istanbul anadolu 7. asliye ticaret mahkemesinde görülen, inşaat yenileme eser sözleşmesinden kaynaklı edim ihlali, haksız fesih, fazla ödeme ve malzeme iadesi taleplerini içeren tazminat ve alacak davası.

İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, inşaat yenileme eser sözleşmesinden kaynaklı edim ihlali, haksız fesih, fazla ödeme ve malzeme iadesi taleplerini içeren tazminat ve alacak davası.

Özet: Bu hukuki evrak, inşaat yenileme işlerine ilişkin bir eser sözleşmesinden kaynaklanan, müteahhidin edimlerini yerine getirmediği, sözleşmeyi haksız feshettiği ve zarara yol açtığı iddiasıyla iş sahibi tarafından tazminat ve fazla ödemelerin iadesi talebiyle açılan asıl dava ile müteahhidin sözleşmeyi haklı feshettiğini ve iş sahibinin inşaat sahasında bıraktığı malzeme ve ekipmanları haksız yere alıkoyduğunu iddia ederek bunların iadesini talep ettiği birleşen davanın ele alındığı bir yargılamayı özetlemektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/444 Esas

KARAR NO : 2026/133

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

ASIL DAVA TARİHİ : 02/07/2021

BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 11/04/2022

KARAR TARİHİ : 11/02/2026

---------- sayılı 29/09/2022 tarihli birleştirme kararı ile mahkememiz dosyası ile birleştirilmekle mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEPAsıl davada davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi ile davalı şirket arasında 21/122020 tarihinde -------- ili, -------- ilçesi, -------- Mahallesi --------- Sokak -------- ada --------- parsel No: --------de konumlanan inşaatın yenilenmesine ilişkin sözleşme akdedildiğini, 21/12/2020 tarihli sözleşmede müvekkili şirket işveren, davalı şirketin ise yüklenici konumunda olduğunu, Taraflar arasında akdedilen sözleşme eser sözleşmesi olup eser sözleşmesinde, yüklenicinin işe zamanında başlama ve işi sürdürme borcu yüklenicinin sözleşmeden doğan asli edim yükümlülükleri arasında yer aldığını, aynı zamanda işe zamanında başlama ve işi sürdürme borcu yüklenicinin eseri sadakat ve özenle yerine getirme borcu gereği olduğunu, yüklenicinin işe zamanında başlama ve sürdürme borcu, Türk Borçlar Kanunu'nun 473. Maddesinde düzenlendiğini, Fakat davalı şirketin sözleşme ile yüklendiği edimleri gereği gibi ifa etmediğini, davalı, yüklenici olarak kanunda düzenlenen ve sözleşmeden kaynaklanan sorumluluğuna aykırı davrandığını, yüklenicinin tamamlamadığı işlerin bilirkişi marifetiyle incelenerek tespit edilmesi amacıyla taraflarınca---------- D.iş numarası ile 08.03.2021 tarihinde delil tespit davası açılmış olup açılan işbu davada bilirkişi heyeti tarafından mahallinde inceleme yapılarak iddia ettikleri gibi taahhüt edilen ancak yapılmayan işlerin tespit edildiğini, Davalı -------- Şirketi tarafından müvekkili şirkete 21.12.2020 tarihli sözleşmenin feshedildiğine dair ihtarname gönderildiğini, davalının sözleşmeyi feshetmesinin son derece haksız olduğunu, davalı şirket fesih ihtarında edimlerini yerine getirdikleri halde müvekkili --------- Şirketi tarafından ödenmesi gereken ücretin kendilerine ödenmediğinin iddia edildiğini, bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere davalı şirketin edimlerini yerine getirdiği iddiasının doğru olmadığını, müvekkili şirketin ise sözleşme ile yüklendiği edimi yerine getirdiğini, yapılan ödemelere ilişkin dekontları sunduklarını, ayrıca davalı şirket yerine getirmediği yükümlülüklerinin yanı sıra bir de inşaata zarar verdiğini, davalı şirket ile yapılan sözleşmede sözleşme bedelinin 1.150.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin sözleşmenin geçerliliğine inanarak başka sözleşme fırsatlarını kaçırdığını, daha sonra başka şirketlerle sözleşme akdetmek durumunda kaldığını, ilgili sözleşmelerdeki işlerin davalı şirket tarafından yapılacak olan işler olduğunu, müvekkilinin toplam 1.150.000,00 TL karşılığında alacağı hizmetler için davalının haksız feshi dolayısıyla daha sonra başka şirketlerle sözleşme akdederek toplam 1.150.000,00 TL'den çok daha fazla ücretler ödemek zorunda kaldığını belirterek ileride telafisi zor veya imkansız zararların doğmaması ve müvekkilinin hak kay bına uğramaması adına ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalı şirketin mallarına yönelik ihtiyati haciz kararı verilmesine, davalı şirket tarafından yapılan işlerin fiziki oranlarının bilirkişi incelemesi sonucunda tespit edilmesi ile müvekkili tarafından yapılan (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL olarak) fazla ödemenin davalı şirketten en yüksek mevduat faizi ile alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin davalı şirket ile akdettiği ve daha sonra davalı şirket tarafından haksız olarak feshedilen sözleşme dolayısıyla uğradığı zararların tespit edilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin en yüksek mevduat faizi ile alınarak davalı tarafça tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen dava davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın, davalıya ait ------- Mah.-------- Sok.No:------ --------- adresinde bulunan inşaatın yDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın, davalıya ait ------- Mah.------- Sok.No:------- -------- adresinde bulunan inşaatın yenilenmesi işleri üstlendiğini, müvekkili firma, bu işe konu sözleşmeyi -------- Noterliği'nin 27.01.2021 Tarih, -------- yev. nolu ile ihtarı ile haklı nedenlerle fesih edildiğini, sözleşme fesih edildiği halde, işin yapılması için, -------- Mah.