Kamulaştırmasız el atma bedeli davasında, Bölge Adliye Mahkemesince taşınmaz değeri ve vekalet ücreti hesaplamaları düzeltilerek verilen kabul kararının temyiz incelemesi.
Özet: İmar planında pazar alanı olarak ayrılan bir taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle taşınmaz bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı davalı idarenin istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, emsal karşılaştırmalarıyla tespit edilen bedel uygun bulunmasına rağmen, kamulaştırmasız el atma davalarında nispi yerine maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararını kısmen kaldırıp düzelterek yeniden esas hakkında karar vererek davanın kabulüne hükmetmiştir.
MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/2384 Esas, 2024/1924 KararKARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ: Antalya 7. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2023/62 Esas, 2023/512 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle;dava konusu Antalya ili, ..., ... (3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Ek-1 maddesi uyarınca ...) Mahallesi 11 56... parsel sayılı taşınmazın imar planında pazar alanı olarak ayrıldığını ileri sürerek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştirIII. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddi gerektiğini, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, emsalin uygun olmadığını, davacıya vekâlet ücreti ödenmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tapuda arsa vasfında ve 1831 m² yüzölçümünde kayıtlı olduğu, davacının taşınmazda 409/1831 payının 409 m² yere karşılık geldiği, dava konusu taşınmazın ve bilirkişi tarafından emsal olarak alınan ... Mahallesi 2927 ada, 23 parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli imar planı içerisinde düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış parseller oldukları, dava konusu taşınmazın 2023 yılı emlak vergisine esas metrekare birim fiyatının 125,94 TL, emsalin ise 101,72 TL olduğu tespit edilmiş olup benzer özelliklere sahip oldukları, emsal alınan satışın dava öncesinde tapuda yapıldığı, buna ilişkin evrakların dosyaya celp edildiği, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek değerinin hesaplandığı, dava konusu ve emsal taşınmazın vergi değerleri ile bilirkişilerce tespit edilen değer arasında ters orantı bulunmadığından yapılan mukayese sonucunda dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan 1,05 değerli olduğu kabul edilerek dava tarihine güncellenen metrekare birim fiyatı üzerinden değerlilik katsayısı uygulanarak dava tarihi itibarıyla taşınmazın metrekare birim fiyatının hesaplanmasında, davanın kamulaştırmasız el atmaya yönelik tazminat istemi olması nedeniyle değerlendirmenin davanın açılış tarihine göre yapılıp faize de dava tarihi itibariyle hükmedilmesinde ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsilinde isabetsizlik görülmediği, istinaf aşamasında resen alınan dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydında dava konusu taşınmazın ... olan mahalle isminin ... olarak değiştiği görülmüş ise de İlk Derece Mahkeme kararının ilgili tapu müdürlüğüne gönderildiği ve taşınmazın tapu kaydına İcra ve İflas Kanunu 28 inci madde uyarınca mahkeme kararının 07.07.2023 tarihli ve ... yevmiye ile şerhedildiği belirlendiğinden bu husus düzeltme nedeni olarak kabul edilmediği, hukuken el atılan dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacılar tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. 26.11.2022 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ile ''Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmü ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi yerindedir.4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 5. Buna karşın, kamu düzeni uyarınca yapılan incelemede dava konusu taşınmazın tapuda kayıtlı mahalle adı “...” iken 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun Ek-1 maddesi uyarınca “...” olarak düzeltildiği anlaşıldığından infazda tereddüt uyandıracak şekilde ... Mahalle adı üzerinden hüküm kurulması bozmayı gerektirir.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile kamu düzeni uyarınca, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) sayılı bendinin (2) numaralı alt bendindeki “... Mahallesi” ibaresinden sonra gelmek üzere “3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun Ek-1 maddesi uyarınca yeni ...” ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.