Yaralamalı tek taraflı trafik kazasında malul kalan yolcunun zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı talebi ve buna ilişkin itirazlar hakkında Yargıtay incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, sigortalı bir araçta yolcu iken yaralamalı trafik kazası sonucu kalıcı maluliyet yaşayan davacının, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi kapsamında sigorta şirketinden sürekli iş göremezlik tazminatı talebi üzerine açılan bir davayı incelemektedir. Davalı sigorta şirketi, tazminatın hesaplanmasında, maluliyet raporunda ve kusur oranında hatalar olduğunu, ayrıca hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini savunmuştur. Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygunluğunu, kusur takdirinin doğruluğunu ve hatır taşıması indirimi gerektirecek bir durum olmadığını belirterek davacının tazminat talebini büyük ölçüde kabul etmiş, ancak davalı sigorta şirketi bu kararı temyiz ederek önceki itirazlarını yinelemiştir.
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI: 2024/108 D.İş- 2024/108 K.SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI: 2024/İHK-5357SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİSAYISI: K-2023/444365İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davalının ZMSS poliçesi ile sigortaladığı ve davacının yolcusu olduğu aracın, bariyerlere çarpması ile 25.11.2019 tarihinde yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapıldığını beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ve bedel arttırım dilekçesiyle talebini 243.244,15 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAPDavalı vekili tarafından cevap dilekçesinde; dava öncesinde davacı tarafça müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre alınmadığını, maluliyet tespiti için Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu ve kusur durumunun tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini beyanla başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştirIII. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kısmen kabulü ile 243.244,15 TL tazminatın 19.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 38.486,62 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.IV. İTİRAZ Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olmasına, kusur takdirinin oluşa uygun olmasına, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin kullanılması suretiyle yapılmasının Yargıtay içtihatları gereği olmasına, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının gerekçe kısmında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği kabul edilmiş ise de hüküm kısmında hatır taşıması indirimi yapılmadan karar verildiği ve somut olayda hatır taşıması indirimi yapılmasını gerektirecek bir durum ve olgunun bulunmaması nedeniyle kararın sonuç itibariyle doğru olmasına göre davalının buna yönelik itirazının reddine ve davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak ve kabul miktarını aşmamak üzere nispi hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğinden buna yönelik itirazın kabulüne ve davanın kısmen kabulü ile 243.244,15 TL tazminatın 19.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunda 3 aylık geçici iş göremezlik süresi öngörülmüş ise de sürekli iş göremezlik tazminatı hesabının kaza tarihinden itibaren yapılmasının hatalı olduğunu, dava öncesinde davacı tarafça müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, kusur raporu alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, ceza dosyasında tarafların uzlaşıp uzlaşmadıklarının tespit edilmesi gerektiğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; davalı tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan ve davacının yolcusu olduğu aracın, bariyere çarpması ile meydana gelen yaralamalı tek taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kalması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olmasına, kusur takdirinin oluşa uygun olmasına, tazminat hesabının Yargıtay içtihatlarına uygun olarak TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve progresif rant yönteminin kullanılması suretiyle yapılmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87. maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 51. maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap dilekçesinde hatır taşıması def’inde bulunulmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararda hatır taşıması nedeniyle hesaplanan tazminattan indirim yapılmamış ve davalı vekilince bu husus itirazda da ileri sürülmüş ise de İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir. Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma dosyasında alınan ifadelerden; davacı ile davalıya sigortalı aracın maliki ve aynı zamanda sürücüsünün iş arkadaşı oldukları, iş yerine birlikte gittikleri sırada kazanın meydana geldiği anlaşılmakta ise de; dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden taşımanın menfaat karşılığı olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu durumda; İtiraz Hakem Heyetince davaya konu kazaya ilişkin ceza soruşturma dosyası dosya arasına alınarak, taşımada davacının da menfaati olup olmadığı ve taşımanın ailevi ya da ahlaki sorumluluğun ifası dışında bir nedenle yapılıp yapılmadığının değerlendirilmesi; yapılacak bu tespitlere göre tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılıp yapılmayacağına karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.VI. KARAR 1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,08.09.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.KARŞI OY Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmayıp onanması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.