Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında idare aleyhine verilen tazminat kararının Yargıtay temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki belge, Ankarada imar planında park ve ticari rekreasyon alanı olarak ayrılan ve davalı idarece fiilen el atılarak ağaçlandırma ve yol geçirme suretiyle tasarruf imkanı ortadan kaldırılan bir taşınmazın kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsili talebine odaklanmaktadır; ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, taşınmazın değeri emsal karşılaştırmaları ve önceki kesinleşmiş kararlar dikkate alınarak belirlendikten sonra asıl ve birleştirilen davaları kabul etmiş, davalı idare bu istinaf kararını temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/88 Esas, 2024/2741 KararİLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/32 Esas, 2023/799 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kamu düzeni gereği kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVA Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 916 16... parsel sayılı taşınmazın ... Girişi ... Projesi kapsamında ticari rekreasyon alanı olarak düzenlendiğini, davalı idarece dava konusu taşınmaza fiilin elatıldığından kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmişdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idari yargının görevli olduğunu, m² birim fiyatının yüksek belirlenidğini, mülkiyet hakkının kısıtlanmadığını ileri sürmüştürC. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Dairenin 2019/2207 Esas sayılı dosyasına yansıyan belgelerden ve eldeki davada dosyaya yansıyan tapu kaydı ve belgelerden dava konusu taşınmazın geldisi olan 916 16... parselin, belediye encümeninin 17.01.2019 tarihli ve 90 sayılı kararı ile onaylanan ... nolu parselasyon planı ile uygulamaya alındığı, davacı taraf ve murislerinin hissesinin uygulama sonucu 916 16... parsele şuyulandırıldığı, uygulama sonucu oluşan ve davacıların murisinin malik kılındığı 976 16... parselin imar planında park ve ticari rekreasyon alanı olarak ayrıldığı ve davalı tarafça fiilen el atılarak ağaçlandırma yapılıp park olarak düzenlendiği, ayrıca paydaş dava dosyaları sonucunda davalı idarenin de taşınmazda paydaş olduğu, davacı taraf murisinin toplam 177 m² ye tekabül eden hissesinin uygulama sonucu aynen bu taşınmazda tescil edildiğini, dava konusu taşınmazın imar planında ... Alanı olarak ilan edilen bölgede park ve rekreasyon alanı olarak ayrıldığı, kısmen ağaçlandırıldığı, kısmen teraslama yapıldığı ve yol geçirilmek suretiyle fiilen el atıldığı ve davacı tarafın taşınmazda tasarruf imkanının kalmadığı belirtilerek arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak, öncesinde 7 parsel sayılı taşınmaz iken, sonrasında 20 parsel sayılı taşınmaz iken açılan davalar sonucu yargı denetiminden geçerek kesinleşen bedeller de değerlendirilmek suretiyle değerinin tespit edilerek belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline, dava konusu taşınmazdaki muris payından davacılara intikal eden hisselerin tapu kaydının iptali ile davalı idare adına tesciline dair kararda, aynı kapsamda el atılan paydaş dosyalar ve civar taşınmazlar için açılıp, kanun yolu incelemesinden geçerek kesinleşen davalardaki metrekare birim bedeler dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek nispi karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerektiğinden, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazı bulunmasa da harç hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan resen dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; temyiz dilekçesini, asıl davanın davacılarından, sadece ...’e hasretmek suretiyle, imalatları yapan şirketin hissedarları arasında, farklı idarelerin de olduğu hususunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasına talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin sorumlu davalı idareden alınarak davacıya verilmesine dair hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.VI. KARARDavalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.