Ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, tünel ihlalli geçiş ücreti ve yasal para cezalarının tahsili için açılan itirazın iptali davası.
Özet: Davacı şirket, davalının işlettiği tünelden yaptığı 36 adet ihlalli geçiş nedeniyle ödenmeyen geçiş ücretleri ve cezaları için başlatılan icra takibine davalının haksız itiraz etmesi üzerine itirazın iptali davası açmıştır. Davacı, davalının HGS/OGS hesabında yeterli bakiye olmaması nedeniyle gerçekleşen ihlalli geçişlerden doğan borcun, yasal zorunluluğu bulunmamasına rağmen 15 gün boyunca yapılan sorgulamalara rağmen tahsil edilemediğini, davalının itirazının mesnetsiz olduğunu ve borcun tahsili gerektiğini ileri sürmektedir.
T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/178 EsasKARAR NO : 2026/92DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 26/02/2025KARAR TARİHİ : 04/02/2026Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket tarafından işletilen tünelden, davalıya ait ------, -------, -------, --------, ------- plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla------- İcra Müdürlüğü ---------Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiğini, Borçlu, müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, İtiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini, Yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, Öncelikle, itiraza konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerektiğini, İhlalli geçiş, Müvekkil Şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen --------geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına geldiğini, Yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleştiğini, Ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olunduunu, Müvekkili Şirketin bu kapsamdaki sorumluluğu sadece geçiş esnasında, geçiş yapan araçlarda bulunan yeterli bakiyeye sahip, sağlam ve çalışır durumdaki -------- ve -------- etiketlerinden geçiş ücretinin tahsil edilmesi amacıyla sorgulama yapılması ile sınırlı olduğunu, --------- “Serbest Geçiş Sistemi” kurulu olduğunu, araçların bariyer uygulamasında zaman kaybetmeden geçişi ile trafik akışının sürekliliği sağlandığını, Bu bağlamda geçiş ücretinin tahsilat süreci özetle aşağıdaki adımlardan oluştuğunu, Tünelin ücret toplama sistemi tünelden geçen her aracın plakasının önden ve arkadan fotoğrafını çekmekte ve aracın plakası ile ------- veya -------- etiketini okunduğunu, Araç geçiş yaptıktan sonra, aracın plakası sistem tarafından kesin olarak okunabilmiş ise, banka alt yapısıyla entegre çalışan ücret sorgulama sistemi yaklaşık beş dakika sonra araç sahibinin --------veya ------- hesabından geçiş ücretine yetecek bakiye olup olmadığını sorgulamakta ve varsa geçiş ücretini hesaptan tahsil ettiğini, Müvekkili Şirketin kanuni yükümlülüğü yukarıda sayılan iki adımın uygulanması ile sona erdiğini, Ancak bu süreçte iyi niyetle hareket eden Müvekkili Şirket, kanunen yükümlü olmamakla beraber, tünelden geçtiği halde -------- veya -------- hesaplarında yeterli bakiye bulunmayan araç sahiplerinin geçiş ücretlerinin tahsil edilebilmesi amacıyla bu -------- etiketlerini araç sahiplerine satan/temin eden ve buna ilişkin hesabı nezdinde bulunduran kurumlardan on beş (15) gün süreyle sorgulamaya devam ettiğini, Müvekkili Şirket, --------- kullanıcılarının yapmış oldukları ihlalli geçişlere ilişkin olarak; geçiş yaptıktan hemen sonra yapılan sorgulama sonucunda araç sahibinin -------- veya -------- hesabında yeterli bakiye bulunmuyorsa, geçiş yapılan gün sonunda gece 00.00 itibariyle araç sahibinin ------- veya ------- hesabındaki bakiyesini tekraren sorgulandığını, Bu sorgulamada da yeterli bakiye çıkmaz ise, 15 gün boyunca araç sahibinin ------ veya -------- hesabında yeterli bakiyesi olup olmadığı sorgulanmakta ve bakiye bulunduğu anda ücret tahsil edildiğini, Müvekkili Şirket hiçbir kanunî zorunluluğu bulunmamasına rağmen, ihlalli geçiş sonrasındaki 15 gün boyunca davalı gibi ihlalli geçiş yapan kullanıcılarla ilgili sorgulamalar yapmakta ve araç sahiplerinin 4 kat tutarında cezaya çarptırılmasına engel olmaya çalıştığını, icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğunun açık olduğunu, davalının müvekkili şirketin işlettiği --------- 36 kez, bakiyesi yetersiz olduğundan dolayı ihlalli geçiş yaptğını, Ayrıca, ihlalli geçişler sonrasında --------- ücret toplama sisteminin, aracın plakasının bağlı bulunduğu hesaptan 15 gün boyunca sorgulama yapması ve provizyon istemiş olmasına olumlu sonuç alınamamış ve tahsilat yapılamadığını, provizyon isteminin reddedilmesini ve tahsilat yapılamaması Davalının somut olayda kusurlu olduğunu göstermekle birlikte Müvekkili Şirket'in hiçbir kusuru bulunmadığını kanıtlar nitelikte olduğunu, Müvekkili Şirket tarafından ihlalli geçişlerin yapıldığı günlerden itibaren 15 gün boyunca sorgulama yapılması ve buna rağmen provizyon istemlerinin reddedilmesi ve tahsilat yapılamamasını, Davalının somut olayda kusurlu olduğunu gösterdiğini, Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait araçlar davacı yan tarafından işletilen otoyoldan geçmemiş olduğunu, geçtiğine ilişkin iddialar gerçeği yansıtmadığını, Müvekkili şirkete ait araçlar otoyoldan geçtiği geçişler için ücretini ödemiş başkaca bir borcu bulunmadığını, Müvekkili şirket ile davacı yan arasındaki ilişki ticari ilişkisi olmayıp tüketici