Kiraz toplarken ağaçtan düşme olayının, işin geçici niteliği ve sigortalılık şartlarının eksikliği nedeniyle 5510 sayılı yasa uyarınca iş kazası sayılmayarak reddedilen tespiti davasında, ilk derece mahkemesi kararının 10. Hukuk Dairesi tarafından onanması.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının kiraz toplarken ağaçtan düşmesi sonucu meydana gelen olayın iş kazası olarak tespiti talebinin, ilk derece mahkemesince başlangıçta reddedilip yüksek mahkeme tarafından bozularak yapılan araştırma sonucunda, işin niteliği, süresi ve davacının çalışma koşulları göz önüne alındığında ilgili sosyal sigortalar ve iş kanunları kapsamında iş kazası sayılamayacağının tespiti üzerine yeniden reddedilmesini takiben, davacı vekilinin bu ret kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenerek reddedilmesi ve yerel mahkeme kararının onanması sonucunda, iş kazası tespit talebinin kesin olarak reddedildiğini göstermektedir.
10. Hukuk Dairesi         2025/10799 E.  ,  2025/15213 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/25 E., 2025/21 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen iş kazası tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 30.06.2011 tarihinde davalılara ait kiraz bahçesinde davacının kiraz toplama işinde çalışırken ağaçtan düşmesi şeklindeki gerçekleşen olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A.Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Daire kararında; yapılacak iş; Daire önceki bozma kararı çerçevesinde yapılacak araştırma ile, davalılara ait olan kiraz bahçelerine ilişkin tapu kayıtlarının celbi ile arazinin yüz ölçümü, çapı, miktarı v.s. araştırılmalı; kiraz toplama işinin niteliği ile aylık 30 günü aşan bir faaliyet irdelenmeli; sürekli iş olduğunun anlaşılması halinde davaya konu iş kazası tespiti istemi anılan yasal dayanaklar gözetilerek yapılacak inceleme ve değerlendirmeye göre; aksi halde şimdiki gibi ret kararı verileceği gözetilerek bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
B- İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu arazisinin yüz ölçümü, çapı, miktarı dikkate alınarak alınan bilirkişi raporunda kiraz toplama işinin 12 -15 günü aşmadığını, yörede genellikle kiraz ve kayısı bahçelerinde günlük yevmiyeli işçiler çalıştığını, tanıkların da kendi bahçesinde de günlük yevmiyeli işçi çalıştırdığını, yörede günlük yevmiyeli çalışan işçilere genellikle sigorta kaydı yapılmadığını, işçilerin günlük olarak belirlendiği içinde genel olarak yörede hiç kimsenin sigorta girişi yapmadığını beyan ettikleri, dava konusu kazaya ilişkin ceza dava dosyasının bulunmadığının tespit edildiği eldeki davada; davacının 30/06/2011 tarihinde davalılara ait bahçede kiraz toplamak için çıktığı ağaçtan düşmesine ilişkin kazanın meydana geldiği yerin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında da yer almadığı ve davacı ...'ın sigortalı olmadığı ve kanunen sigortalı sayılanlar arasında yer almadığı tespit edildiğinden bu haliyle meydana gelen kazanın 5510 sayılı kanunun 13. maddesine göre iş kazası sayılamayacağı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; davanın tümden kabulünün gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 391/1., 3 70... . maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13. madde hükümleri
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Temyiz yoluna başvuru harcının ve aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,
12.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.