maden mühendisinin iş kazası sonucu ölümü nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında işveren, iş ortaklığı ve sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin temyiz incelemesi.

Maden mühendisinin iş kazası sonucu ölümü nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında işveren, iş ortaklığı ve sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Davacının, eşinin 2007 yılında bir taş ocağında meydana gelen iş kazasında vefat etmesi üzerine, davalı işverenler ve sigorta şirketine karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davasında; davacı, eşinin kusurlu eylemler sonucu hayatını kaybettiğini ve bu nedenle hem maddi destekten yoksun kalıp hem de manevi acı çektiğini iddia ederek tazminat talep etmiş; davalı şirketler ise maktulün iş güvenliğini sağlamakla sorumlu olduğunu, olayın kendi kusuruyla gerçekleştiğini ve hakkında takipsizlik kararı verildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuş, sigorta şirketi ise sorumluluğun poliçe limitleri ve SGKnın açtığı rücu davası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

10. Hukuk Dairesi 2025/7697 E. , 2025/15761 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/5188 E., 2023/330 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 20. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/1387 E., 2022/408 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ile davalılardan ...Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili, asıl dava dilekçesinde; davacının eşi ... 'ın davalı ...-... İş Ortaklığına ait ... köyü ... Mahallesi Mihalıççık ... adresinde bulunan ve ... -... İş ortaklığı şantiyesi olarak anılan taş ocağında ve davalılardan işveren ... Turizm İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde hizmet sözleşmesi gereğince işçi statüsünde maden mühendisi olarak çalışmakta iken 26.08.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda davalıların kusurlu eylemleri ile vefat ettiğini, genç yaşta eşini, desteğini kaybeden davacının, müteveffanın düzenli ve eylemli maddi desteğinden yoksun kalmasının dışında manevi olarakta acı içerisinde kaldığını, zarara uğradığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 5.000,00 TL maddi tazminatın davalılar ... Rur. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... İnş. Tur. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen ... 26. İş Mahkemesinin 2017/491 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının eşi ...'ın davalı ...... Ortaklığına ait ... köyü ... Mahallesi ... ... adresinde bulunan ve ...-... İş ortaklığı şantiyesi olarak anılan taş ocağında ve davalılardan işveren ... Turizm İnşaat San ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde hizmet sözleşmesi gereğince işçi statüsünde maden mühendisi olarak çalışmakta iken 26.08.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda davalıların kusurlu eylemleri ile vefat ettiğini, ... 20.İş Mahkemesinin 2015/75 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile davacının maddi zararının hesaplandığını, davalıların ve diğer sorumluların kusurlu eylemleri ile meydana gelen iş kazası sonucunda hayattaki en yakını olan eşini kaybeden davacının müteveffanın düzenli ve eylemli maddi desteğinden yoksun kaldığı gibi manevi olarakta büyük bir acıya ve zarara uğradığını, bu nedenlerle 500.000,00 TL maddi tazminatı ile 500.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... açısından poliçedeki limitle sınırlı olmak üzere davalılar ... Rur. San. Tic. Ltd. Şti., ... İnş. Tur. Ltd. Şti. ile davalı ... ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep v etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen dosya davalısı ... Turz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, olay sebebiyle ... Başsavcılığı tarafından soruşturma başlatıldığını ve savcılık tarafından bilirkişi raporu alındığını, ... dışında başkaca kişi ya da kişilerin kusurlu bulunmadığı, kendi kusurlu davranışları nedeniyle öldüğü anlaşıldığından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, şantiye şefi olarak görev yapan müteveffanın ölümünde ne müvekkili şirketin ne de başka birisinin kusuru ya da ihmalinin söz konusu olmadığını, iş güvenliğini almakla görevli olanın da bizzat kendisi olduğunu, bu nedenle davacının müvekkili şirketin kusurlu ve sorumluluğu olduğu yönünden iddialarını kabul etmediklerini, müvekkilinin ...Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı olduğunu, müvekkilinin işyerlerinde meydana gelebilecek her türlü kaza ve hasarların sigorta poliçesinin kapsamı içerisinde yer aldığını ve açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Asıl ve birleşen dosya davalısı ... İnşaat Turizm İth. İhr. Üretim Paz. Sanayi ve Tic. Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, açılan davanın usul ve esas bakımından yersiz olduğunu, davacının yakını maktulün müvekkilinin çalışanı olmadığını, diğer davalının çalışanı olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2007/350 soruşturma no.lu kararında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini savunarak davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

