2942 sayılı kamulaştırma kanunu 10. maddesi uyarınca kamulaştırma bedeli tespiti ile yol terkinine ilişkin davada sulu tarım arazisi değerlemesi, objektif değer artış oranı ve faiz uygulaması temyiz incelemesi.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 10. maddesi uyarınca kamulaştırma bedeli tespiti ile yol terkinine ilişkin davada sulu tarım arazisi değerlemesi, objektif değer artış oranı ve faiz uygulaması temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında, ilk derece mahkemesinin kamulaştırma bedelini belirleyen ve terkine karar veren hükmüne karşı davacı idare ve davalı taşınmaz sahiplerinin ayrı ayrı istinaf başvuruları, bölge adliye mahkemesince sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmazlara net gelir metoduna göre değer biçilmesinde, uygulanan objektif değer artış oranında, idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinde ve davanın açılış tarihi ile güncel içtihatlar doğrultusunda faiz hükmü kurulmasında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle esastan reddedilmiş olup, dosya temyiz incelemesi için Yargıtaya intikal etmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/200 E. , 2025/15275 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/964 Esas, 2024/2088 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Karacabey 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/835 Esas, 2024/163 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı idare vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.11.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı idare vekili Avukat ... gelmiş, davalılar vekilleri duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... Mahallesi 232 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen oluşan 12 72... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgenin Türkiye'nin en büyük sanayi bölgesi olan ... sanayi bölgesi olduğunu, parselin ulaşım hizmetlerinden yararlandığını, taşınmazların her türlü alt yapı hizmetlerinden yararlandığını, taşınmazların arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, taşınmazların çok küçük bir çaba ile su çekilebilecek vaziyette olduğunu, taşınmazların yılda çift ürün alınabilen bir yer olduğunu, arazinin sulu tarım arazisi olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının ve objektif tüm unsurların değerlenerek taşınmazın bedelinin belirlenmesi gerektiğini beyan etmiştir.

2.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece tespit edilen bedelin düşük olduğunu, taşınmazların sulu tarım arazisi olduğunu, objektif unsurun yüksek oranda uygulanması gerektiğini, taşınmazların cinsinin, nevinin, kıymetini etkileyecek tüm unsurların tek tek hesaplanması gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artış oranının yüksek oranda uygulandığını, acele el koyma dosyasında belirlenen bedelin çok üstünde bir bedel belirlendiğini, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda faiz işletilmemesi gerektiğini, lehlerine vekâlet ücreti takdiri gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artışı oranının düşük olduğunu, münavebe ürün seçiminin hatalı olduğunu, kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazların arsa vasfında olduğunu ,objektif değer artış oranının düşük uygulandığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, değer azalışı uygulanması gerektiğini, kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek oranda faizin uygulanması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmazlara net gelir metoduna göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi taşınmazların konum ve özelliklerine göre özellikle de önceki yıllarda aynı yörede açılan dava dosyalarında belirlenen sonuç metrekare değerleri ile kıyaslama yapıldığında uygulanan objektif değer artış oranının makul ve adil olduğu, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde ve davanın 01.08.2023 tarihinden önce açıldığı gözetildiğinde Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasındaki güncel kararları değerlendirildiğinde yazılı şekilde faiz hükmü kurulmasında bir isabetsizlik görülmediğinden usul ve kanuna uygun İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia, savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.