Vasiyetnamedeki mutlak tarım arazisinin mezarlık yapılması şartına itiraz eden davacının vasiyetnamenin iptali talebi, Yargıtay tarafından reddedilerek alt mahkeme kararı onandı.
Özet: Davacı vekilinin, murisin mutlak tarım arazisi niteliğindeki bir taşınmazı mezarlık olarak vasiyet etmesinin kamu düzenine ve tarım arazileri mevzuatına aykırılığı nedeniyle vasiyetnamenin iptali talebinde bulunduğu bir davada; ilk derece mahkemesi, taşınmazın bir kısmının zaten mezarlık olarak kullanıldığı, bilirkişi raporlarında mezarlık kullanımına engel bulunmadığı ve vasiyetname iptali için Türk Medeni Kanununun 557. maddesindeki koşulların oluşmadığı gerekçeleriyle davayı reddetmiş, bu ret kararı bölge adliye mahkemesince hukuka uygun bulunarak onanmış, temyiz incelemesinde de davacı vekilinin ileri sürdüğü bozma nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmeyerek onama kararı verilmiştir.
7. Hukuk Dairesi         2025/2384 E.  ,  2025/5475 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/3378 E., 2025/142 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2024/230 E., 2024/313 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; vasiyetçi ... tarafından yapılan düzenleme şeklindeki vasiyetnamenin hükümsüz olduğunu, hükümsüzlük def’i’nin her zaman ileri sürülebileceğini, vasiyetçi murisin vasiyetnameye konu 245 parsel sayılı taşınmazı davalı köye mezarlık yapılması amacıyla vasiyet ettiğini, taşınmazın tarla niteliğinde olduğunu, mutlak tarım arazilerinin hangi durumlarda tarım dışı amaçlarla kullanılabileceğinin sınırlı olarak belirtildiğini ve bu nedenle vasiyetnamenin tenfizinin mümkün olmadığını ileri sürerek vasiyetnamenin iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu vasiyetnamenin Çorum 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/406 esas sayılı dosyası ile açılarak mirasçılara okunduğunu, mirasçılar tarafından vasiyetnamenin iptalinin talep edilmediğini, açılan davanın süresinde olmadığını, ayrıca vasiyetname ile vasiyetnamedeki şartın mirasçılar tarafından bilindiğini, vasiyetnamenin iptali sebeplerinin sınırlı sayıda olduğunu ve iptal sebeplerinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.07.2024 tarihli ve 2024/230 Esas, 2024/313 Karar sayılı kararındaki "...yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın bir kısmının mezarlık olarak kullanıldığının tespit edildiği, yine dinlenen tanık beyanlarına göre dava konusu taşınmazın mezarlık olarak kullanıldığı ve vasiyetnameyi düzenleyen murisin dava konusu taşınmaza defnedildiğinin belirtildiği, alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın mezarlık olarak kullanılmasında herhangi bir engel halin olmadığının anlaşıldığı, bu haliyle TMK'nın 557. maddesinde sayılan tahdidi hallerin somut olayda gerçekleşmediği..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 17.01.2025 tarihli ve 2024/3378 Esas, 2025/142 Karar sayılı kararındaki "...İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı..." gerekçesiyle başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
- Vasiyetnamede belirtilen şart nedeniyle vasiyetnamenin geçersiz olduğunu,
- Tarım arazilerinin tarım dışı amaçlarla kullanılamayacağını,
- Bu nedenle vasiyetnameye konu olan taşınmazın mezarlığa dönüştürülmesinin mümkün olamayacağını,
- Taşınmazın marjinal değil mutlak tarım arazisi niteliğinde olduğunu,
- Vasiyetnamedeki mezarlık yapılması şartının kamu düzeni ile yasanın açık hükmüne aykırı olduğunu,
- Tüm bu nedenlerle verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptaline ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.