Binanın ortak alanı olan sığınak yangın kaçış merdivenine projeye aykırı müdahale edilerek bağımsız bölümlerin genişletilmesi davasında ilk derece ve istinaf mahkemesi kararlarının temyiz incelemesi.
Özet: Davalı tarafından bir binanın ortak alanı olan, projesinde belirtilen sığınak yangın kaçış merdiveninin kendi bağımsız bölümlerine katılarak projeye ve kat mülkiyeti kanununa aykırı şekilde genişletilmesi üzerine açılan müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirilmesi davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, davalı vekilinin bu karara karşı yaptığı istinaf başvurusu ise, bilirkişi raporu doğrultusunda söz konusu yangın merdiveninin fiilen bulunmadığı ve bu durumun projeye aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilerek ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1907 Esas, 2025/525 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 4. Sulh Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/169 Esas, 2022/283 KararTaraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalının binanın ortak yeri olan, tasdikli proje üzerinde işaretli bulunan 2. bodrum kattan (sığınak alanı) başlayarak zemin kata kadar devam eden ve zemin kattan 58/4 sokağa direkt çıkışı bulunan (bina ana girişi hizasında), sığınak yangın kaçış merdivenine müdahalede bulunduğunu, merdiveni kaldırmak suretiyle merdiven alanlarını mülkiyeti kendisine ait olan 1. bodrum kat 1 nolu ve zemin kat 4 nolu bağımsız bölümlerin içerisine kattığını ve bu şekilde mülkiyeti kendisine ait 1 ve 4 nolu bağımsız bölümleri proje hilafına büyüttüğünü, davalı tarafından yapılan bu müdahalenin binanın tasdikli projesine aykırılık teşkil ettiğini ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na (634 sayılı Kanun) ve İmar Mevzuatına aykırı olduğunu belirterek davalı tarafından ana taşınmazın ortak alanı olan ve 2. bodrum kattan başlayarak zemin kata kadar devam eden ve zemin kattan 58/4 sokağa direkt çıkışı bulunan sığınak yangın kaçış merdivenine vaki müdahalenin önlenmesine, bu müdahaleye ilişkin yapılan tüm projeye aykırı bölümlerin kal'ine ve projeye uygun hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap karşı dava dilekçesinde özetle; davalının 1 nolu bağımsız bölümden 4 nolu bağımsız bölüme geçer bir merdivene müdahale etmediğini, davalının 1 nolu bağımsız bölümü yaklaşık 5 yıl önce cebri icra yoluyla satın aldığını, davacıların da söz konusu bağımsız bölümün önceki hissedarlarından olduğunu, bağımsız bölümdeki hisselerinin ellerinden çıkmasından sonra bu davayı açmalarının kötü niyetli olduğunu, davacıların tabelalarını dava konusu yaptıkları merdivenin çıkış kapısı bölümüne koyduklarını, bu durumunda eski hale getirilmesini talep ettikleri bölümün davacılar tarafından kullanıldığını, binada mimari projede bulunmamasına rağmen sığınaktan başlayarak 1 nolu bağımsız bölümden geçerek zemin kata çıkan merdiven bulunduğunu, dava konusu bina ile ilgili olarak ... Belediyesinin ayrıntılı tespitler yaptığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının 1 nolu bağımsız bölümü 2016 yılında cebri icra yoluyla satın aldığını, davacıların söz konusu bağımsız bölümün önceki hissedarları olduğunu, bağımsız bölümdeki hisselerinin ellerinden çıkmasından sonra bu davayı açmalarının kötü niyetten başka izahı olmadığını, davalının 1 nolu bağımsız bölümü satın almış olduğu ortaklığın giderilmesi dosyasında dava konusu yapılan merdivenin hiçbir zaman mevcut olmadığının görüleceğini, dava konusu bölümün davacılar tarafından kullanıldığını, bilirkişi raporunda bahse konu olan yerin projeye aykırı olduğu belirtilmiş ise de dava konusu müdahalenin davalı tarafından yapılıp yapılmadığı konusunda tespit yapılamadığını, nihayetinde dava konusu müdahalenin önceki malikler zamanında da mevcut olduğunu, mevcut yerin eski haliyle ilgili olarak davalının bu müdahaleyi yaptığına dair hiçbir belgenin davaya sunulamadığını ve bu durumun ispatlanamadığını, yine gerekçeli kararda davalının, 1 nolu bağımsız bölümünden 4 nolu bağımsız bölüme geçen bir merdivene müdahale ettiği ifadesinin eksik ve hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporunun kendi içinde tutarlı ve denetime elverişli olduğu, incelemelere göre taşınmazın 2. bodrum katından zemin katına kadar çıkan yaklaşık 4 m² alan kaplayan spiral yangın merdiveninin fiili olarak bulunmadığı, esasen bu durumun gerek projeye, gerekse yönetim planına ve gerekse 634 sayılı Kanun'a aykırılık taşıdığı, dava konusu “sığınak yangın kaçış merdiveni” nin projesine uygun şekilde yeniden inşa edilmesi gerektiği ve sonuç olarak hükme esas alınabilecek nitelikte bilirkişi raporu doğrultusunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü noktasında verilen kararda usul ve kanuna aykırı bir yön görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. 634 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi uyarınca her kat maliki ana gayrimenkulün mimari durum ve güzelliğini korumaya mecbur olup, dosya kapsamı ile aksinin ispatlanamadığı ve yapılan müdahalelerin ortak alanlardaki kat maliklerinin mülkiyet hakkı aleyhine olduğu gözetildiğinde davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.4. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 30 uncu maddesinde bir işin yapılmasına ilişkin mahkeme kararlarının ne şekilde yerine getirileceği açıkça belirtilmiş olup, mahkemece buna göre davalı tarafça eski hale getirilmesine ve uygun bir süreye hükmedilmesi ile yetinilmesi gerekirken, ilam 2. bentte belirtilen sürede yerine kendiliğinden getirilmez ise davacıya ilamı cebren infaz yetkisi verilmesine, davacının mahkeme ilamını cebren infazı halinde 11.800,00 TL tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,2. Dairemizce resen yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,3. İlk Derece Mahkemesi kararının; (3) ve (4) numaralı bentlerde yer alan "İlam 2. Bentte belirtilen sürede yerine kendiliğinden getirilmez ise davacıya ilamı cebren infaz yetkisi verilmesine ve davacının mahkememiz ilamını cebren infazı halinde 11.800,00 TL tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesine" ibaresinin hükümden çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.