-------- Sok.No:-------- --------- adresine getirilen detayları yazılı malzeme, alet ve edevatın müvekkili firmaya iade edilmediğini, söz konusu malların alınması haksız ve hukuksuz şekilde engellendiğini, söz konusu malzemelerin teslim edilmemesi üzerine ---------Noterliği'nin 17 Mayıs 2021 Tarih, --------- Yevmiye nolu ihtarı söz konusu malzeme, alet ve edevatın müvekkili firmaya teslimi talep edildiğini fakat davalının malzemeleri iade etmediğini, iş bu ihtarnamenin 20.05.2021 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, işbu ihtara rağmen, malzemelerin teslim edilmemesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinden de anlaşma çıkmadığını beyanla bilirkişinin tespit edeceği bedele dava değerini arttırma hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik, dış cephe güvenlikli çelik iskele için bu güne kadar ödemiş oldukları 41.152,50-TL kira bedeli ile dava süresince ödeyecekleri kira bedelinin eklenmesi sureti ile ödemiş oldukları her bir fatura tarihinden itibaren işlemiş ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, detayı verilen malzemelerin eksiksiz ve hasarsız olarak taraflarına teslimine, malzemelerin eksiksiz ve hasarsız teslim edilmesi halinde teslim tarihine kadar geçen süre için emsal kiralama bedeli kadar tazminatın davalıdan tahsiline, malzemelerin teslim edilmemesi veya teslim edilmesinin mümkün olmaması halinde, malzeme bedelleri ile malzeme bedellerinin ödendiği tarihe kadar geçen süre için kiralama bedeli kadar tazminatın davalıdan tahsiline, dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAPAsıl davada davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; aleyhlerine açılmış işbu davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın maddi gerçekten uzak, hakkaniyete, hukuka ve usule aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini, davada somut bir kısım zarardan bahsedildiğini, fakat dava değerinin 1.000 TL olarak gösterildiğini, davacının dilekçe içeriği ile talep ettiği alacak miktarı tam ve kesin olarak tespit edilebilir nitelikte olduğunu, bu nedenle davacıya süre verilerek talebini tam ve kesin olarak bildirmesine karar verilmesi gerektiğini, zira iddianın genişletilmesine ve değiştirilmesine muvafakatlerinin olmadığını, davacı ile akdedilen 21.12.2020 tarihli sözleşmenin, müvekkili firma tarafından -------- Noterliği'nin 27.01.2021 Tarih, -------- yevmiye nolu ile ihtarı ile haklı nedenlerle fesih edildiğini, söz konusu sözleşmenin 4. Maddesinde belirtilen bedelin müvekkili firmaya ödenmediğini, sözleşmede belirtilen ve hüküm altına alınan yapılacak işlerin davalı tarafından sürekli değiştirilmek suretiyle sözleşmenin ihlal edildiğini, sözleşme maddeleri davacı tarafından ihlal edilmekle birlikte yapılacak işlerin değiştirildiğini, sözleşmede kararlaştırılan peşinat ödenmediği gibi yapılan işlerin bedelinin de ödenmediğini, bu hususun dosyada bulunan bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, dolayısıyla sözleşmenin haklı nedenlerle fesih edildiğini, ---------- Değişik iş nolu dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da görüldüğü üzere; 21.12.2020 Tarihli sözleşme gereği tadilat işine başlandığını, bina ön cephesinin kapatılarak iskele montajının ve file muhafaza perdesinin çekildiği, şantiye ofisinin kurulduğunu, sözleşmeye konu tüm işlere başlandığının, bir kısımın bitirildiğinin bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, kaldı ki bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, bu nedenlerle bilirkişi raporuna ayrıca itiraz edildiğini, davacı tarafın dosyaya sunduğu dekontların çok büyük kısmının 21.12.2020 tarihli sözleşme öncesine ait olup, söz konusu ödemelerİN 21.12.2020 tarihli sözleşme kapsamında ödenmediğini, ayrıca sözleşme fesih edildiği halde işin yapılması için müvekkil firma tarafından mahale getirilen ve mülkiyeti müvekkili firmaya ait malzeme, alet ve edevatın müvekkili firma tarafından alınmasının haksız ve hukuksuz olarak engellendiğini, müteaddit kereler söz konusu malzemelerin tesliminin talep edildiğini, malzemeler teslim edilmediği gibi malzemelerin alınması zorla engellenerek suç işlendiğini, bunun üzerine ---------- Noterliği'nin 17.05.2021 Tarih, ---------- yevmiye nolu ihtarı ile haksız ve hukuksuz olarak teslim edilmeyen malzemelerin derhal, eksiksiz ve hasarsız olarak müvekkili firmaya tesliminin ihtar edildiğini fakat davacının ihtara kayıtsız kaldığını, bunun üzerine sözleşmenin feshi tarihinden teslim edilecek tarihe kadar geçen süre için emsal kiralama bedellerininin ödenmesi, malzemelerin teslim edilmemesi halinde, malzeme bedelleri ile malzeme bedellerinin ödendiği tarihe kadar geçen süre için kiralama bedellerinin ödenmesi, müvekkili firmanın uğramış olduğu menfi ve müspet zararın tazmin için arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, fakat davacının haksız ve hukuksuz olarak malzemeleri iade etmediği gibi bedellerini de ödemediğini belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın haksız iddiaları içerir --------- Noterliği'nin 17/05/2021 tarihli -------- yevmiye numaralı ihtarına cevaben müvekkili tarafından ---------- Noterliği'nin 01/06/2021 tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, işbu ihtarnamede de belirtilmiş olduğu üzere, davacı yanın kendisine ait olduğunu iddia ettiği ve söz konusu şantiyeye getirdiğini iddia ettiği malzemelerin davacı tarafça getirilmediğini, davacı yanın iddia ettiği malzemelerin mülkiyetlerinin kendilerine ait olduğunu, söz konusu şantiyeye teslim edildiğine dair teslim tutanağını veyahut bu kapsamda başkaca hiçbir delil ibraz edilmediğini, yalnızca soyut iddialar ileri sürülerek dava ikame edildiğini beyanla, mahkemece re'sen gözetilecek hususlar doğrultusunda, davacı tarafça haksız ve dayanaktan yoksun bir şekilde ikame edilen davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇEAsıl dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasındaki 21/12/2020 tarihli sözleşmenin feshinden kaynaklı tazminat talebine ilişkindir.