3.Birleşen dosya davalısı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, SSK'nın sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile SSK'nın sağladığı bu yardımların üzerinde ve dışında işverene terettüp edecek hukuki sorumluluklarının sigorta konusu olacağını, sigortalısı ...'ın iş kazası sonucu vefatı nedeni ile hak sahiplerine 188.777,41 TL'sı gelir ve sosyal yardım zammı bağlayan SGK tarafından şimdilik 2.831,66 TL'nin tahsili ile sigortalı aleyhine ... 8.İş Mahkemesinin 2008/1049 Esas sayılı dosya ile açılmış olan rücu davasının derdest olduğunu savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Davacının, davalı ... Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilen taşocağı şantiyesinde şantiye şefi olarak görev yaptığı sırada elek montajı için makine aksamı iş makinesi ile kaldırılırken makineye bağlanan zincirin kopması ile düşen parça altında kalarak 26.08.2007 tarihinde vefat ettiği, kusur incelemesinde 3 kişilik kurul tarafından düzenlenen ve mahkememizce de olayın oluşuna uygun görülen Kasım 2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda kazada davalı Karmer Turizm'in %50, kazazede ... 'ın ise %50 oranında kusurlu olduğu, müteveffanın eşi davacı ...'a 152.576,65 TL PSD 'nin bağlandığı, aktüer bilirkişi hesabına göre iş yeri kayıtları dikkate alındığında davacının karşılanmayan maddi zararının 207.516,12 TL olduğu,

Davacının manevi tazminat istemine gelince; .. meydana gelen kazada gerekli güvenlik önlemlerinin alınması konusunda rötavanscı ... ile birlikte ruhsat sahibi ... İnşaatında sorumlu olduğu Mahkemece kabul edilmiş, maddi ve manevi tazminatlardan her iki davalı şirketinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmış ..

"gerekçesiyle,

"Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile

1-345.215,35 TL destekten yoksun kalma tazmimatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müştereken ve müteselsilen davacıya verilmesine, (davalı ... Sigortanın poliçedeki 50.000,00 TL'lik limitle sınırlı olduğuna, bu davalı açısından faiz başlangıç tarihinin birleşen dosyanın dava tarihi olan 18.08.2017 tarihi olduğuna)

2-120.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... İnşaat ve ... Tur.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

3-... Sigortanın manevi tazminattan sorumlu olmadığına," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılardan ...Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Hükme esas alınan ve alanında uzman olan iş güvenliği uzmanları tarafından tanzim edilen bilirkişi kusur heyet raporunda davalı işverenlerin %50 ve ... işçinin de %50 oranında kusurlu oldukları rapor edilmiştir.

