çocukların hırsızlık ve konut dokunulmazlığı ihlali suçlarında akıl hastalığı, müteselsil suç ve pişmanlık yönlerinden istinaf bozma kararının temyiz incelemesi.

Çocukların hırsızlık ve konut dokunulmazlığı ihlali suçlarında akıl hastalığı, müteselsil suç ve pişmanlık yönlerinden istinaf bozma kararının temyiz incelemesi.

Özet: Yargıtay, hırsızlık suçundan hüküm giymiş suça sürüklenen çocukların, zihinsel kapasite değerlendirmesi yapılmadan, zincirleme suç hükümlerinin hatalı uygulanmasıyla ve pişmanlık/zarar giderme talepleri göz ardı edilerek cezalandırılmalarına ilişkin istinaf başvurularının Bölge Adliye Mahkemesince reddedilmesi kararını inceliyor; bu ret kararının, Bölge Adliye Mahkemesinin daha önce aynı konularda bozma kararı vermiş olmasına rağmen verilmesi nedeniyle hukuki ihtilafları değerlendiriyor.

2. Ceza Dairesi 2025/2307 E. , 2025/18047 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/3471 E., 2024/4864 K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, düzeltilerek onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteminin, “ilk derece mahkemesince, müvekkili ...'e suçtan dolayı oluşan zararı giderebilmesi için yeterli süre verilmemesi, ceza tayini aşamasında da alt sınırdan uzaklaşılması hususlarının kanuna aykırı olduğuna, ilk derece mahkemesinin kararının bozulmasına karar verilmesi gerekirken başvurularının esastan reddinin uygun olmadığına”; suça sürüklenen çocuk ... müdafinin temyiz isteminin, "müvekkilinin gerek kolluktaki ifadesinde gerekse mahkeme huzurunda suçunu samimi bir şekilde ikrar ettiğine, mahkeme huzurundaki beyanlarında ve kolluktaki ifadesinde pişman olduğunu oluşan zararı karşılamak istediğini açıkladığına, müvekkilinin yaşı da göz önüne alındığında samimi şekilde pişman olduğunu söylemesi ve bunu göstermesi nedeniyle hakkında TCK'nın 168. maddesinin uygulanmasının yerinde olacağınına, mahkemenin suça sürüklenen çocuğun pişmanlık duyduğuna dair kanaatin oluşmaması, adli sicil kaydı, samimi pişmanlığının gözlenmemesi ve UYAP'tan edinilen raporlara göre olumsuz kişiliği sebebiyle tekrar suç işlemeyeceğine dair kanaat oluşmaması dikkate alınarak TCK'nın 51. maddesi uyarınca cezanın ertelenmesine yer olmadığına karar verildiğine, yargılamanın her aşamasında samimi pişmanlığını defalarca beyan etmesinin göz ardı edildiğine, verilen ceza miktarının çok yüksek olduğuna" ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre ... Çocuk Mahkemesinin, 06.10.2021 tarihli ve 2020/407 Esas, 2021/487 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik istinaf istemleri üzerine yapılan inceleme neticesinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 12.01.2023 tarihli ve 2022/96 Esas, 2023/133 Karar sayılı kararı ile “1-Suça sürüklenen çocuk ...'in Dairemize sunduğu ... Devlet Hastanesince düzenlenmiş 03.12.2015 tarihli ve ... nolu raporunda hafif düzeyde mental reterdasyon (%50 engel oranı) bulunduğunun belirtildiği, özel eğitim amaçlı değerlendirilmesi gerektiğinin bildirilmesi karşısında; suça sürüklenen çocuğun, sağlık kurumu tarafından gerektiğinde CMK 74 maddesi hükmüne göre gözlem altına alınmak suretiyle, TCK'nın 32. maddesi gereğince atılı suçları işlediği sırada akıl hastalığı veya zayıflığı nedeniyle eylemin hukuksal anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğini tamamen kaldıracak veya önemli ölçüde azaltacak şekilde akıl hastalığının ve ceza ehliyetinin bulunup bulunmadığı saptandıktan sonra sonucuna göre hukuksal durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2- Suça sürüklenen çocuk ...'in 11.08.20 20... .08.2020 tarihlerinde, suça sürüklenen çocuk ...'in ise 11.08.2020, 15.08.20 20... .08.2020 tarihlerinde müştekilerle katılanın oturduğu binanın bodrum katına girerek değişik bölümlerde bulunan eşyaları çaldıkları, suça sürüklenen çocukların bodrum katta bulunan değişik bölümlerdeki eşyaların farklı kişilere ait olduğunu bildiklerine ilişkin delil bulunmadığı, bu nedenle eylemin tek hırsızlık suçunu oluşturacağı, ancak suça sürüklenen çocukların bir suç işleme kararının icrası kapsamında aynı suçu değişik zamanlarda birden fazla kez işlemeleri nedeniyle hırsızlık suçundan verilecek cezanın TCK'nun 43/1. maddesi uyarınca artırılması gerektiği düşünülmeden, müşteki ve katılan sayısınca ayrı ayrı hükümler kurulması,

3-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında konut dokunulmazlığının ihlali suçundan hüküm kurulurken TCK'nun 43/1. maddesinin uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi,”nden bahisle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 12.01.2023 tarihli ve 2022/96 Esas, 2023/133 Karar sayılı kararının; bozma üzerine ... Çocuk Mahkemesinin, 18.05.2023 tarihli ve 2023/86 Esas, 2023/293 Karar sayılı kararının; bu karara ilişkin yapılan istinaf incelemesi sonucunda verilen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 10.11.2023 tarihli ve 2023/3464 Esas, 2023/4603 Karar sayılı bozma kararının ve bu ikinci bozma kararı üzerine verilen ... Çocuk Mahkemesinin, 07.03.2024 tarihli ve 2023/551 Esas, 2024/148 Karar sayılı kararının sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280/1-g bendi maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafilerinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.