Motosikletteki teknik arıza kaynaklı kazada yaralanan sürücünün ZMSSden tazminat talebinde üçüncü kişi sıfatı kazanıp kazanmadığı uyuşmazlığı.
Özet: Davacı motosiklet sürücüsünün, işverenine bildirilen ancak giderilmeyen teknik arıza nedeniyle meydana gelen tek taraflı kazada yaralanması sonucu sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebiyle zorunlu mali sorumluluk sigortacısına açtığı davada, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin sürücüyü üçüncü kişi saymayarak talebi reddetmesi üzerine, temyiz aşamasında motosikletteki bakım eksikliklerinin kazaya sebebiyet vermesi ve işletenin sorumluluğu bağlamında sürücünün zarara uğrayan üçüncü kişi sıfatını haiz olup olamayacağı hususu uyuşmazlık konusu olmuştur.
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2020/1516 E., 2022/1981 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI: 2016/930 E., 2019/1025 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından ZMSS poliçesi ile sigortalanan ve davacının sürücüsü olduğu motosikletin, kavşaktan dönüş yaptığı sırada zincirinin atması ve tekerleğinin kilitlenmesi nedeniyle kayması sonucunda 07.05.2013 tarihinde tek taraflı trafik kazasının meydana geldiğini, trafik kazasının davacının sevk ve idaresindeki motosikletteki teknik kusur nedeniyle meydana geldiğini, motosikletin bakımlarının yapılmadığını, bu durumun iş yeri sorumlusuna bildirilmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmadığını, kazanın araçtaki teknik sorunlardan ileri geldiğini, kaza nedeniyle davacının yaralanıp malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapılsa da davalı tarafça ödeme yapılmadığını beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığını, dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, müvekkilinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 18.12.2019 tarihli ve 2016/930 Esas, 2019/1025 Karar sayılı kararıyla; davacının trafik kazasında sürücü konumunda olup, zarar gören 3. kişi olmadığı ve davalı trafik sigortacısından tazminat talep etme hakkının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının trafik kazasında sürücü konumunda olup, zarar gören 3. kişi olmadığı ve davalı trafik sigortacısından tazminat talep etme hakkının bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kazanın meydana gelmesine müvekkilinin sürücüsü olduğu motosikletteki bakım eksikliklerinin neden olduğunu, kazanın meydana gelmesinde motosikletteki teknik arızanın asıl etken olduğunu, müvekkilinin bu eksiklikleri, motosikletin işleteni olan işyerinin yetkililerine bildirdiğini, müvekkilinin zarar gören 3. kişi konumunda olduğunu beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan ve davacının sevk ve idaresindeki motosikletin devrilmesi suretiyle meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kalması nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde; davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile kavşaktan dönüş yaptığı sırada motosikletin zincirinin atması ve tekerleğinin kilitlenmesi nedeniyle motosikletin kayması sonucunda trafik kazasının meydana geldiği, kazanın motosikletteki teknik kusur nedeniyle meydana geldiği, kaza öncesinde motosikletin bakımlarının yapılmadığı ve bu durumun iş yeri yetkilisine bildirilmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmadığı iddia edilmiştir.İşleten aracın trafiğe elverişli bir biçimde çıkarılmasını ve yeterli bakımının yapılmasını sağlamakla yükümlüdür. Bilindiği gibi teknik arızalar çoğu kez aracın periyodik bakımının zamanında ve gereği gibi yapılmamış olmasından ileri gelir ki; bu da araç sahibi ve işleten için bir kusur teşkil eder. Araçta teknik arıza olması, mücbir sebep değil umulmayan hal olarak kabul edilebilir. Zira genellikle bu nitelikteki teknik arızaları önlemek ve karşı koymak mümkündür. İşleten araçtaki bozukluğun neden olduğu kaza sonucu oluşan zarardan sorumlu olacaktır. Nitekim 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”, 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” düzenlemesi mevcuttur. Dosyada mevcut Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 12.10.2018 tarihli raporda; kazanın teknik arızadan kaynaklı olarak meydana gelmiş olması durumunda davacının kusurunun bulunmadığı ve kazanın meydana gelmesinde araç üzerindeki teknik arızanın olay üzerinde asli ve tamamen etken olduğu, kazanın teknik arıza nedeniyle meydana gelmemiş olması durumunda ise davacının kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu ifade edilmiştir.Bu durumda; davacının davaya konu trafik kazasının motosikletteki bakım eksikliği ve buna bağlı teknik arızadan meydana geldiğine ilişkin iddialarının araştırılıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu konuda araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. VI. KARAR 1. Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.