bozma sonrası sigorta başlangıç tarihi tespiti davasında, kolluk araştırması ve tanık beyanlarına rağmen fiili çalışma kanıtlanamadığından davanın reddine ilişkin karara itiraz.

Bozma sonrası sigorta başlangıç tarihi tespiti davasında, kolluk araştırması ve tanık beyanlarına rağmen fiili çalışma kanıtlanamadığından davanın reddine ilişkin karara itiraz.

Özet: Kurum tarafından kayıtlarda bulunmadığı gerekçesiyle reddedilen 05.04.1990 tarihli sigortalılık başlangıcının tespiti talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin talebi kabul etmesinin ardından davalı kurumun temyizi üzerine yüksek mahkeme, işyerinin ve çalışmanın somut delillerle kapsamlı araştırılmasını isteyerek kararı bozmuş; bozma sonrası yapılan yargılamada ilk derece mahkemesi, tüm araştırmalara rağmen fiili çalışmanın yeterli delille ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş ancak davacı vekilinin tanık beyanlarına dayanarak yaptığı temyiz başvurusu üzerine yüksek mahkeme, bu ret kararının bozulmasına hükmetmiştir.

10. Hukuk Dairesi 2025/11905 E. , 2025/13846 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/383 E., 2025/229 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde davacının,...'a ait iş yerinde 05.04.1990 tarihinde çalışmaya başladığını ancak dönem bordrosu verilmediği gerekçesi ile bu tarihin Kurum tarafından sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmediğini belirtmek sureti ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 05.04.1990 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının tespitini istediği 05.04.1990 tarihinde çalıştığına ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığını belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.10.2022 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davacının, sigorta başlangıç tarihinin 05.04.1990 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 26.10.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 15.02.2024 tarihli kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin15.02.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece,"... Mahkemece, öncelikle davacının HMK 31. maddesi kapsamında dava konusu tarihte işverenin nerdeki, hangi işi kapsamında çalıştığı, işyerinde ne iş yaptığı, kimlerle çalıştığı, işin niteliği sorulmalı, işverenin taşeron şeklinde üstlendiği bir iş kapsamında çalışmışsa Mahkemece taşeronluk sözleşmesi araştırılmalı, yine bu işin üstlenildiği işyerindeki dava konusu dönemdeki sigortalı çalışanlarının beyanlarına başvurulmalı, dava dışı işveren ...'ın vergi mükellefiyet dönemleri araştırılmalı, dava konusu dönemde işyerine komşu iş yerleri ve sigortalı çalışanlarının SGK, vergi dairesi nezdinde de araştırılarak belirlenmeli, bu kişilerin sigortalılık ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanlarına başvurulmalı, bu yöntemle komşu işyerinin tespit edilememesi halinde davacının çalışmasını bilebilecek kişilerin kimler olabileceği hususunda davacının beyanı alınmak suretiyle belirlenecek kişilerin de çalışma kayıtları getirtilerek beyanları alınmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...Bozmaya uyularak yapılan inceleme neticesinde, davacı özetle, ... sicil numaralı "..." ünvanlı işyerinde 05.04.1990 tarihli iş giriş bildirgesine istinaden sigortalılık başlangıç tarihinin 05.04.1990 olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir. İş yeri tescil bilgilerine göre ... sicil sayılı iş yeri izolasyon havalandırma, montaj mahiyetli ve 09.05.1989-31.01.1990 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, vergi dairesi kayıtlarına göre 30.04.1992 tarihine kadar faaliyette olduğu anlaşılmıştır. İşe giriş bildirgesindeki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığı yönünde rapor alınmış, imzanın davacının eli ürünü olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu dönemde işyerine komşu iş yerleri ve sigortalı çalışanlarının SGK, vergi dairesi nezdinde de araştırılma yapılmış ise de komşu işyeri tanığı tespit edilememiştir. Kolluk araştırması ile işyerine komşu olan kişilerin beyanları alınmış, davacının çalıştığını bilen tanık bulunmamıştır. Bozma ilamı doğrultusunda tanık ...'ın tekrar beyanı alınmış, davaya konu tarihte tanığın çalışan olmadığı anlaşılmıştır. Neticeten, gerek taraf delilleri, gerekse re'sen toplanan deliler ile davacının 05.04.1990 tarihinde, ... sicil numaralı "..." ünvanlı işyerinde fiilen çalıştığına dair delil elde edilemediği, başkaca toplanacak delil de bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davacının fiili çalışmasının tanık beyanı ile ispatlandığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine15.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.