mirasçıların vasiyetnamenin iptali ve tenkisi talebiyle açtığı davada, murisin fiil ehliyetinin yerinde olduğuna hükmedilerek iptal isteminin reddedilmesi ancak saklı pay ihlalinin tespitiyle taşınmazların yeniden paylaştırılması ve bedel alacaklarının hesaplanmasına ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi.

Mirasçıların vasiyetnamenin iptali ve tenkisi talebiyle açtığı davada, murisin fiil ehliyetinin yerinde olduğuna hükmedilerek iptal isteminin reddedilmesi ancak saklı pay ihlalinin tespitiyle taşınmazların yeniden paylaştırılması ve bedel alacaklarının hesaplanmasına ilişkin bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, miras bırakanın vasiyetnamesinin iptali veya tenkisi talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin vasiyetnamenin iptali talebini reddedip tenkis talebini kabul ederek taşınmazların paylaştırılmasına hükmetmesine rağmen, bölge adliye mahkemesinin bu kararı kaldırarak vasiyetnamenin iptali istemini yeniden reddettiği ve tenkis talebini kabul edip taşınmaz hisselerini ile saklı pay alacaklarını yeniden dağıtımını detaylıca düzenlediği, davalıların ise terekeye dahil edilmeyen mallar, talep edilen alacaklara işletilmeyen yasal faiz ve tenkis talebine açık rıza beyanlarının olmadığı gerekçeleriyle bu kararı temyiz ettiği bir miras hukuku uyuşmazlığını özetlemektedir.

7. Hukuk Dairesi 2025/1265 E. , 2025/5592 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1883 E., 2024/2473 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2015/150 E., 2021/449 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin babası ...'in 04.09.2014 tarihinde öldüğünü, ... . Noterliğinin 24.09.2013 tarih ve 7145 yevmiye numaralı vasiyetnamesinin ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/981 Esas, 2015/126 Karar sayılı kararı ile mirasçılara okunduğunu, murisin vasiyetnameyi düzenlediği tarihte fiil ehliyetinin bulunmadığını, vasiyetnamenin korkutma, zorlama ve aldatma ile tanzim edildiğini, anılan ölüme bağlı tasarruf ile dava konusu 9 adet taşınmazın davalılara vasiyet edildiğini iddia ederek; vasiyetnamenin iptaline, olmazsa tenkisine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların, murisin ilk eşinden olan çocukları ve torunları olduğunu, davalı ...'in murisin ikinci eşi, ...'in de murisin diğer davalıdan kızı olduğunu, murisin akıl sağlığının yerinde olduğunu, iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, murisin sağlığında davacılara yaptığı kazandırmaların bulunduğu tespit edildikten sonra, saklı payı ihlal eden bir durum var ise müvekkillerinin tenkisi kabul ettiğini beyan etmiş, vasiyetnamenin iptali isteminin reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Adli Tıp Kurumu raporu ile murisin işlem sırasında fiil ehliyetinin bulunduğunun sabit olduğu, iddiaların ispat edilemediği gerekçesiyle vasiyetnamenin iptali sebebinin bulunmadığı, tenkis talebi yönünden yapılan incelemede; murisin net terekesinin tespit edildiği, hesap bilirkişisinin sabit tenkis oranını belirlediği, taşınmazların bölünemeyeceğinin anlaşıldığı, davalılar vekilinin merkezde bulunan 9 49... parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin davalılara verilmesini, diğer taşınmazların parasını talep ettiği yönünde tercih hakkını kullandığı gerekçesiyle vasiyetnamenin iptali isteminin reddine, tenkis talebinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...15.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda belirlendiği gibi 9 49... parsel için tecavüz edilen saklı pay 352.712,34 TL, diğer taşınmazlar için ise 258.489,73 TL'dir. Dolayısıyla toplam 611.202,07 TL dava değeri olup bu değer itibariyle 47.610,10 TL vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine ve 41.751,21 TL harcın davalılardan alınarak Hazineye verilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmesi yerinde olmamış ise de, istinaf edenin sıfatı dikkate alınarak resen gözetilmesi gereken harç dışında vekâlet ücretine ilişkin davalı aleyhine bir hüküm kurulmamıştır." gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, vasiyetnamenin iptali isteminin reddine, tenkis talebinin kabulü ile; Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 766 parsel, ... Mahallesi 1 14... parsel, 306, 311, 339, 351, 386, 391 parsel sayılı taşınmazlarda muris ...'e ait hisselerin tapu kayıtlarının iptali ile hisseler 20 pay kabul edilerek 4 payın davacı ..., 4 payın davacı ..., 4 payın davacı ..., 4 payın davacı ..., 1 payın davacı ..., 1 payın davacı ..., 1 payın davacı ..., 1 payın davacı ... adına tapuya tesciline, toplam 568.677,43 TL saklı pay alacağının davacılardan alınarak, davalılara verilmesine (426.508,07 TL sinin davalı ...'e, 142.169,25 TL sinin davalı ...'e ödenmesine), Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 9 49... parsel sayılı taşınmazda muris ...'e ait hisselerin tapu kayıtlarının iptali ile hisseler 4 pay kabul edilerek 3 payın davalı ..., 1 payın davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, toplam 352.701,05 TL saklı pay alacağının davalılardan alınarak, davacılara verilmesine (70,540,21'er TL nin davacı ..., davacı ..., davacı ..., davacı ...'a ödenmesi, 17.635,06 Şer TL nin davacı ..., davacı ..., davacı ..., davacı ...'ye ödenmesine ) karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;

1. Murisin pasif mal varlığından olan 304 parsel ile 95 parselde bulunan 1 numaralı bağımsız bölümün terekeye dahil edilmesi gerektiğini,

2. Müvekilinin tercih hakkını kullanırken alacağına yasal faiz işletilmesini talep ettiğini,

3. Mahkemece davalıların açıkça tenkis talebinin kabulü yönünde açıkça beyan bulunmadığı gerekçesiyle yargılama giderlerinin müvekkillerine yüklenmesinin doğru olmadığını,

4. Terditli talepler yönünden dava değerinin farklı olduğunu, vasiyetnamenin iptali istemi yönünden dava değerinin vasiyetnameye konu taşınmazların tamamının toplam değeri olduğunu, tenkis istemi yönünden ise dava değerinin davacıların saklı paylarının toplamı olduğunu, bu değerler arasındaki fark kadar dava reddedilmiş olduğundan bu miktar yönünden yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacılar üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Dava, vasiyetnamenin iptali, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekilinin aşağıdaki bentin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince,

Davalılar vekilince tercih hakkını kullanırken dava konusu 9 49... parselin dışındaki taşınmazlar yönünden bedelini almayı tercih etmiştir. Bu durumda tercih tarihinden itibaren davalıların alacağına yasal faiz işletilmesi gerekirken bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Yukarıda (1) numaralı paragrafta açıklanan sebeplerle davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. (2) No.lu paragrafta açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 2. bendinin 4. paragrafında yer alan "Toplam 568.677,43 TL saklı pay alacağının" ibaresinden sonra gelmek üzere "tercih hakkının kullanıldığı 15.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle" ibaresi yazılarak hükmün DEĞİŞTİRİLMİŞ ve DÜZELTİLMİŞ bu şekliyle ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.