Birleşen dava hukuki niteliği itibariyle; taraflar arasındaki 21/12/2020 tarihli sözleşmenin feshinden kaynaklı tazminat talebine ilişkindir.

Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Asıl davda tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; taraflar arasında 21/12/2020 tarihli sözleşmenin ihtilafsız olduğu, davalı tarafından yapılan işlerin oranlarının belirlenmesi ile davacı tarafından şimdilik 1.000,00 TL fazla ödeme ile davalı şirket tarafından haksız feshedilen sözleşme için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedilip feshedilmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Birleşen davada tarafların arasındaki uyuşmazlık konularının; Davalının --------- Mah. --------- Sk. No:-------- -------- adresinde bulunan inşaatın yenilenmesi işini davacının yüklenildiği, davacı yüklenicinin şantiyede alet ve ekipmanlarının kalıp kalmadığı kalmış ise buna bağlı uğradığı zararlara ilişkindir.

Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak davacı alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle dosyada mübrez 31/10/2023 tarihli bilirkişi kök raporu ve 03/07/2024 tarihli ek rapor ile tarafların ticari kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişiye 28/01/2025 tarihli rapor tanzim ettirilmiştir. Raporlar hukuka uygun ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınmıştır. Taraflar arasında 21/12/2020 tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşme bedelinin götürü olarak belirlendiği, iş bedelinin KDV hariç 1.150.000,00 TL olarak belirlendiği, sözleşmede davacının işveren tarafından taşerona 21/12/2020 tarihinde iş toplam ödemesinin %50sinin peşinat olarak kararlaştırıldığı, bu tarihten sonra yapılan ödemelerin 272.500,00 TL olduğu, belirlenen peşinatın ödenmediği gibi fesih tarihine kadar yine bu bedelin ödenmediği, yine sözleşme öncesi ödemelerin sözleşme kapsamında olmaması halinde davacılının yüzde elli peşin ödeme taahüdüne aykırı davranışı sebebiyle davalı yüklenicinin fesih bildirimin haklı sayılıp sayılmayacağı önem arz ettiği,

