Kamulaştırma Kanunu uyarınca irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti davasında, sulu tarım arazisi için yapılan bilirkişi değerleme yöntemlerinin usul ve kanuna uygun olduğunun kabulüyle temyiz başvurusunun reddi.
Özet: Davacı idarece 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca bir taşınmaz üzerindeki irtifak hakkı ile pilon yeri bedelinin tespiti ve tescili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin bedel tespiti ve davanın kabulü yönündeki kararına karşı davacı idarece fahiş bedel tespiti gerekçesiyle istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın sulu tarım arazisi vasfı, net gelir yöntemi, münavebe deseni, kapitalizasyon faiz oranı, objektif değer artışı ve değer azalışı gibi unsurların bilirkişi raporunda doğru tespit edildiğini belirterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Davacı idarenin bu karara yönelik temyiz istemi de, bölge adliye mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu ve temyiz nedenlerinin bozmayı gerektirmediği gerekçesiyle Yargıtay tarafından reddedilmiştir.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1358 Esas, 2024/2142 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/48 Esas, 2023/49 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. Mahallesi 2 33... sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle: bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, taşınmazın gerçek değerinden farklı olarak fahiş olarak değerlerinin tespit edildiğini, münavebe hesaplamasının hatalı olduğunu, taşınmazın metrekare birim bedelinin yüksek hesaplandığını, %30 değer kaybı oranı ve %4 kapitalizasyon faiz oranı uygulanmasının hatalı olduğunu, objektif değer artışı uygulanmaması gerekirken %25 objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma irtifak bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, münavebe deseninin o yörede yaygın yetişen ürünlerden birinci yıl buğday, yan ürün saman, ikinci yıl bakla (kuru), üçüncü yıl kabak (açık tarla) şeklinde oluşturulduğu, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün verileri kullanılarak net gelir hesabının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında olduğundan %4 kapitalisazyon faiz oranı uygulanmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın bulunduğu konum ve merkezi yerlere uzaklığı dikkate alındığında %25 objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu, buna göre dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının dava tarihi olan 2019 yılı itibarıyla 73,70 TL olarak tespitinin yerinde olduğu, enerji nakil hattının taşınmaz üzerinde güzergahı ve kapladığı alan dikkate alındığında % 30 oranında değer azalışı olacağının kabul edilerek kamulaştırma irtifak bedelinin tespitinin yerinde olduğu anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.