Trafik kazası sonucu maluliyet tazminatı davasında, davalı itirazına rağmen karşı aracın zorunlu trafik sigortası poliçesi varlığının eksik incelenmesi nedeniyle bozma.
Özet: Bu dava, trafik kazasında yaralanan bir motosiklet sürücüsünün, karşı tarafın sigortasız olduğu iddiasıyla açtığı maddi tazminat talebine ilişkin olup, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı ve müterafik kusur indirimi sonrası verilen kararı, davalının sunduğu TRAMER kayıtlarıyla karşı aracın kaza tarihinde geçerli zorunlu trafik sigortası bulunduğunu ileri sürmesi üzerine, üst mahkemece ilk derece mahkemesinin sigorta poliçesi varlığına dair eksik inceleme yaptığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmesiyle ilgili bir süreçtir.
4. Hukuk Dairesi         2024/13202 E.  ,  2025/14834 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/335 E., 2020/145 K.
Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davacı ...'ın kullandığı motosiklet ile ...'in sevk ve idaresindeki motosikletin çarpıştığını ve davacının ağır yaralandığını, kazaya sebebiyet veren motosikletin ZMSS poliçesinin bulunmadığını belirterek 5.000,00 TL maluliyet nedeniyle maddi tazminatın davalıdan ilk başvuru tarihinden itibaren veya dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 17.04.2015 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminata ilişkin talebini 30.068,42 TL'ye yükselttiğini, ıslah edilen miktara da ilk başvuru tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, kaza tarihinde geçerli bir zorunlu trafik sigortasının bulunup bulunmadığının tespit edilmesini, davanın sürücü ...'e ihbarını, kusur oranlarının ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınacak raporla tespit edilmesini, maluliyet raporunun ATK'dan alınmasını, tedavi giderlerinden ve geçici iş göremezlik zararından SGK'nın sorumlu olduğunu, avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 14.05.2015 tarihli kararı ile; davanın kabulü ile 30.068,42 TL maddi tazminatın dava tarihinden (26.05.2014) başlamak üzere işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin 14.05.2015 tarihli kararının davalı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairenin 13.03.20 19... /2 06... /2901 Karar sayılı ilamında; davalı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerektiği, davalının savunması üzerinde durularak mahkemece zarar görenin müterafik kusurun varlığı ve indirim yapılması gerekip gerekmediğinin irdelenip tartışılması, müterafik kusur olduğunun kabul edilmesi halinde tazminattan %20 oranında indirim yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 24.054,74 TL maddi tazminatın dava tarihinden (26.05.2014) başlamak üzere işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesinekarar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; güncel asgari ücrete göre hesaplama yapılarak karar verilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kazaya konu motosikletin motor ve şasi no ile sorgulandığında aracın kaza tarihinde dava dışı ... Sigorta'ya sigortalı olduğunu, pasif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın trafik sigortacısına ihbarını talep ettiklerini belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.
1.... Yönetmeliği'nin 9/1. maddesinde, hesaba başvurulabilecek haller düzenlenmiş olup, anılan maddenin (b) bendinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için" denilmek suretiyle, zarar tarihinde, aracın geçerli ZMSS poliçesinin bulunmaması hali de davalıya husumet yöneltilebilecek haller arasında sayılmıştır.
Mahkemece, davacı tarafça ZMSS poliçesi bulunmadığı iddia olunan 79... plakalı karşı aracın, kaza tarihini kapsar geçerli ZMSS poliçesi bulunup bulunmadığı konusunda eksik inceleme yapılarak davanın esası karara bağlanmıştır. Oysa, davalı vekili tarafından plaka yanı sıra motor ve şasi no ile sorgulama yapıldığı belirtilerek temyiz dilekçesi ile dosyaya sunulan TRAMER belgelerinde ve Dairenin geri çevirme ilamı ile temin edilen kayıtların incelenmesinde karşı araç için dava dışı ... Sigorta Şirketi tarafından ZMSS poliçesi düzenlendiği görülmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir. Bu bakımdan olay tarihini kapsayan ZMSS poliçesinin varlığı halinde KTK'nun 95/2. maddesi gereğince sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin poliçenin iptal edildiği, geçersiz olduğu bu nedenle sorumluluğunun bulunmadığı gibi haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yapmak zorunda olacaktır.
Açıklanan maddi ve hukuksal olgulara göre; davalı ...'nın, trafik kazası nedeniyle oluşan zararlardan belirli ve sınırlı hallerde sorumlu olduğu, olay tarihini kapsar zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması halinde 79... plakalı karşı araç yönünden davalıya husumet yöneltilmesinin mümkün olmayacağı, bir davada davalı yana husumet düşüp düşmeyeceğinin mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiği gözetilerek; kazaya neden olan 79... plakalı karşı aracın, 03.12.2013 kaza tarihini kapsar geçerli ZMSS poliçesi bulunduğu gözetilerek pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre; davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,
2.Bozma neden ve şekline göre; davacı vekilinin tüm ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
30.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi