Danıştay 7. Daire: Gümrük vergisi ve KDV iade talebinde eşyanın doğru GTİP tespiti için bilirkişi incelemesi ile kanunen ödenmemesi gereken verginin açıkça ispatının zorunluluğu.
Özet: Davacı ithalatçı firmanın, beyan edilen eşyanın yanlış gümrük tarife istatistik pozisyonunda olduğu gerekçesiyle fazla ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin iadesi talebinin reddi işleminin iptali için açtığı davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, eşyanın teknik incelemesi yapılmadan, kıyas ve varsayıma dayalı olarak tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğuna hükmetmiş; temyiz incelemesinde ise uyuşmazlığın çözümü için ithal edilen eşyanın gümrük tarife istatistik pozisyonunun, eşyanın teknik özelliklerinin bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/2931Karar No : 2025/2340 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava Konusu İstem: Davacı adına 2017,2018 ve 2019 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 7 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın beyan edilenden farklı gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer aldığından bahisle fazladan tahakkuk ettirilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu beyannameler muhteviyatı eşyalar üzerinde hiçbir inceleme ve tespit yapılmaksızın, salt İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporunda yer alan dava dışı ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşya ile ithale konu eşyanın ticari tanımlarının aynı olduğundan bahisle ek tahakkuk ve para cezası kararlarının alındığının anlaşılması karşısında, kıyas ve varsayıma dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :İthale konu beyanname muhteviyatı eşya ile, analiz raporu neticesinde gümrük tarife istatistik pozisyonu belirlenmiş olan eşyanın ticari tanımları aynı olduğundan bahisle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Uyuşmazlığın çözümü, ithal edilen eşyanın dahil olduğu gümrük tarife ve istatistik pozisyonunun belirlenmesini ve bu belirleme ise, ancak eşyanın teknik özelliklerinin bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle ortaya konulmasını ve elde edilecek verilerin, Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallar ile ilgili pozisyonların açıklama notlarının yorumunu gerektirmesi karşısında, ortada, açıkça kanunen ödenmemesi gerektiği halde ödenmiş olan vergi söz konusu olmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına 2017,2018 ve 2019 yıllarında tescilli muhtelif tarih ve sayılı 7 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın beyan edilenden farklı gümrük tarife istatistik pozisyonunda yer aldığından bahisle fazladan tahakkuk ettirilerek ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin geri verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin geri verileceği; kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm, anılan Kanun'la yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 87. maddesiyle paralel hükümler taşımaktadır. Söz konusu Kanun'un 87. maddesi ile ilgili olarak, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 02/07/1966 tarih ve E:1965/13, K:1966/6 sayılı kararında da belirtildiği gibi, eşya gümrükten çekildikten sonra yanlışlıkla alındığı veya fuzulen tahsil olunduğu açıkça anlaşılan vergilerin 87. maddeye göre geri istenmesi mümkündür. Bu itibarla, 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesi uyarınca, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olan vergilerin geri verme istemine konu olabilmesi için yanlışlıkla alındığının veya fuzulen tahsil olunduğunun açık olması gerekir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Olayda, ödenen vergilerin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddi yolundaki işlemin iptali istemiyle açılan işbu davada; uyuşmazlığın çözümü, davacı tarafından ithal edilen eşyanın dahil olduğu gümrük tarife istatistik pozisyonunun belirlenmesini gerektirmektedir. Bu belirleme ise, ancak eşyanın teknik özelliklerinin bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle ortaya konulmasını ve elde edilecek verilerin Gümrük Tarife Cetvelinin Tarifenin Yorumu ile ilgili Genel Kurallarının ve Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesindeki açıklama notlarının yorumunu gerektirmesi nedeniyle, ortada, açıkça yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir verginin söz konusu olmadığı, dolayısıyla davacının geri verme isteminin 4458 sayılı Kanun'un 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığından, davanın reddi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yönelik istinaf talebinin reddine dair vergi dava dairesi kararında isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 13/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.