğu belirlenmiştir.

2. Ceza Dairesi 2023/21171 E. , 2025/22354 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/3027 E., 2022/3230 K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanığın temyiz isteminin, "Kasti niyetinin olmadığına, cezanın olası etkileri göz önünde bulundurulmasına, beraat kararı verilmesi gerektiğine" yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, Küçükçekmece 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.04.2021 tarihli ve 2020/603 Esas, 2021/317 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanığın istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 29.03.2022 tarihli ve 2021/1603 esas, 2022/877 Karar sayılı kararı ile ''1-Ayrıntısı Yargıtay 2. CD'nin 04.10.20 21... /151 22... /15816 Karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere; somut olayda; sanığın eylemine uyan 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h maddesinde, suç tarihi itibariyle ceza miktarının 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası olduğu, mahkemece hükmün gerekçesinde herhangi bir teşdit gerekçesi belirtilmediği anlaşılmakla; sanık hakkında kurulan hükmün sadece hüküm fıkrasında yer alan ve “... suçun işleniş şekli suçtan meydana gelen zarar, çalınan eşyaların olası değeri, sanığın aynı nitelikteki suçu işlemesi .. dikkate alınarak takdiren..” şeklinde belirtilen gerekçe ile temel ceza 6 yıl olarak belirlenip bu şekilde teşdiden hüküm kurulmak suretiyle TCK'nın 61. maddesine aykırı davranılması, 2-15.04.20 20... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile değişik 5237 Sayılı TCK'nın 53. maddesinde yapılan değişikliğin gözetilmemesi sebeplerinden 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 280/1-d, 289. maddesinin 1. fıkrasının (i) maddeleri uyarınca, '' bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… Bölge Adliye Mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden İlk Derece Mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle;

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 29.03.2022 tarihli ve 2021/1603 esas, 2022/877 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Küçükçekmece 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 07.06.2022 tarihli ve 2022/240 Esas, 2022/404 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.