İş kazası nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında kusur oranları, maluliyet tespiti ve tazminat miktarlarına ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bir iş kazası sonucu malul kalan işçinin, kazanın 03.08.2013 tarihinde testerenin geri tepmesiyle meydana geldiğini ve davalı işverenlerin kusurlu olduğunu iddia ederek açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesi alt işvereni %25, asıl işvereni %15 ve davacı işçiyi %60 oranında kusurlu bularak, toplam 605.533,56 TL maddi ile 20.000 TL manevi tazminatın yasal faiziyle davalılardan tahsiline hükmetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi her iki tarafın istinaf başvurusunu esastan reddederek bu kararı onamış, dosya tarafların temyiz başvurusu üzerine Yargıtaya gelmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/4877 E.  ,  2025/15650 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2091 E., 2024/3345 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2020/2 E., 2023/41 K.
Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işverenler yanında çalışırken 03.08.2013 tarihinde testerenin geri tepmesi nedeniyle geçirdiği iş kazası sonucu malul kaldığını, meydana gelen iş kazasında davalıların kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; şimdilik 50 TL tedavi gideri, 50 TL bakıcı gideri, 350 TL geçici iş göremezlik, 550 TL sürekli iş göremezlik olmak üzere 1.000,00TL maddi tazminat, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve mütesselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... ve Ticaret A.Ş. vekili; iş kazasının işçinin dikkatsiz ve tedbirsiz hareketleri ile meydan geldiğini, müvekkiline atfedilebilecek kusur bulunmadığını, maluliyet oranını kabul etmediklerini, davacının bakıma muhtaç olmadığını, işçiye işvereni olan diğer davalı tarafından gerekli iş güvenliği eğitimleri, korunma malzemeleri verildiğini, diğer davalı şirket ile müvekkil şirketi arasında akdedilen sözleşmeye göre her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun yükleniciye ait olduğunu, müvekkiline yüklenebilecek kusur ve sorumluluk bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... San. Tic. Ltd. Şti. vekili; davaya konu iş kazasının tamamen davacının dikkatsizliğinden dolayı meydana geldiğini, .. A.Ş.'ye ait tesisin inşaat faaliyetlerini yürüten asıl işveren diğer davalı şirketin kalıp, demir ve beton işlerini yerine getiren alt işveren müvekkili şirketin işyeri ile ilgili olarak üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, davacıya gerekli eğitimlerin verildiğini, kullanması gereken ekipmanların teslim edildiğini, davacının amirinin ve diğer çalışma arkadaşlarının tüm uyarılarına rağmen elektrikli testereyi kendisine söylendiği şekilde kullanmadğını ve ağır kusurlu olduğunu, maluliyet oranına itiraz ettiklerini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında özetle; meydana gelen iş kazasında davalı alt işveren ... Şirketinin %25 oranında, asıl işveren davalı ... Şirketinin %15 oranında, kazazede davacının %60 oranında kusurlu olduğu açıklanarak alınan bilirkişi raporları doğrultusunda;
"Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
A-) 8.089,39-TL geçici iş göremezlik, 593.546,13- TL sürekli iş göremezlik, 3.080,84-TL tedavi gideri ve 817,20-TL bakıcı giderinden oluşan toplam 605.533,56- TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 03/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine
B-) 20.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 03/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine , fazlaya ilişkin istemin reddine,.." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "..1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine,." karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının meydana gelen kazada kusursuz ve ya daha az kusurlu olduğunu, kusur raporuna yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, ATK raporuna göre %39,23 maluliyet oranı esas alınmış ise de SGK tarafından tespit edilen % 40,20 maluliyet oranı üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, manevi tazminatın tam kabul edilmesi gerektiğini belirterek temyiz talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirket bünyesinde, ... Alüminyum Fabrikası içerisinde bulunan ve yüklenicisinin diğer davalı ... İnşaat olduğu şantiyede çalışırken 03.08.2013 tarihinde elektrikli testereyi kullanırken elini yaraladığını, müvekkili şirketin kusuru bulunmadığını, müvekkili şirketin alt işveren olarak üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, davacıya gerekli eğitimlerin verildiğini, kullanması gereken ekipmanların teslim edildiğini, tespit edilen maluliyet oranının gerçeği yansıtmadığını, faiz başlangıcının ıslah tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek temyiz talep etmiştir.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; yalnızca kesinleşen emsal bir davanın bulunduğu bahsi ile asıl-alt işveren ilişkisinin kabulünün hatalı olduğunu, kusur raporlarına ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, iş kazasına işçinin dikkatsiz ve tedbirsiz hareketleri ile iş güvenliği kurallarına uymamasının neden olduğunu, müvekkiline atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, hükme esas alınan hesap tablosunda da; işleyecek dönem hesabında artırım ve iskontonun yerleşmiş Yargıtay içitihatları uyarınca %5 oranında yapılması gerekmekteyken %10 oranında artırım ve iskonto uygulanmasının hatalı olduğunu, TRH 2010 Tablosuna yerine PMF 1931 tablosunun kullanılması gerektiğini, bordrolar dosyaya sunulmuş olmasına rağmen yapılan ücret araştırmaları ve davacı isticvabı dikkate alınarak belirlenen ücrete itibar edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davacının eşinin çalışmadığı kabulü ile AGİ tespitinin hatalı olduğunu, eşin çalışmadığının ispatına yönelik dosyaya davacı tarafça bilgi ve belge sunulmadığını, bu yönde ispat yükünün davacıda olduğunu, tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik süresi bakımından bilirkişi raporlarına karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, tedavi giderlerinin tamamı SGK tarafından karşılanmış olup karşılanmayan tedavi gideri bulunmadığını, geçici iş göremezlik süresi 18 ay olmadığı halde tamamen afaki tespitlere dayalı olarak geçici iş göremezlik zararı hesaplandığını, davacının başkasının bakımına muhtaç olmadığı açık olduğu halde bakıcı gideri hesaplanması ve Mahkemece bu hesaplamaya itibar edilmesinin hatalı olduğunu belirterek temyiz talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazası sonucu maddi ve manevi tazminatın davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir.
1-Taraf vekillerinin hükmedilen manevi tazminat miktarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.
Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 378.290,00 TL olup hükmedilen tazminata yönelik temyizi kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Taraf vekillerinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, dosya kapsamında toplanan bilgi ve belgelere, delil ve ispat durumuna göre, kusur belirlemesine dair kabulün dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenlerin istinaf sebepleri olarak da dermeyan edildiği ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçesi açıklanarak itirazların karşılanmış olmasına göre, ileri sürülen temyiz sebeplerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olması karşısında temyiz edenlerin sıfatlarına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Taraf vekillerinin hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,
2. Taraf vekillerinin hükmedilen maddi tazminata yönelik tüm temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
3. Aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.