Hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığı ihlali suçlarında Bölge Adliye Mahkemesinin savunma hakkı kısıtlanması ve ortak müdafi atanması kaynaklı bozma kararını, duruşma açılmadan dosya üzerinden yapılması nedeniyle hukuka aykırı bulan Yargıtay kararı.
Özet: Hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından sanık müdafiinin temyiz istemini inceleyen yüksek mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesinin (BAM) ilk derece mahkemesi kararını zorunlu müdafii atanmaması ve sanıklar arasında menfaat çatışması bulunmasına rağmen tek müdafii ile savunulmaları gerekçesiyle dosya üzerinden bozmasının hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir; zira bu tür hukuka aykırılıkların, Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1-(e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenlerinden olmaması nedeniyle BAMın duruşma açmak suretiyle bizzat yeniden yargılama yaparak bu hukuka aykırılığı gidermesi gerekirken, dosya üzerinden bozma kararı vermesi ve ilk derece mahkemesinin de bu hukuka aykırı bozma üzerine yeniden hüküm kurmasının yasal dayanaktan yoksun olduğu sonucuna varılmıştır.
2. Ceza Dairesi         2023/14553 E.  ,  2025/18062 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/422 E., 2022/527 K.
SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli
HÜKÜMlLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama
I- Sanık hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarına yönelik sanığın temyiz isteminin incelenmesinde
5271 sayılı Kanun'un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından verilen kararlar temyiz edilirken herhangi bir gerekçe gösterilmediğinden sanığın temyiz isteminin 5271 sayılı Kanun'un 298. maddesi uyarınca Tebliğname'ye aykırı olarak REDDİNE,
II- Sanık hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteminin incelenmesine gelince
İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, sanığın atılı suçu işlemediğine, işlediğine dair her türlü şüpheden uzak kesin delil bulunmadığına, suçun unsurlarının oluşmadığına, 5237 sayılı Kanun'un 145. maddesi ve lehe indirim hükümlerinin uygulanması gerektiğine, sanığın tek bir suçtan cezalandırılması gerektiğine, eksik inceleme yapıldığına, kararın gerekçesiz olduğuna, sanığa zarar giderme imkânının tanınmadığına, gerekçesiz alt sınırdan uzaklaşılarak verilen cezanın hakkaniyete aykırı olduğuna, yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükümlerin bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Batman 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 09.02.2021 tarihli ve 2019/179 Esas ve 2021/54 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanığın istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 07.09.2021 tarihli ve 2021/1627 Esas, 2021/1973 Karar sayılı kararı ile "28.06.2014 tarihli 6545 sayılı Yasa ile değişik 5237 sayılı TCK'nın 142/2-h ve 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK’nın 150/3 ve 196/2. maddeleri uyarınca sanıklara zorunlu müdafii atanması gerektiği, sanıklara son celse ortak müdafi atandığı, Tüm dosya kapsamı ve savunmalara göre, sanıklar arasında hukuksal menfaat çatışması olduğu gözetilmeden, atanan aynı müdafii tarafından savunulmaları suretiyle, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 38. ve 5271 sayılı CMK'nın 152. maddelerine aykırı davranılması," nedeniyle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “...bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; savunmanın bölünmezliği ilkesi de dikkate alınarak, hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçları bakımından, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 07.09.2021 tarihli ve 2021/1627 Esas, 2021/1973 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Batman 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.12.2021 tarihli ve 2021/460 Esas ve 2021/593 Karar sayılı kararlarının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.