Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin zayi nedeniyle çek iptali davasında keşidecinin dava açma hakkı bulunmadığından usulden ret kararı.
Özet: Bir banka hesabından düzenlediği 4.000,00 TL bedelli bir çeki ödedikten sonra kaybettiğini iddia eden davacı, çekin iptalini talep etmiş; ancak mahkeme, Türk Ticaret Kanununa göre kıymetli evrakın iptali davasını açma hakkının çeki elinde bulunduran hamile ait olduğunu, çekin keşidecisi konumundaki davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, zira olası sahtecilik iddialarına karşı menfi tespit davası açabileceğini belirterek, davacının usulen dava açma hakkı olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
DAVALI :
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 27/02/2026
KARAR TARİHİ : 03/03/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle ; ... ... Bankası AŞ. .../ ... Şubesine ait hesabından düzenlenen 30/05/2015 tarihli 4.000,00-TL bedelli çekin yetkili hakim tarafından takas merkezine ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi gördüğünü, sonrasında yetkili hamile çek bedelini ödeyerek çeki elden teslim aldığını, ancak aradan geçen süre içerisinde çek yaprağını kaybettiğini beyanla çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacıya ait çekin kaybolduğu iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.Kıymetli evrakın iptali müessesesi TTK'nın 651 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Senedin iptaline karar verilmesini, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi isteyebilir. Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin veya temsilcisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Keşidecinin bu davayı açmakta esasen hukuk yararı yoktur. Bu çekler üçüncü şahıslarca doldurulup keşideciden alacak talep edilirse, keşidecinin sahteciliğe dayalı menfi tespit talep hakları mevcut olup, istenilen hukuki korumanın bu şekilde sağlanması mümkündür.Somut olayda; davacı tarafça, ... ... Bankası AŞ. .../ ... Şubesine ait hesabından düzenlenen 30/05/2015 tarihli 4.000,00-TL bedelli çekin kaybolduğunu ileri sürülerek çekin iptalini talep ettiği, davacının çekin keşidecisi (çek karnesi sahibi) olduğu anlaşılmakla, dava açma hakkı olmayan davacı keşidecinin davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00-TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair davacı tarafın yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 03/03/2026
Katip ...
✍E-Imzalıdır
Hakim ...
✍E-Imzalıdır