Sigortasız dolmuş şoförü hizmet tespit davasında ilk derece mahkemesinin bozma sonrası verdiği kararın, davalı kurum temyiz itirazlarının reddiyle Yargıtay tarafından onanması.
Özet: Bir iş mahkemesinde açılan hizmet tespit davasında, davacının belirli bir dönemde dolmuş şoförü olarak çalıştığına dair ilk derece mahkemesi kararı, çalışma süresi ve niteliğinin yetersiz incelenmesi nedeniyle bozularak geri gönderilmiş; bozma sonrası yargılamada ilk derece mahkemesi, davacının önce sürekli, sonra kısmi süreli ve sigortasız çalıştığına hükmetmiş, davalı kurumun bu karara yönelik temyiz itirazları ise yüksek mahkeme tarafından, ilk derece mahkemesinin bozma kararına uygun hareket ettiği ve hükümde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddedilerek karar onanmıştır.
10. Hukuk Dairesi         2025/11393 E.  ,  2025/16898 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/50 E., 2024/178 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... yanında 15.05.19 96... .05.2005 tarihleri arasında kesintisiz ve aralıksız olarak çalıştığını, 27... plaka sayılı dolmuşta dolmuş şoförü olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15.05.2019 tarihli kararı ile davanın kabulüne,
Davacının 15.05.1996 tarihi ile 25.05.2005 tarihi arasında davalı ...'ın işçisi olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin 15.05.2019 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Mahkemece, davacının davalı işveren nezdinde çalıştığı hususu yerinde ise de, çalışmanın süresi ve tam-kısmi zamanlı olup olmadığı yönünden yapılan inceleme yetersizdir. İşin kapasitesi, çalışmanın niteliği ve süresi, kısmi ya da tam gün olup olmadığını belirlemek için re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip davacının çalıştığını iddia ettiği dolmuş hattı üzerinde, dava konusu dönemi kapsayacak şekilde çalışan şoför ya da aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler yöntemince re'sen saptanarak, davacının, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; tanıkların Kurum kayıtlarında görünen çalışmalarına ilişkin belgeler getirtilerek şoför olarak çalışıp çalışmadıkları, çalışmışlarsa işverenlikleri araştırılarak beyanları denetlenmeli, kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde; gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedibuçuk saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı) tüm deliller toplandıktan sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir. ..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davacının 15.05.1996 tarihi ile 15.05.1997 tarihleri arasında sürekli kesintisiz olarak, 15.05.1997 tarihi ile 25.05.2025 tarihi arasında 17 gün kısmi süreli çalıştığı ve davalı ...'ın işçisi olduğu ve hizmet akdine dayalı olarak prime esas kazancın alt sınırındaki üvret üzerinden sigortasız çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, temyizen bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespit istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz eden davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.