1567 Sayılı Kanuna Aykırılık Nedeniyle Verilen İdari Para Cezasına İtirazda, Sulh Ceza Hakimliğinin Kararı Kaldırmakla Yetinip Esas Hakkında Hüküm Kurmamasının Kanun Yararına Bozma Yoluyla Bozulması Talebi.
Özet: Kabahatli hakkında uygulanan yüksek meblağlı idari para cezasına yönelik itirazı kabul eden Sulh Ceza Hakimliğinin, ceza hesaplamasındaki usul ve esas hatalarını belirlemesine rağmen, itiraz mercii olarak 5271 sayılı Kanunun 271/2. maddesi uyarınca uyuşmazlığı bizzat çözüp esastan bir karar vermek yerine sadece önceki kararı kaldırmakla yetinmesi nedeniyle kanun yararına bozma talebiyle, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenmektedir.
7. Ceza Dairesi         2024/2985 E.  ,  2025/13645 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hâkimliği
SAYISI : 2023/3471 D.İş
Kabahatli hakkında, 1567 sayılı Kanun'a muhalefet kabahatinden, 2.259.867,76 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, kabahatli tarafından bu karara karşı başvuruda bulunulduğu, ... (Rize) Sulh Ceza Hâkimliğinin 03.10.2023 tarihli ve 2023/369 D.İş sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, kabahatlinin bu karara itirazı üzerine de Rize Sulh Ceza Hâkimliğinin 23.10.2023 tarihli ve 2023/3471 D.İş sayılı kararıyla itirazın kabulüne karar verildiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 26.03.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.04.2024 tarihli ve KYB - 2024/39131 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05.04.2024 tarihli ve KYB - 2024/39131 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre, ... (Rize) Sulh Ceza Hâkimliğinin 03/10/2023 tarihli kararına karşı yapılan itiraz üzerine, mercii Rize Sulh Ceza Hâkimliğince, idari yaptırıma konu gümrük beyannamelerinin her biri yönünden kabahat tarihinin farklı olduğu, her bir gümrük beyannamesinin kabahat tarihi olan tahsil süresinin sonu itibariyle geçerli T.C. Merkez Bankası döviz kuru esas alınarak ayrı ayrı idari para
cezasına hükmedilmesi gerektiği, bir kısım ihracata ilişkin ihracat bedellerinin tamamının tahsil süresi içinde yurda getirildiği, ancak bir kısmının süresi içinde yurda getirilmediği, bir kısım ihracat bedellerinin tahsil süresi içinde yurda getirilmemekle beraber idari yaptırım kararının kesinleşmesinden önce yurda getirildiği, tahsil süresinin bitiminden sonra, idari yaptırım kararının kesinleşmesinden önce yurda getirilen bu ihracat bedelleri bakımından 1567 sayılı Kanun'un 3/1. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesi gerekirken 3/3-1. cümle uyarınca idari para cezası verildiği, bir kısım ihracat bedellerinin tahsil süresinden önce ülkeye getirildiği, ancak ihracat bedellerinin gümrük beyannamesine konu bedelleri karşılayıp karşılamadığının araştırılarak bu hususta bilirkişi incelemesi yaptırılması, getirilen ihracat bedellerinin gümrük beyannamesine konu bedelleri karşıladığının tespit edilmesi halinde idari yaptırım kararı verilemeyeceğinin gözetilmesi gerektiğinden bahisle itirazın kabulü ile anılan kararın kaldırılmasına karar verilmiş ise de,
Benzer bir olay sebebiyle, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 08/12/2021 tarihli ve 2021/20309 esas, 2021/16933 karar sayılı ilâmında yer alan, "...İzmir 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 29. maddesinde belirtildiği üzere itiraz mercii olduğu nazara alındığında, temyiz veya istinaf mercii gibi hareket ederek dosyadaki eksiklerin ikmali için Hâkimlik kararının kaldırılmasına karar veremeyeceği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 271/2. maddesinde yer alan, "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir." şeklindeki hükmü uyarınca itiraz konusu olan uyuşmazlığı bizzat kendisinin çözmesi gerektiği, dosyada eksiklikler bulunması hâlinde ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03/03/2020 tarihli ve 2016/11-1150 esas, 2020/148 karar sayılı ilâmında belirtildiği üzere, "...kendisi de inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların yapılması konusunda emir de..." verebileceği cihetle, anılan Hakimlikçe İzmir 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra itiraz konusu olan idarî para cezası hakkında da bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiş... BOZULMASINA..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,
Rize Sulh Ceza Hâkimliğinin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 29. maddesinde belirtildiği üzere itiraz mercii olduğu, bu nedenle temyiz veya istinaf mercii gibi hareket ederek dosyadaki eksiklerin ikmali için Hâkimlik kararının kaldırılmasına karar veremeyeceği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 271/2. maddesinde yer alan, "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir." şeklindeki hüküm uyarınca itiraz konusu olan uyuşmazlığı bizzat kendisinin çözmesi gerektiği, dosyada eksiklikler bulunması halinde ise Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03/03/2020 tarihli ve 2016/11-1150 esas, 2020/148 karar sayılı ilâmında belirtildiği üzere, "...kendisi de inceleme ve araştırma yapabileceği gibi gerekli gördüğünde bunların yapılması konusunda emir de..." verebileceği cihetle, anılan Hâkimlikçe ... (Rize) Sulh Ceza Hâkimliğinin kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra itiraz konusu olan idari yaptırım kararı hakkında da bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
Rize Sulh Ceza Hâkimliğinin 23.10.2023 tarihli ve 2023/3471 D.İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.11.2025 tarihinde karar verildi.