Hırsızlık suçunda Bölge Adliye Mahkemesinin duruşma açmaksızın verdiği, kanuni dayanağı olmayan bozma kararının hukuka aykırılığı ve temyiz hakkının engellenmesi.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesinin hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet hükmünü, mağdurun şikayetten vazgeçmesi ve etkin pişmanlık gibi hususlarda eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle, 5271 sayılı Kanunun 280/1. maddesinde duruşma açmaksızın bozma kararı verilebilecek sınırlı haller dışında bir nedenle dosyayı bozması hukuka aykırı bulunmuş; bu yanlış usul sonucunda Bölge Adliye Mahkemesinin davanın yeniden görülmesine karar vererek duruşma açması gerekirken dosya üzerinden bozma kararı vermesi ve bu bozmaya istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen hükümlerin hukuken geçersiz olduğu, böylelikle kanun yoluna başvuru hakkının kısıtlandığı tespit edilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2023/15535 E.  ,  2025/17974 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/1421 E., 2022/1698 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, müştekinin soyut iddiasından başka suçun sanık tarafından işlendiğine dair dosyada somut delil bulunmadığına, sanık samimi olarak savunmasını yaptığına, suçun işlendiği iddia olunan saatte sanığın ... İlçesinde olduğunun dosyada mevcut PTS ve HTS kayıtlarından belli olduğuna, müştekinin hırsızlık suçuna ilişkin parasını bulduğunu ve şikâyetçi olmadığını beyan ettiğine, zararı bulunmadığına, suçu kabul anlamına gelmemekle müştekinin zararı olmadığından etkin pişmanlık hükümlerince indirim yapılması gerektiğine ve müştekinin çalındığı iddia edilen paralarını annesine ait evde olduğunu daha sonra bulduğunu beyan etmesi sebebi ile tamamlanmış bir hırsızlık suçu oluşmadığına, suçun teşebbüs aşamasında kaldığına yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Ürgüp Asliye Ceza Mahkemesinin, 07.12.2020 tarihli ve 2020/139 Esas, 2020/880 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 14.09.2021 tarihli ve 2021/1789 Esas, 2021/1835 Karar sayılı kararı ile “Sanığın üzerine atılı hırsızlık suçunu işlediğine dair mahkeme gerekçesi ve kabulünün yerinde olduğu ancak sanık hakkında iddianame düzenlenmeden önce 12.02.2020 tarihinde mağdur ... ... tarafından verilen şikâyetten vazgeçme dilekçesinde hırsızlığa konu parasını bulduğunu bildirmiş olması karşısında; tanık B.B.'ün beyanı ile olay anına ilişkin güvenlik kamera görüntüsü içeriği gözetildiğinde mağdurun beyanının sanığı cezadan kurtarmaya yönelik olduğu ancak mağdurun beyanında parasını bulduğu yönündeki beyanı da gözetilerek zararının sanık tarafından karşılanıp karşılanmadığı hususu açıklattırılarak sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı hususunda değerlendirme yapılmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesinden'' bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 14.09.2021 tarihli ve 2021/1789 Esas, 2021/1835 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Ürgüp Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.01.2022 tarihli ve 2021/771 Esas, 2022/90 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğname'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.