Somut olayda hükme dayanak alınan bilirkişi raporu, 6331 sayılı Kanun'un öngördüğü koşulları gözönünde tutarak ve özellikle işyerinin niteliğine göre, işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususları ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyetini ve oranını saptamıştır. Kusur raporu 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. ve 5. maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş güvenliği yönetmelikleri hükümleri doğrultusunda düzenlenmiştir. Kazanın oluşumuna uygun bu raporun davalılar yönünden hükme esas alınmasında isabetsizlik yoktur....Dairemizin geri çevirme kararı sonrasında davacı ...'in maddi zararının davalı ... yönünden yeniden hesaplanması gerekmiştir. Buna göre yapılan hesaplamada 18/04/2022 tarihli raporda tespit edilen maddi zarar hesabı kapsamında davacının evlendiği 24/07/2018 tarihine kadar ki maddi zararının 376.335,80 TL olduğu, kusur oranında yapılan indirimle birlikte ( 376.335,80*50/100) 188.167,90 TL zarar tespit edildiği bu zararın davacı eşe düşen payının ise (118.167,90 TL*2/5) 75.267,16 TL olarak tespit edildiği, davacıya yapılan ödemeler toplamının 128.002,50 TL olduğu mahsubu gereken tutarın ise (128.002,50*50/100) 64.001,25 TL olduğu, bu durumda davacı eş yönünden davalı sigortanın sorumlu olduğu miktarın (75.267,16-64.001,25) 11.265,91 TL olduğu tespit edilmiştir. Kararının bu şekilde düzeltilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de hatalı hesaplandığı tespit edildiğinden kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine hükmetmek gerekmiştir...." gerekçesiyle davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak,

Davanın kısmen kabulüne, 345.215,35 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden (26.08.2007) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı ... Sigortanın sorumluluğunun poliçedeki 11.265,91 TL'lik limitle sınırlı olduğuna, bu davalı açısından faiz başlangıç tarihinin birleşen dosyanın dava tarihi olan 18/08/2017 tarihi olduğuna), fazlaya ilişkin talebin reddine,

120.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve Tic. Ltd. Şti. ile ...İhr. Üretim Paz. San ve Tic. Ltd. Şti.'den müştereken müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

... Sigortanın manevi tazminattan sorumlu olmadığına,.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde, kazalının kusurunun olmadığını, işverenlere atfedilen kusur oranlarının düşük olduğunu, manevi tazminat tutarının düşük belirlendiğini, Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılarak yerine yeniden hükmedilen kararın yerinde olmadığını, zararın en yakın tarihteki asgari ücrete göre hükmedilmesi gerektiği, sigorta şirketi yönünden işveren mali sorumluluk poliçesi limitinin 50.000 TL olmasına karşın Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan hesaplamalarla sorumlu olacağı tutarın 11.265,91 TL olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde, işveren mali sorumluluk poliçesi kapsamında davalı ... şirketine karşı doğrudan başvuruda bulunulamayacağını, poliçenin sadece tarafları bağlayacağını, ücretin eksik araştırıldığını ve hatalı tespit edildiğini, davacının evlilik durumu olduğunu ve bu durumun dikkate alınmadığını, ... 8. İş Mahkemesinin 2008/10 49... /620 Karar sayılı rücuan tazminat davasının bekletici mesele yapılmadığını, ceza dosyanın da bekletici mesele yapılması gerektiğini, tazminattan düşülmesi gereken ödemelerin araştırılmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Sonuç

Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

A)Davacı vekili tarafından davacı lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına ilişkin temyiz istemi yönünden,

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere, delil ve ispat durumuna göre, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre, ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

B)Davalı ...Ş. vekili tarafından davacı lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına ilişkin temyiz istemi yönünden,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen her bir miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davacı yararına kabul edilen tutar yönünden maddi tazminat miktarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazının miktardan reddine karar verilmiştir.

C)Davacı vekili ile Davalı ...Ş. vekili tarafından davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarına ilişkin temyiz istemi yönünden,

Dosya içeriğine göre davacı yararına kabul edilen ve reddolunan tutar yönünden manevi tazminat miktarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacı vekili ile davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının miktardan ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı ...Ş. vekili tarafından, davacı lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2.Davacı vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından davacı lehine hükmedilen manevi tazminat tutarına yönelik temyiz dilekçelerinin miktardan ayrı ayrı REDDİNE,

3.Davacı vekili tarafından davacı yararına hükmedilen maddi tazminat tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,

4. Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

5. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.