1. Ceza Dairesinin Kasten Öldürme ve Azmettirme Suçlarında Tasarlama ve Kan Gütme Saikiyle İşlenen Eylemlere İlişkin Temyiz İncelemesi
Özet: Bu Yargıtay incelemesi, daha önce bir cinayet yaşanmış ve kan davası kaynaklı olduğu belirtilen bir olayda işlenen kasten öldürme, kasten öldürmeye azmettirme ve yardım etme suçlarına ilişkin davayı ele almaktadır. İlk derece mahkemesince bazı sanıklara müebbet hapis cezaları verilirken, bazıları beraat etmiş; bölge adliye mahkemesi ise istinaf başvurularını esastan reddederek bu kararları onamıştır. Temyiz sürecinde, katılanlar sanıkların tasarlayarak ve kan gütme saikiyle öldürme suçlarından cezalandırılmasını isterken, sanıklar ve müdafileri delil yetersizliği, suç niteliği ve cezadan indirim talepleriyle kararlara itiraz etmektedirler. Yargıtay, özellikle "tasarlama" kavramının ve olaydaki kan davası ile tehditlerin fiilin işlenişindeki rolünü değerlendirerek temyiz sebeplerini incelemektedir.
1. Ceza Dairesi         2024/7850 E.  ,  2025/8171 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/1861 E., 2024/1732 K.
SUÇLAR : Kasten öldürme, kasten öldürme suçuna azmettirme, nitelikli kasten öldürme suçuna azmettirme, nitelikli kasten öldürme suçuna yardım etme
HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi kararı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu,
294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.
Katılanlar vekili ile sanıklar ..., ... ve ... müdafilerinin duruşmalı inceleme taleplerinin, 7079 sayılı Kanun’un 94. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun'un 299/1.maddesi gereği takdiren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
A. İstinaf bozması üzerine kurulan Adana 14.Ağır Ceza Mahkemesinin 03.05.2024 tarihli ve 2022/548 Esas, 2024/216 Karar sayılı kararı ile;
1. Sanıklar ... ve ... hakkında maktule yönelik kasten öldürme suçlarından, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 81/1 ve 53/1. maddeleri uyarınca ayrı ayrı müebbet hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına,
2. Sanık ... hakkında maktule yönelik kasten öldürme suçuna azmettirme suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 38/1, 81/1, 53/1 ve 58. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına ve (2.kez) tekerrür hükümlerinin uygulanmasına,
3. Sanık ... hakkında maktule yönelik nitelikli kasten öldürme suçuna azmettirme suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi uyarınca beraatine,
4. Sanık ... hakkında maktule yönelik nitelikli kasten öldürme suçuna yardım etme suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi uyarınca beraatine, karar verilmiştir.
B. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin, 26.09.2024 tarihli ve 2024/1861 Esas, 2024/1732 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik katılanlar vekili ile sanıklar ..., ... ve ... müdafilerinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
1. Katılanlar vekilinin temyiz sebepleri özetle; sanıklar ... ve ... hakkında üzerine atılı suçlardan mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiğine, sanıklar hakkında tasarlayarak öldürme ve kan gütme saikiyle öldürme suçlarından mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle suç niteliğine, ilişkindir.
2. Sanık ... müdafilerinin temyiz sebepleri özetle; gerekçeye, eksik incelemeye, mahkumiyete yeterli delil bulunmadığına, haksız tahrikin varlığına, cezadan takdire bağlı indirim yapılması gerektiğine, ilişkindir.
3. Sanık ... müdafinin temyiz sebepleri özetle; mahkumiyete yeterli delil bulunmadığına, fail olarak değil yardım eden sıfatıyla cezalandırılması gerektiğine, lehe hükümlere, ilişkindir.
4. Sanık ... müdafinin temyiz sebepleri özetle; eksik incelemeye, sanık hakkında maktule yönelik kasten yaralama sonucu ölüme neden olma suçundan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle suç niteliğine, cezadan takdire bağlı indirim yapılması gerektiğine, ilişkindir.
5. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri özetle; sanık ... hakkında üzerine atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerektiğine, ilişkindir.
III. GEREKÇE
Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın istinaf edilmesi üzerine inceleme yapan Bölge Adliye Mahkemesince 5271 sayılı Kanun'un 2 80... . maddeleri gereğince duruşma açılmaksızın hükümlerin;
" Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin, Dairemizce de benimsenen yerleşmiş uygulamalarına göre, "Tasarlama" halinin kabulü için; öldürme kararının şarta bağlı olmadan alınması, ruhsal dinginliğe ulaşıldığını kabule elverişli makul bir süre geçmesine karşın eylem kararlılığından dönülmemesi ve belli bir hazırlık yapılarak sebat ve ısrarla bir plan dahilinde öldürme fiilinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Somut olayda:
Maktulün sanık ...’in amcasının oğlu olduğu, Sanıklar ... ile ...’in oğulları olan ...’in 02/10/2019 tarihinde akrabaları olan ... ve ... tarafından öldürüldüğü,bu olayla ilgili olarak ...,..., ..., ..., ... ve ... ve maktul hakkında kasten öldürme suçundan Adana 3.Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,yargılama devam ederken sanık olarak yargılanmakta olan maktulün, tehdit edilmesi nedeniyle son olaydan yaklaşık 1 ay kadar önce Adana’dan taşınarak Konya İli,Ereğli İlçesine yerleştiği, sanık ...’in maktulü aramaya başladığı ve üzerinde silah bulundurduğu, sanık ...’in Uyap İşletim sisteminden yapılan sorgulamadan anlaşılacağı üzere 30/05/2019
tarihinde Adana E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda iken tahliye olduğu ve ...’in öldürülmesi olayından sonra silah taşımaya başlayarak ,akrabalığı bulunmayan sanıklar ... ve ...’in evinde kalmaya başladığı ve maktulün öldürülmesi konusunda konuşulmaya başlandığı, sanık ...’in maktulü öldürmeye karar verdiği, maktulün mahalleden taşındığını öğrendikten sonra etraftan soruşturmaya başladığı, olaydan bir gün önce sanık ...’ın Mersin’den Adana İli’ne arkadaşı olan sanık ...’in yanına geldiği ve gelirken cep telefonunu getirmediği, sanıklar ...,...,... ve ...’in olay günü mezarlığa ziyarete gittikleri,sanık ...’in maktulün gayri resmi eşi olan ...’in Adana’ya geldiğini öğrendiği, olay gecesi de yanında sanık ...’da olduğu halde maktulün birlikte yaşadığı ...’in annesinin evinin olduğu yere giderken gelen telefon üzerine maktulün Adana’da olduklarını öğrendikleri, sanık ...’ın sanık ...’e maktulün aracını gösterdiği, araçta maktulün olduğunu gören sanık ...’in ...’ın kullandığı araçtan mahalle arasında inerek üzerindeki tabanca ile maktule 10 el ateş ederek öldürdüğü olayda;
Sanıkların olaydaki sorumlulukları, sanıklar arasında iştirak iradesinin bulunup bulunmadığının tespiti açısından ve tasarlamanın unsurlarının tartışılması açısından;
1-Sanık ... ile ...’ın olay yerine gittiği 34... plakalı aracın ruhsat bilgilerine göre;Aracın olaydan 6 gün önce yani 10/03/2020 tarihinde ... tarafından satın alınarak tescil edildiği,telefon numarası olarak ruhsat bilgilerine sanık ... tarafından kullanıldığı sabit olan 0.538.... 91 numaralı telefon hattının verilmiş olması karşısında; Söz konusu araca ait devir işlemlerine ilişkin Trafik Tescil dosyasının temini ile önceki malikin kim olduğunun tespiti ve sanıklarla bağlantısı olup olmadığı,
2-Olayda kullanılan 34... plaka sayılı aracın ruhsat bilgilerine göre araç üzerinde ... Finans adına rehin kaydı bulunmasına ve ... hakkında yapılan sorgulamada da icra dosyası bulunmasına göre araca ait kredi sözleşmesi ve yapılan ödemelerin kim tarafından ne şekilde gerçekleştirildiği,
3-Sanık ...’in beyanlarında oğlu tarafından işletilmekte olan ... Börekçilik adlı iş yerini oğlunun ölmesi üzerine devrettiklerini ifade etmesi karşısında söz konusu iş yerinin tekmil belgelerinin celbi ile devir işlemi yapılmış ise hangi tarihte ve kime yapıldığı,
4-Sanıklardan ... ve oğlu tarafından işletilen ... Börekçilik ve ... Otopark isimli iş yerlerinde olay tarihinden önce ve sonra çalışan kişilerin zabıta marifeti ile ve gerekse Sosyal Güvenlik Kurumunda kaydı varsa tespiti ile bu kişilerin ile sanık ...’in tutuklanarak cezaevine girmesinden sonra para havale eden veya elden para götüren kişilerden olup olmadıklarının tespiti,
5-Olaydan sonra sanık ... ve ...’in kaçtıkları,sanık ...’in 31/05/2020 tarihinde,sanık ...’in ise 24/03/2020 tarihinde teslim olmaları karşısında,sanık ...’in olay sonrası baz istasyonu bilgilerine göre “... caddesi,83 ... üstündeki bina “ olarak göründüğü nazara alınarak tüm sanıkların olaydan sonra özellikle sanık ...’in teslim olduğu 24/03/2020 tarihine kadar olan tarih aralığında sanık ... ... baz istasyonu çakıştırması yapılarak bir araya ne sıklıkla geldikleri konusunda rapor aldırılması,
6-Sanık ...’in kullandığı cep telefonu HTS kaydına göre olaydan çok kısa süre önce 0.536.... 68 numaralı telefon ile görüşme yaptığı ve olay yerine giderken de bu hattı kullanan kişi ile görüştüğü,telefon hattının ... adına kayıtlı olduğu,sanığın olay yerine gitmeden çok kısa süre önce ... isimli kişi ile görüştüğü ve olayın hemen akabinde de bu kişi ile görüşme kaydı olduğu gibi sanığa cezaevinde iken para yardımı yapan kişilerden olduğunun anlaşılması karşısında adı geçenler ... ve ...’in ifadesine başvurularak hattı kendilerinin kullanıp kullanmadığı ve tüm sanıklarla olan irtibatının tespiti,
7-Sanık ...’den ...,...,...,... isimli kişileri tanıyıp tanımadığının sorulması,
8-Sanık ...’in cezaevinde bulunduğu süre zarfında ziyaretine giden ziyaretçi listesinin temini,
9-Ceza İnfaz Kurumunda gelen cevabi yazı ekinde bulunan 04/05/2020,20/05/2020,03/06/2020 tarihli banka havalesi ile gelen paraların kim veya kimler tarafından gönderildiğinin araştırılması,
10-Sanık ...’in ve eşi ...’in beyanlarında ;Sanık ...’in panik ... rahatsızlığı bulunduğu ve tedavi gördüğünün iddia edilmesi karşısında sanık ...’in sanığın suçu işlediği sırada ve halen akli durumu ve cezai ehliyeti konusunda, bulunuyorsa tedavi evrakları temin edilerek Adli Tıp Kurumuna sevk edilerek, Gözlem İhtisas Dairesinde müşahadeye tabi tutulup, karar vermeye yetkili 4. İhtisas Kurulundan 5237 sayılı
TCK'nin 32. maddesi yönünden rapor aldırılması, raporlar arasında çelişki bulunması halinde ise Adli Tıp Kurumu ilgili Üst Kurulundan rapor aldırılması ile sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesis edilmesi,
Kabul ve uygulamaya göre de;
a-Sanık ... hakkında Adana 23.Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/637 Esas ve 2018/572 Karar sayılı sayılı ilamı uyarınca ikinci kez mükerrir kabul edilmesi yerine, Adana 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/305 esas ve 2012/323 Karar sayılı ilamı uyarınca birinci kez mükerrir kabul edilmesi,ikinci kez mükerrir olan sanık hakkında Adana 23.Asliye Ceza Mahkemesinin kararı tekerrüre esas olmakla birlikte suç tarihinden sonra sonra 02/12/2016 tarihinde 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34. maddesi ile değişik CMK'nin 253. maddesi uyarınca tehdit suçunun uzlaşma kapsamına kapsamına alındığı, Uyaptan yapılan sorgulamadan yukarıda değinilen yasal düzenleme uyarınca uyarlama yargılaması yapılmadığın ve kararda da bu hususun tartışılmadığının anlaşılması karşısında, TCK'nin 2 ve 7. maddeleri de gözetilerek, uzlaştırma işlemi yapılıp yapılmadığının mahkemesinden sorulması, yapılmamış ise uyarlama yargılaması yapılması yönünde mahkemesine ihbarda bulunularak sonucuna göre sanığın 2.kez mükerrir sayılıp sayılmayacağının değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğunun gözetilmemesi,
b-Yargılama giderlerinin eksik hesaplanması,
Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ...,...,...,sanık müdafileri,, Cumhuriyet savcısının ve katılanlar vekillerinin istinaf sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan HÜKÜMLERİN BOZULMASINA,"
Şeklinde bozma kararı verildiği fakat Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-940 Esas ve 2025/197 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere Bölge Adliye Mahkemelerinin 5271 sayılı Kanun'un 280/1. maddesinin (e) ve (f) bentlerinde İlk Derece Mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceğinin açık ve tahdidi şekilde belirtildiği, verilen bu bozma kararının anılan maddenin (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılarak bir karar vermek yerine sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen bozma kararının hukuka aykırı olması ve bu karara istinaden verilmiş olan İlk Derece Mahkemesi
kararının da hukuka aykırı olması karşısında, Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılarak yeniden yargılama yapıldıktan sonra karar verilmesi yerine yazılı şekilde İlk Derece Mahkemesinin kararına yönelik esastan ret kararı verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.
IV. KARAR
Başkaca yönleri incelenmeyen Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18.Ceza Dairesinin, 26.09.2024 tarihli ve 2024/1861 Esas, 2024/1732 Karar sayılı kararının, gerekçe bölümünde açıklandığı üzere Bölge Adliye Mahkemesince verilen bozma kararının hukuka aykırı olması ve duruşma açılarak yeniden yargılama yapıldıktan sonra karar verilmesi yerine yazılı şekilde bozma üzerine verilen hukuka aykırı İlk Derece Mahkemesinin kararına yönelik esastan ret kararı verilmesi nedeniyle, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Bozma ilamının içeriği ile hükmolunan ceza miktarları ve tutuklulukta geçen süre dikkate alınarak sanıklar ... ve ... müdafilerinin tahliye taleplerinin REDDİNE,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca bozma ilamının içeriği de gözetilerek Adana Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
24.11.2025 tarihinde karar verildi.