İnşaat yapım işi hak ediş temliki kaynaklı bakiye alacak talebinde, bankanın yaptığı kesintilerin değerlendirilmesi için tüm sözleşmelerin incelenmesine yönelik bozma kararı.
Özet: Bir banka ile yüklenici arasındaki atık su arıtma tesisi inşaatı sözleşmesinden kaynaklanan hakedişlerin %80inin davacıya temlik edilmesi sonucu, davacının temlik edilen bedelin bir kısmının ödenmediği iddiasıyla açtığı alacak davasında, davalı banka eksik ödemeyi kesin kabulün yapılamaması, gecikme cezaları ve namı hesabına yapılan işler gibi kesintilere dayandırırken, ilk derece mahkemesi yapılan hesaplama ile davacı lehine 351.449,00 TL bakiye alacak tespit ederek davanın kabulüne karar vermiş, istinaf da bu kararı onamış olsa da, Yargıtay tüm sözleşme ve eklerinin toplanıp HMK 266. maddesi gereğince değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozarak dosyayı yeniden incelemeye göndermiştir.
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/360 E., 2024/214 K. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar taraf vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVA Davacı vekili, davalı banka ile dava dışı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ...atık su arıtma tesisi inşaatı yapım işi sözleşmesinin imzalandığını, yüklenici ...nin söz konusu iş ile ilgili davalı banka nezdinde doğacak hakedişlerinin %80'lik kısmının kesilerek KDV dahil toplamda 2.450.000,00 TL'lik hakediş alacağının temlik tutarı tamamlanıncaya kadar müvekkili firmaya ödenmek üzere temlik edildiğini, şu ana kadar temlik tutarının 1.716.301,72 TL'sinin davalı banka tarafından müvekkiline ödendiğini, halen 683.698,28 TL temlik tutarının davacıya ödenmediğini, davalı tarafça 27.03.2014 tarihinde geçici kabulü yapılan yapım işi kapsamında tüm malzemelerin davacı tarafından tedarik edildiğini, toplam 3.738.477,84 TL tutarlı malzeme sevkiyatı yapıldığını malzemeden kaynaklanan alacaklarının da yüklenici ... .. Ltd. Şti. tarafından ödenmediğini, kesin kabulün davalı tarafından yapılmadığını eksik kalan temlik tutarının da ödenmediğini, 13 no'lu hakediş tutarından da müvekkiline temlik tutarına mahsuben bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek şimdilik 10.000,00 TL'nin 09.05.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini 341.449,00 TL artırarak 351.449,00 TL'nin, geçici kabulün yapıldığı 27.03.2014 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAP Davalı vekili; müvekkili banka tarafından ...atık su arıtma tesisi inşaat yapım işinin kesin kabulünün 04.08.2015 tarihinde yapıldığını ancak kesin kabul komisyonunca tespit edilen eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle onaylanmadığını, bu yönde yükleniciye 20 gün süre verildiğini, yüklenicinin mali acz içinde olduğundan bahisle eksikliklerin namı hesabına tamamlatılmasını talep ettiğini, düzenlenen temlikname sonrası 06.03.2016 tarihli 6 numaralı hakedişten itibaren davacıya ödeme yapılmaya başlandığını, bu firmaya 12 numaralı hakediş itibariyle vergi, SGK, işçi borçları kesildikten sonra 1.716.747,24 TL ödeme yapıldığını, 02.08.2014 tarihli düzenlenen henüz tahakkuk etmeyen 13 numaralı hakedişte 113 günlük gecikme için 257.184,55 TL ve namı hesabına yaptırılan UV cihazı temin ve montajı işinin maliyeti olan 213.580,00 TL kesinti yapıldığını, bu kesintiler kadar davacıya ödeme yapılamayacağını, yüklenici firmaya fazla ödeme yapılmadığını, temlikçi firmanın temlik miktarına karşılık ödemenin tamamının henüz yapılmama sebebinin yüklenici firma için ödenmiş olan vergi, SGK ve işçi borçları ile gecikme cezası ve namı hesabına yapılan işin fark kesintisinden kaynaklandığını savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 14.03.2019 tarihli kararı ile dava dışı yüklenicinin davalı ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında, temlik sözleşmesinden sonra olmak üzere davalı adına faturalandırılan tahakkuka bağlanmış hakediş tutarlarının bilirkişi heyetince sözleşme ve yapım işleri genel şartnamesi hükümlerine uygun olarak hesaplandığı, tespit edilen 9 ve 13 numaralı hakedişlerden kesilen ceza tutarları, 1 numaralı hakedişten kesilen teminat kesintisi, gelir vergisi stopajı, fiyat farkı damga vergisi kesintisi ve yerinde olduğu tespit edilen yüklenici nam ve hesabına yaptırılmış olan kesin hesap eksiklikleri ile ilgili tutarların tenzili ile hesaplanan toplam hakediş tutarının 2.819.583,00 TL olduğu, davacının temlik sözleşmesinden sonra düzenlenmiş olan hakedişler nedeniyle davalı ...Ş'nin davacı temlik alan adına tahakkuk ettirilmesi gereken %80 oranındaki temlik tutarının 2.255.666,45 TL olarak belirlendiği, davalı tarafından davacı temlik alana toplam 1.904.217,45 TL ödeme yapılmış olması nedeniyle, davacının davalıdan bakiye 351.449,00 TL ödenmeyen temlik alacağının bulunduğu gerekçesi ile davacı tarafın ıslah talebi de nazara alınarak davanın kabulü ile 275.814,92 TL'nin 18.04.2014 tarihinden itibaren, 75.634,08 TL'nin ise 18.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 14.03.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 18.03.2021 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesinin 18.03.2021 tarihli kararının süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, Mahkemece yapılacak işin, tüm sözleşme ve eklerinin temin edildikten sonra HMK'nın 266. maddesi hükmünce yeniden oluşturulacak uzman bilirkişi heyetinden yapılan tüm hakedişler, sözleşme ve ekleri, itiraz edilmediğinden kesinleşen cezalar, vergi kesintileri ve SGK borçları, işçi alacakları, vb. diğer borçları, davalı itirazları da giderilecek şekilde TBK’nın 188/1. maddesi de değerlendirilerek hesaplattırılıp dava dışı yüklenicinin hakediş bedelinden mahsupla varsa kalan alacak tutarına göre davacı istemini belirlemek ve varsa bedele hükmetmekten ibaret olduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, temlik tarihinden sonra 6,7,8,9,10,11, 12... numaralı hakedişlerin düzenlendiği, 13 numaralı hakedişin kesin hakediş olarak onaylandığı, dava dışı yüklenicinin hakediş alacağından yüklenici tarafından itiraz edilmeyerek kesinleşen davalı idarenin uyguladığı ceza kesintileri, nama ifa ve mahsubu gereken SGK, vergi ve işçilik ödemeleri düşüldüğünde bakiye 2.393.150,75 TL hakediş alacağının %80'i olan 1.912.520,60 TL tutarında temlik sözleşmesi nedeniyle davacı alacağının bulunduğu, davacıya yapılan 1.904.217,45 TL ödemenin mahsubu neticesinde davacının talep edebileceği bakiye alacağının 10.303,15 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, davalı bankanın kendi kusuru ile işin gecikmesinden kaynaklı ceza kesmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı bankanın kendi kusuru ile geciktiği süre zarfında cihaz bedelinin artmış olan fiyatının faturasının müvekkil şirkete kesildiğini, müvekkile ödenecek temlik tutarından kesilerek fazladan UV cihazı için ödeme yapıldığını ve bu suretle de müvekkile ödenecek temlik tutarının azaltılmış olduğunu, hesaplamanın hatalı yapıldığını beyan etmektedir.2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının müvekkilinden bakiye herhangi bir alacağı bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı temlik alacağı istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 26.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.