ölüm aylığının kesilmesi üzerine açılan davanın yargılama sırasında aylığın yeniden bağlanarak konusuz kalması durumunda, davacının haklılığı nedeniyle yargılama giderlerinin lehine hükmedilmesi.

Ölüm aylığının kesilmesi üzerine açılan davanın yargılama sırasında aylığın yeniden bağlanarak konusuz kalması durumunda, davacının haklılığı nedeniyle yargılama giderlerinin lehine hükmedilmesi.

Özet: Bu hukuki belge, mirasçı davacılar tarafından kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanması ve başlatılan icra takibinin iptali istemiyle açılan davada, davalı kurumun yargılama sürerken aylığı yeniden bağlamasıyla konusuz kalan uyuşmazlıkta, davacıların dava açtığı tarihte haklı olduğu ve bu nedenle yargılama giderlerinin davacılar lehine hükmedilmesi gerektiği halde davalı lehine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu tespit edilerek, bölge adliye mahkemesi kararının bu yönden düzeltilerek onanmasına ilişkindir.

10. Hukuk Dairesi 2025/8980 E. , 2025/13931 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1728 E., 2025/1549 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/64 E., 2024/311 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; aksine işlemin iptali ile kesilen ölüm aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Somut olayda, davacı tarafın dava açmadan önce Kuruma başvuru şartını yerine getirmediği, dava tarihinin 09.07.2021 olduğu, davacı tarafın Kuruma 18.07.2022 tarihinde başvurduğu, Kurumun 20.07.2022 tarihinde davacı tarafa " ... 11.01.2021 tarih ve 17931910 sayılı Lübnan Hizmet Belgeleri ile ilgili münterit talimata göre T.C. ... Büyükelçiliği tarafından gönderilmiş hizmet belgelerinin 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun'a göre borçlanmaya esas belge olarak kabul edilebileceği ve T.C. ... Büyükelçiliği tarafından gönderilmiş hizmet belgelerinin temin edilmesi halinde aylıklarla ilgili olarak yapılan işlemlerin iptal edilebileceğinin" bildirildiği, 08.11.2022 tarihli Kurum içi yazışmadan da davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı, bu nedenle Mahkemece karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karar isabetli ise de davacı tarafın dava açmadan önce Kuruma başvurmadığı anlaşıldığından davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.Bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b2. maddesi gereğince Mahkeme hükmünün kaldırılarak anılan gerekçelerle yeniden hüküm vermek gerekmiştir." gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın konusuz kalması sebebiyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek Kurum lehine yargılama giderlerine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili vekili temyiz dilekçesinde; ölüm aylığının dava açıldıktan sonra bağlandığını, lehe yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, aksine işlemin iptali ile ölüm aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

İnceleme konusu davada; muris babanın 01.07.2009 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılılk aylığı aldığı, 26.01.2017 tarihinde vefatı üzerine hak sahibi davacılara 01.02.2017 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı, davalı Kurumun 05.04.2021 tarihli yazı ile üç ay içinde borçlanma için geçerli ve yeterli hizmet belgesinin sunulmasını talep ettiği ve devamla yersiz aylıkların tahsili için icra takibi açtığı, davacıların üç ay içinde belge sunulmaması üzerine icra takibi nedeniyle 09.07.2021 tarihinde eldeki davayı açtığı, yargılama devam ederken 18.07.2022 tarihli başvuru üzerine sunulan belgelere göre dava konusu ölüm aylığını bağladığı, davacının icra takibi üzerine eldeki davayı açması ve davalı Kurumun yargılama aşamasında ölüm aylığını bağlanmasına, davacının dava açıldığı tarih itibariyle haklı olması nedeniyle davacılar lehine yargılama giderine hükmedilmesi gerekirken davalı taraf lehine yargılama giderine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. Hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;.

Davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün tamamen silinerek yerine "HÜKÜM:

I-Davalı SGK vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

II-Davanın konusuz kalması sebebiyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

A-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

B-Yargılama sırasında suçüstü ödeneğinden karşılanan 152,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

C-Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca tespit edilen 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

III-İstinaf karar harcı ve yargılama giderleri bakımından;

A-Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

B-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

C-Yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Ç-Kararın dairemizce taraflara tebliğine,

D-Kararın kesinleştirilmesi, harç ikmali ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 7036 sayılı Kanun'un 7/3. maddesinin yollamasıyla 6100 sayılı Kanun'un 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren verilecek dilekçe ile iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz kanun yolu açık olmak üzere 03.07.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi." yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.