Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında husumet ve değer tespiti uyuşmazlığının temyiz incelemesi.
Özet: Antalyada imar planında trafo alanı olarak ayrılması sebebiyle üzerinde tasarruf hakkı kalmayan taşınmazın kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsili istemine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesi üzerine davalı idarenin istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş, temyiz incelemesine konu olan bu süreçte, davanın husumet yönünden usulüne uygun olduğu, taşınmazın arsa vasfında olduğu, belirlenen bedelin emsal karşılaştırmasıyla ve emlak vergi değerleri de dikkate alınarak doğru hesaplandığı belirtilmektedir.
MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1279 Esas, 2024/1975 KararKARAR: Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Antalya 7. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2022/300 Esas, 2023/231 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı idare vekili istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., ... Mahallesi 59 46... parsel sayılı taşınmazda müvekkilinin hissesi olduğunu, arsanın bulunduğu yerdeki imar planının 20.06.1988 tarihinde yapıldığını, bu imar planında bu arsanın Trafo Yeri olarak planlandığını, müvekkilinin taşınmaz üzerinde tasarrufta bulunma hakkının kalmadığını belirterek taşınmazın yargılama sonucunda tespit edilecek piyasa rayiç değerinin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 24.07.2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin 7 nci hükmüne istinaden elektrik dağıtım tesislerinden kaynaklanan kamulaştırma bedel tespit ve tescil davaları ile kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarında husumetin müvekkili idareye ait olduğunun iddia edilemeyeceğini, mülga 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun yürürlükte olduğu dönemde kamulaştırma bedellerinden elektrik dağıtım lisansı sahibi elektrik dağıtım şirketleri sorumlu olduğunu, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, emsalin uygun olmadığını ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmaz zeytinlik niteliği ve 547,00 m² yüzölçümü ile tapuda kayıtlı olup davacının taşınmazda 91,17 m²'ye karşılık gelen 1/6 payla paydaş olduğu, ... Belediye Başkanlığı Kentsel Tasarım Müdürlüğü’nün 28.07.2022 tarihli yazısına göre, taşınmazın 18.11.1987 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında trafo alanı olarak planlandığı, 2942 sayılı Kanun’un Ek 1 inci maddesi gereğince eldeki davanın davalı idareye husumet yöneltilerek açılmış olmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, ... Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğü’nün 01.08.2022 tarihli yazısına göre, davaya konu taşınmazın imar uygulaması sonucunda oluşmuş imar parseli olduğu, uygulama sırasında kadastro parselinden %35 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı, ... Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü’nün 27.07.2022 tarihli yazısına göre, davaya konu taşınmazın 2022 yılı emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerinin 66,00 TL/m² olduğu, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi, keşif sırasında yapılan gözlem ve bilirkişi raporuna göre, taşınmazın üzerinde herhangi bir yapı bulunmadığı, davaya konu taşınmazın arsa vasfında olduğu kabul edilerek emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi kurulu ek raporunda, 11.02.2014 tarihli resmî senetle hisse satışı yapılan emsal ... (...) Mahallesi 84 03... parsel sayılı taşınmazın dava konusu taşınmazla benzer özelliklere sahip olduğu, emsal alınan satışa ilişkin evrakın dosyaya celp edildiği, her iki taşınmazın da düzenleme ortaklık payı düşülmüş imar parseli olduğu, bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda, emsal taşınmazın davaya konu taşınmazdan 1.33 kat daha değerli olduğunun tespit edildiği, ... Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü’nün 28.12.2022 tarihli yazısına göre, emsal taşınmazın 2022 yılı emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerinin 105 TL/m² olduğu, değerlilik katsayısının emlak vergi değerleri ile ters orantı oluşturmadığı, emsal taşınmazın satış işlemine ilişkin birim fiyat dava tarihine güncellendikten sonra değerlilik katsayısı uygulanarak davaya konu taşınmazın değerinin tespit edildiği, taşınmazın konumu ve özellikleri dikkate alındığında belirlenen metrekare birim değeri ve hesaplanan tazminat miktarının fahiş olmadığı, davaya konu taşınmaz imar planında trafo alanı olarak planlanmış olmasına karşın fiilen el atma bulunmadığından, hukuken el atılan taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na eklenen Ek 4 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası ve konu hakkındaki Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması uyarınca maktu harca ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekmekte olup, İlk Derece Mahkemesince verilen hükümde buna uygun olarak maktu karar harcına hükmedilmiş olmasına karşın, davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru değil ise de bu husus istinaf dilekçesinde açık bir biçimde istinafa konu edilmediğinden belirtilen yanlışlığa değinilmesi ile yetinilerek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun'un) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalıya payı oranında ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazine irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.