ticari yangın sigortası kapsamında fırtına ve dolu hasarı talebinde poliçe teminatının, eksik sigorta uygulamasının ve zamanaşımı savunmasının hukuki değerlendirmesi.

Ticari Yangın Sigortası kapsamında fırtına ve dolu hasarı talebinde poliçe teminatının, eksik sigorta uygulamasının ve zamanaşımı savunmasının hukuki değerlendirmesi.

Özet: Şiddetli fırtına ve dolu nedeniyle zarar gören hayvan ahırı için sigorta şirketine açılan tazminat davasında, ilk derece mahkemesi sigorta poliçesinin fırtına teminatı içerdiğini ve doluyu açıkça hariç tutmadığını belirterek davanın kısmen kabulüne karar vermiş olsa da, Yargıtay, önceki bilirkişi raporunda eksik sigorta oranı tespit edilmesine rağmen mahkemenin Türk Ticaret Kanununun 1462. maddesi uyarınca eksik sigorta durumunu ve bunun tazminat miktarına etkisini değerlendirmemesini hatalı bularak hükmü bozmuştur.

11. Hukuk Dairesi 2025/2221 E. , 2025/5850 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/473 Esas, 2025/72 Karar

HÜKÜM : Kısmen kabul

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekilinin ... Bankası ... Şubesinden taşınmaz üzerine inşa etmek istediği büyükbaş hayvan ahırı için kredi kullandığını, müvekilinin lehtarı olduğu ... Sigorta'nın ... poliçe nolu - 03.03.2017 başlangıç tarihli sigorta poliçesi ile dava konusu taşınmaz üzerine kurulu olan tesisin 2.1 00... kapalı alanına isabet eden büyükbaş hayvan ahırı - samanlık - lojmandan oluşan bölümünün sigorta edildiğini, tesisin bulunduğu bölgede 21.09.2017 tarihinde şiddetli fırtına ile birlikte yağan şiddetli yağmur ve dolu sırasında gerek binaların çatılarında gerekse binalar içerisinde bulunan saman-ot-yem vb. hayvansal yiyeceklerin hasar gördüğünü, sigorta şirketinin ekspertiz incelemesi sonucu "dolu" nun sigorta poliçesi kapsamı dışında olduğu gerekçesi ile tazminat taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek poliçe kapsamındaki binalarda meydana gelen çatı yenilemesi nedeniyle uğranılan 85.000,00 TL ile su basması sonucu oluşan 25.000,00 TL saman, ot silajı ve kuru yem hasar bedeli olmak üzere toplam 105.000,00 TL hasar bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile olay tarihinden itibaren işlemiş ticari faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacının talepte bulunabilmesi için ancak dain ve mürtehin sıfatını taşıyan ... Bankası ... şubesinin açık muvafakatini alması gerekmekte olup, bu muvafakat alınmadan müvekkil şirket aleyhine dava açılmasının mümkün olmadığını, mezkur poliçede meydana gelen zarara ilişkin teminat bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, taraflar arasındaki 03.03.2017 başlangıç tarihli sigorta poliçesinin teminatlar başlığı altında fırtına teminatının verildiği, teminat kapsamı dışında kalan haller arasında dolu rizikosunun teminat kapsamı dışında tutulduğuna ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, rizikonun teminat kapsamı içinde olduğu, bilirkişi ek raporu sonucu davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunduğu, davalı tarafın ıslah dilekçesine karşı davalının zamanaşımı definde bulunduğu, sigorta tazminatlarının ödenmesinde zamanaşımı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'nun (TTK) 1420/1 hükmünde düzenlendiği, dava dilekçesinde talep edilen 105.000,00 TL'nin TTK'nın 1427/2 hükmüne göre de sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde aynı Kanun'un 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olacağından 7.11.2017 tarihi itibari ile sigorta şirketinin temerrüde düştüğü gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, .... Klasik Ticari Yangın Sigorta Poliçesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

1. Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Uyuşmazlık, somut olayda eksik sigorta bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre tazminattan indirim yapılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulduktan sonra rizikonun sigorta poliçesi kapsamında kaldığı kabul edilip ıslah edilen tutar yönünden zamanaşımı defi dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Eksik sigortayı düzenleyen TTK'nın 1462. maddesi "Sigorta bedeli, sigorta değerinden az olduğu takdirde, sigorta edilmiş menfaatin bir kısmının zarara uğraması hâlinde sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre tazminat öder." hükmüne havidir. Bu hüküm uyarınca sigorta bedelinin sigorta değerinin oranına göre hesaplanarak tazminat ödeneceği açıktır.

Somut olayda bozma öncesi alınan ilk bilirkişi raporunda, eksik sigorta oranı 0.50581 olarak tespit edilmiştir. O halde mahkemece yukarıda anılan kanun maddesi uyarınca değerlendirme yapılıp, ıslah tarihi itibariyle zamanaşımı defi de değerlendirilerek tazminat miktarı belirlenmesi gerekirken bu husus gözetilmeden karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

V. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.