Taraflar arasındaki ticari ilişkinin 02/09/2020 tarihinde başladığı, bu ilişki kapsamında davacının toplam ödemesinin 734.190,00 TL olduğu, bu ödemelerin 461.690,00 TL'sinin dava konusu sözleşme kapsamındaki işin sözleşme tarihi olan 21/12/2020 tarihinden önce yapıldığı, davalı şirket tarafından önceki iş ile ilgili olarak 577.835,72 TL fatura tanzim edildiği, davalı şirketin kendi defterlerine göre sözleşme kapsamındaki işten önceki işe ait davacıdan 116.145,72 TL alacaklı gözüktüğü, taraflar arasında sözleşme bedelinin götürü usulü ile kararlaştırıldığı ve bedelin KDV hariç 1.150.000,00 TL ve sözleşme tarihinin 21/12/2020 olduğu, sözleşmede davacı tarafından taşerona 21/12/2020 tarihinde iş toplam ödemesinin %50'sinin peşinat olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı, bu tarihten sonra yapılan ödemelerin 272.500,00 TL olduğu ve bu peşinatın fesih tarihi olan 27/01/2021 tarihine kadar da ödenmediği, davalı yüklenicin edim seviyesinin %55 olmasına göre hak kazandığı iş bedelinin 746.350,00 TL olduğu, sözleşme sonrası 272.000,00 TL davacı ödemesi ile taraf yetkililerin kendi aralarında yaptıkları 140.000,00 TL dahil edilmesi ile davacının 412.000,00 TL ödediği ve sözleşme kapsamındaki iş bedelinden dolayı davalı şirketin davacı şirketten 334.350,00 TL alacaklı olduğu, sözleşme kapsamında kalan eksik işler %45 olmakla beraber fesih tarihinden itibaren 2 aylık sürede yeni yüklenici ve sözleşme bedeli fiyatları ile yaptırılması mümkün bulunmakla davacının bu yönde bir zararının oluşmadığı bu nedenle asıl davanın reddine,Birleşen dava yönüyle davacının işleri yaptığı sırada bir takım iskeleyi ile bir takim malzemenin davalının uhdesinde kaldığı yine bu malzemelere ilişkin kira bedelinin talep ettiği, davacının sadece ---------- Noterliğinin 17/05/2021 tarihli --------- sayılı ihtarnamesinde bir takım malzemelerin listesinde bahsettiği, davalının açıkça bunları kabul etmediği, ancak tarafların tacir olduğu, malzemelerin davalının iş yerinde kullandığı diğer bir ifade ile teslim edildiğine dair bir tutanak bulunmadığı, yine davacının iskele kira sözleşmesi sunduğu, sözleşmenin tarafının davalı olmadığı, kira sözleşmesinde davalının şantiyesinin açıkça belirtilmediği, kira sözleşme tarihinin bu işten çok çok önce yapıldığı, davacının şantiyede kullanılan malzeme miktar ve cinsini ispat edemediği anlaşıldığından birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-ASIL DAVANIN REDDİNE,

2-BİRLEŞEN ---------- SAYILI DAVANIN REDDİNE,

3-Asıl davada Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70 TL harcın davacı -------- Şirketi'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Asıl davada davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 1.320,00 TL ara buluculuk ücretinin davacı --------- Şirketi'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,

5-Birleşen davada Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 702,79 TL peşin harç ile 7.925,00 TL ıslah harcı toplamı 8.627,79 TL'den mahsubu ile bakiye 7.895,79 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde birleşen dosya davacısı ---------- Şirketi'ne iadesine,

6-Birleşen davada davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin birleşen dosya davacısı --------- Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,

7-Asıl davada davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

8-Birleşen davada, davalı-asıl dava davacısı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

9-Birleşen davada davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

10-Birleşen davada, asıl dava davacısı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

11-Asıl davada hüküm tarihindeki tarife uyarınca reddedilen davada 45.000,00 TL vekalet ücretinin asıl dava davacısı --------- Şirketi'den alınarak davalı-birleşen dosya davacısı ---------- Şirketi'ne verilmesine,

12-Birleşen davada hüküm tarihindeki tarife uyarınca reddedilen dava yönünden 80.829,94 TL vekalet ücretinin birleşen dosya davacısı ---------- Şirket'nden alınarak davalı-asıl dava davacısı ---------- Şirketi'ne verilmesine,

13-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden ilgili tarafa iadesine,

Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde----------- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup anlatıldı. 11/02/2026