Kamulaştırmasız el atılan, imar planında özel spor alanı olarak belirlenerek fiili tasarrufu kısıtlanan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsili davasında husumet ve değer tespiti.
Özet: Bu hukuki evrak, imar planında özel spor alanı olarak belirlenmesi nedeniyle fiili el atma olmaksızın kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsili talebiyle açılan bir davayı konu almaktadır. İlk derece mahkemesi, bir davalıya karşı husumet nedeniyle davayı reddederken, diğer davalı Büyükşehir Belediyesi aleyhine davanın kabulüne karar vermiştir. Davalı belediyenin istinaf başvurusu, taşınmazın imar planındaki niteliği nedeniyle sahibinin tasarruf imkanının kalmadığı, sorumluluğun Büyükşehir Belediyesine ait olduğu ve emsal karşılaştırmasıyla belirlenen bedelin uygun olduğu gerekçeleriyle esastan reddedilmiştir. Davalı belediye vekili, husumet, zamanaşımı, faiz başlangıcı ve harç/vekalet ücreti miktarı gibi istinafta dile getirdiği itirazları tekrarlayarak kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/742 Esas, 2025/397 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 10. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2023/248 Esas, 2023/734 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden husumetten reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ankara ili, ..., ... Mahallesi 429 23... parsel sayılı taşınmazın imar planında özel spor alanı olarak ayrılmış olduğundan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini talep etmişlerdir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden husumetten reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımı, husumet, hak düşürücü süre, derdestlik, görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, bedelin fahiş olduğunu ileri sürmüş, istinafa ek beyan dilekçesinde de; Bölge Adliye Mahkemesinin örnek kararını sunarak husumet itirazını tekrar etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın öncesinde aynı ada 1 parsel iken 1996 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında “semt spor alanı” olarak ayrıldığı ve kamuya özgülendiği, daha sonra ... Belediye Meclisinin 15.10.2012 tarihli ve 1814 sayılı kararı ile onaylanan uygulama imar planı ve buna bağlı olarak yapılan parselasyon planı kapsamında aynı ada 2 ve 3 parsel olduğu, davaya konu 2 parsel sayılı taşınmazın uygulama imar planında “özel spor alanı” olarak, 3 parsel sayılı taşınmazın ise “semt spor alanı” olarak ayrıldığı, imar planında kamu ortaklık paylarından oluştuğu, davalı idareye ait herhangi bir yapı veya tesis bulunmadığı, bu nedenle taşınmaza henüz fiili el atmanın olmadığı, ancak imar planında özel spor alanı olarak ayrılmış olması nedeniyle davacının taşınmaz üzerinde herhangi bir tasarruf imkanının kalmadığı, imar müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre davaya konu taşınmaz çevresinin de özel kapalı spor alanı ve park alanları olarak düzenlendiği ve bir bütün olarak bölgesel alanı kapsadığı, bu yönüyle sorumluluğun davalı idare büyükşehir belediye başkanlığına ait olduğu anlaşılmış olup, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değerlendirme tarihi Nisan 2023 tarihi itibarıyla m² birim fiyatının 10.100,00 TL/m² olarak tespit edilerek davalı ... Başkanlığından tahsiline, dava konusu taşınmazdaki davacı payının iptali ile davalı ... adına tapuya tesciline dair kararda, dava konusu taşınmazın paydaşları tarafından açılan davada Eylül 2020 değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen 2.400,00 TL/m² birim bedelin Dairelerinin 2021/2016 Esas sayılı ilamı ile uygun bulunduğu ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/1844 Esas sayılı ilamı ile onandığı, anılan dosyadaki belirlenen m² birim fiyatının eldeki dava tarihine eskalesi ile bulunan değeri uyumlu olması ve husumet konusunun da aynı olduğu gözetildiğinde, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. IV. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; 5 yıllık sürenin sona ermediği, ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi, harcın ve vekâlet ücretinin maktu olarak hüküm altına alınması gerektiği hususlarını ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiş, temyize ek beyan dilekçesinde de örnek karar sunarak husumete ilişkin temyiz itirazını tekrar etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelin, dosya kapsamına göre sorumlu idareden tahsiline bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Davalı ... vekili harcın maktu olarak alınması gerektiği yönünde temyiz isteminde bulunmuş olup, her ne kadar bu hususta istinaf talebi olmasa da, belirtilen hususun kamu düzenine ilişkin olup resen incelenmesi gerektiğinden, yapılan incelemede; mahkemesince maktu harcın hüküm altına alınmış olması nedeniyle bu husustaki temyiz itirazı yerinde görülmemiş olup, davalı idare vekilinin, faizin başlangıç tarihi ve maktu vekâlet ücretinin hüküm altına alınması gerektiği yönündeki temyiz itirazlarına gelince; faiz ve vekâlet ücretinin kamu düzeni gereğince resen gözetilecek hususlardan olmadığı, davalı idare vekilinin istinaf dilekçesinde bu yönlerden istinaf başvurusunun bulunmadığı ve Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapıldığından ve istinaf sebebi olarak ileri sürülmeyen bir konunun temyiz yolunda ileri sürülmesi hâlinde incelenmesi mümkün olmadığından, bu hususlarda değerlendirme yapılmamıştır. 4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalı ...'ndan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.