Emekli işçinin geçmiş derece ve kademe eksikliğinden doğan ücret farklarının prime esas kazanç matrahına dahil edilme esasları.
Özet: Davacı, geçmiş çalışmalarının emekli maaşı hesaplamasına eksik yansıtıldığı iddiasıyla derece ve kademesinin yeniden belirlenmesini ve eksik ödenen emekli maaşı farklarının ödenmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesi talebi kabul etmiş, istinaf bu kararı onamış ancak Yüksek Mahkeme, yargı kararıyla hak kazanılan ücret farklarının prim esas kazanca dahil edilmesinde, ödemenin yapıldığı ayın matrahına işlenmesi gerektiği, geriye dönük eklenmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle kararı bozmuş, bozma sonrası ilk derece mahkemesi de bu ilke doğrultusunda davacının aylık farklarını yeniden hesaplayarak karar vermiştir.
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/178 E., 2024/306 K.İlk Derece Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının işveren ... İdaresinde kadrolu işçi olarak işe başladığı tarihte geçmiş çalışmalarının nazara alınmayarak yeni çalışan gibi değerlendirilip derece ve kademesinin eksik belirlendiği, bu şekilde eksik ücret ödenip Kuruma eksik prim bildirildiği, önceki çalışmaların derece kademe tespitinde nazar alınması gerektiği iddiasıyla davacının kadrolu statüde işe başlarken başlatılması gereken derece ve kademenin tespiti ile emekli olduğu tarihte bulunması gereken derece ve kademenin tespitine, davacının derece ve kademesi doğru hesaplansa idi alacak olduğu tarihten dava tarihine kadar eksik ödenmiş olan emekli maaşının davalıdan ıslahen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: dava dışı işverence Kuruma bildirilen hizmet süresi ve prime göre yaşlılık aylığının bağlandığı, aylığının yanlış ve eksik hesaplanmasında bir hatası olmadığı, çalıştığı işyerindeki konumun aylık bağlamada dikkate alınmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet nedeniyle reddi gerektiği, Kuruma bildirilen hizmet süreleri ve ödediği primlere göre yaşlılık aylığının bağlandığı, Kurumun hiçbir sorumluğunun bulunmadığını savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III.İLK DERECE MAHKEMESİ İLK KARARIİlk Derece Mahkemesi tarafından 05.11.2019 tarihli ve 2018/431 Esas, 2019/444 Karar sayılı kararla davanın kabulüne, davacının aylığının Haziran 2014 tarihi itibari ile 1.806,12 TL olarak tespitine, dava tarihine kadar olan aylık farklarının 238,67 TL olarak tespitine ve bu miktarın davalı Kurumdan yasal faizi ile birlikte alınarak, davacıya ödenmesine, davacının ... İdaresine devredilen Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü ve sonrasında ... bünyesinde gerçekleşen çalışmaları sırasında Kuruma bildirilen SPEK tutarına ek olarak; 01.03.2001-14.12.2012 tarihleri arasında ek prime esas kazançlarının eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.IV.İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 05.11.2019 tarihli ve 2018/431 Esas, 2019/444 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 03.03.2022 tarihli ve 2020/788 Esas, 2022/365 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemenin 03.03.2022 tarihli ve 2020/788 Esas, 2022/365 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 05.03.2024 tarihli ve 2022/6724 Esas, 2024/2244 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur:"...Eldeki davada, davacının geçici işçi statüsünde geçen hizmet sürelerinin, toplu iş sözleşmesi hükümleri uyarınca daimi işçi kadrosuna geçildiği tarih itibarıyla intibakının yapılması suretiyle oluşan fark ücret alacaklarının ödenmesine dair kesinleşen mahkeme ilamı dikkate alınmak suretiyle, anılan fark ücret alacaklarının sigorta primine esas kazanca dahil edilmesi ve yaşlılık aylığına yansıtılması ile, bu şekilde oluşacak fark yaşlılık aylıklarının savalı Kurumdan tahsili istenilmiş olmakla, yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemlerin prime esas kazançlarına dâhil edilmesi isabetsiz olup; ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi, hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması halinde ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi mümkün olmakla, anılan ilkeler kapsamında yapılacak değerlendirme ve hesaplama sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..."İlk Derece Mahkemesi tarafından bozma ilamına uyularak yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının kesinleşen Mahkemenin 2014/340 Esas ve 2015/273 Karar sayılı dosyasında hükmedilen ücret alacağının iş akdi son bulduktan sonra ödendiği, davacının davalı ...'ne ait işyerinde Kuruma bildirilen 2011/12 aya ait spek tutarının 5.398,64 TL olduğu, bu yeni spek esas alındığında davacının ek ödeme hariç 30 günlük Haziran 2014 tarihi itibariyle aylığının 1.797,90 TL, dava tarihine kadar aylık farklarının 16,58 TL olarak belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının ek ödeme hariç 30 günlük Haziran 2014 tarihi itibarıyla aylığının 1.797,90 TL olarak tespitine, davacının ... İdareye ait ... sicil sayılı işyerinden kuruma bildirilen 2011/12. aya ait SPEK tutarının 5.398,64 TL olarak tespitine, dava tarihine kadar olan aylık farklarının 16,58 TL olarak tespitine ve bu miktarın davalı ... Kurumundan yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.VI.TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; önceki dilekçeleri tekrar ederek davalı Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, Kurum işlemlerinin yerinde olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; önceki dilekçeleri tekrar ederek tüm işlemlerin diğer davalı Kurum tarafından yapıldığı, kendilerine husumet yöneltilemeyeceği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, prime esas kazançlar yansıtılarak yaşlılık aylığı yeniden hesaplanıp fark aylıkların tahsiline ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.