ilişkisi olduğunu, Bu sebeple aleyhe açılmış olan icra takibinde ticari faiz istenmesi hukuka aykırı olduğunu, Ödeme meri hukukilikten uzak olup KDV talep edilmesi yasal olmadığını, davaya sebebiyet veren icra takibinde gerek faiz türü gerekse faiz başlangıcı hatalı olduğunu, hususlara ilişkin bilirkişilerce rapor alınmasını, Davacı yanın huzurdaki davada kötü niyetli olduğunun açık olduğunu, Davacı yan alacaklı olduğuna ilişkin olarak hukuka uygun, nesnel bir gerçeklik veya tartışmasız bir delil ortaya koymayıp alacaklı olduğunu iddia ettiğini, Davacı yan tarafının sistemlerinden veya başka bir sebepten kaynaklanan hata sebebi ile müvekkilin borçlu olduğu iddia edildiğini, Bu hata sebebi ile müvekkili borçlandırılmaya çalışılmış olduğunu bu sebeple taraflarınca ödeme emrine itiraz edildiğini, Bu sebeple davacı yan tarafından açılan itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, icra dosyasının Uyap çıktıları,---------Genel Müdürlüğüne, Karayollarına, Altyapı Yatırımlar Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları, bilirkişi raporu.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, ihlali geçiş nedeni ile icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; Uyuşmazlığın, davacı tarafından işletilen tünelden, davalıya ait -------- plakalı araçların ihlalli geçişler yapıp yapmadığı, davacı tarafça alacağın tahsili amacıyla --------- İcra Müdürlüğü --------- Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı tespit edilmiştir.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)” hükmünü içermektedir. Tarafların delilleri toplanarak, dosya üzerinden elektrik mühendisi bilirkişiden inceleme yaptırılarak teknik ayrıntıları gösterilen dosyada mübrez bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.Dosyada mübrez bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, öncelikle dava konusu araçların ihlalli olduğu belirtilen geçiş anlarında davalıya ait olup olmadığının tespit edilmesi ile, geçiş ücretlerinin neden tahsil edilemediğinin tespit edilmesi noktalarında toplandığı, Davacı tarafından kanıt amaçlı paylaşılan ve geçiş anını gösteren fotoğraflardan da tespit edildiği şekliyle davacı tarafından işletilen otoyolu kullandığı anlaşılan -------- plakalı araçların hepsinin --------etiketine sahip oldukları ancak geçiş tarihlerinde ve sonraki 15 günde hesapta yeterli bakiye sağlanamadığı için geçiş ücretlerinin tahsil edilemediği, araçların ilgili tarihlerdeki geçişleri sırasında mülkiyetlerinin kendisinde olduğu görülen davalının bu geçişlerden sorumlu ve tahakkuk edilen ücretleri ödemekle yükümlü olduğu, Yönünde görüş ve kanaate varılmıştır. Sonuç olarak; araçların kanıt niteliğinde belge ve fotoğraf sunulan geçişlerine ait cezalı toplam geçiş ücreti ve icra takibine esas asıl alacak tutarının 5.070.-TL Geçiş Ücretleri + 20.280.-TL_Ceza Bedeli olmak üzere 25.350.-TL olduğu yönünde kanaatini bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin -------- işletmecisi olduğu, davalıya ait -------- plakalı araçlar 16/09/2024 ile 08/10/2024 tarihleri arasında 36 kez ---------- ücret ödemeksizin ihlali geçiş yaptığı iddiası ve alacağın tahsili talebi ile eldeki davanın açıldığı görülmüştür. Geçiş tarihinde davalıya ait olduğu görülen --------- plakalı araçların hepsinin --------- etiketine sahip oldukları ancak geçiş tarihlerinde ve sonraki 15 günde hesapta yeterli bakiye sağlanamadığı için geçiş ücretlerinin tahsil edilemediği, araçların ilgili tarihlerdeki geçişleri sırasında mülkiyetlerinin kendisinde olduğu görülen davalının bu geçişlerden sorumlu ve tahakkuk edilen ücretleri ödemekle yükümlü olduğu, bununla birlikte davalı tarafça ödeme yapıldığına dair belge sunulmadığı, dosyadaki delillerden 06/09/2024 ile 08/10/2024 tarihleri arasında 36 kez ücret ödemeksizin ihlali geçiş yapıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu yasal mevzuatlara ve denetime uygun olduğundan hükme esas alınmış, davalı tarafça da itiraz edilmeyen rapor dikkate alınarak kabulüne karar verilmiştir. Alacak likit ve borçlu tarafından yapılan itiraz haksız olduğundan davacı lehine asıl alacağın yüzde yirmisi oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın KABULÜ İLE, davalının -------- İcra Müdürlüğü ---------- Esas sayılı takibe yaptığı itirazın iptali ile takibin aynı şartlarla devamına,2-Asıl alacak miktarı olan 25.350,00 TL’nin %20’si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.731,66 TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 615,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.116,26 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 615,40 TL başvurma harcı ve 615,40 TL peşin harcın toplamı olan 1.230,80 TL 'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,5-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına, 6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderleri olan 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 272,50TL posta/müzekkere masraflarının toplamı olan 8.272,50 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,8-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 25.350,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK'nun 333.maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair karar, miktar nedeni ile kesin olarak karar verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 04/02/2026