T.C. Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinden trafik kazası sonucu oluşan araç hasarı, değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararı tazminat davası kararı.
Özet: Bu dava, trafik kazası sonucu davacı aracında oluşan hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyeti bedellerinin, davalı araç sahibi, sürücüsü ve sigorta şirketinden tahsilini konu almakta olup, davalılar davanın usulden reddi, kusursuzluk ve talep edilen zararların poliçe kapsamında olmadığı gibi savunmalar ileri sürerken, uyuşmazlıkta zararın belirlenmesinde Anayasa Mahkemesinin "genel şartlar" ile ilgili iptal kararı ile Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin esas alınması gerekliliği üzerinde durulmaktadır.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/506 Esas - 2026/6

T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/506 Esas
KARAR NO : 2026/6
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 16/06/2025
KARAR TARİHİ : 06/01/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/01/2026
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 03/03/2025 tarihinde müvekkili ...'ın maliki olduğu ... plakalı araca, davalı ...'ın maliki olduğu ve davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında hasar ve değer kaybı oluştuğunu, ayrıca aracın onarımı süresince kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyeti zararına uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirsiz alacak davası olarak, 10,00 TL hasar bedeli, 10,00 TL değer kaybı ve 10,00 TL araç mahrumiyet bedelinin tazminini talep etmiş, 02/12/2025 tarihli talep artırım dilekçesiyle, bilirkişi raporu doğrultusunda talebini, 5.000,00 TL değer kaybı ve 10.927,00 TL araç mahrumiyeti zararı olmak üzere toplam 15.927,00 TL'ye yükseltmiş; değer kaybı alacağının tüm davalılardan (sigorta şirketi için 07/04/2025, diğer davalılar için 03/03/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile), araç mahrumiyet zararının ise davalılar ... ve ...'tan 03/03/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.
CEVAP : Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın, alacağın belirlenebilir olması nedeniyle belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, bu nedenle hukuki yarar yokluğundan usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise kazanın meydana gelmesinde müvekkillerinin kusurunun bulunmadığını, kazanın çift taraflı olduğunu, davacının aracındaki hasarın sadece plastik tampon ile sınırlı olduğunu ve bu tür bir hasarın yapısal bir değer kaybına yol açmayacağını, ayrıca davacı aracının daha önceden de hasar kaydının bulunduğunu, araç mahrumiyet zararı iddiasının ise ikame araç kiralandığına dair bir fatura veya belge sunulmadığından ispatlanamadığını, meydana gelen zararın öncelikle ZMMS poliçesi kapsamında sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava açmadan önce KTK'nın 97. maddesi uyarınca müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuru yapmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, bu nedenlerle davanın usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olduğunu, talep edilen araç mahrumiyet zararının dolaylı zarar niteliğinde olup... Genel Şartları'nın A.6 maddesi uyarınca teminat dışında kaldığını, değer kaybı talebinin de yine Genel Şartlar'da belirtilen esaslara göre hesaplanması gerektiğini, davacının onarım bedeline ilişkin KDV talebinin fatura ibraz edilmediği için yersiz olduğunu ve talep edilen avans faizinin ticari olmayan işbu uyuşmazlıkta uygulanamayacağını, yasal faiz istenebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, tarafların iddia ve savunmaları, 03/03/2025 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı, SBM kayıtları, 10/03/2025 tarihli ekspertiz raporu, davalı ... şirketine ait ... numaralı ZMMS poliçesi, mahkememizce hükme esas alınan 17/10/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle davalı ... şirketinden, araç malikinden ve sürücüsünden değer kaybı zararının, araç maliki ve sürücüsünden ise araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.
... Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ...Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ... sayılı ilamı).
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
..., kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ... Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
10/03/2025 tarihli ...tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda, davacıya ait ... plakalı aracın arka tampon ve sağ arka çamurluk kısımlarında hasar tespit edildiği, parça ve işçilik dahil toplam onarım maliyetinin KDV hariç 22.200,00 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Makine Mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 17/10/2025 tarihli raporda; dosyadaki kaza tespit tutanağı ve sürücü beyanlarına göre, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile kırmızı ışıkta beklemekte olan davacıya ait ...plakalı araca arkadan çarptığı, bu eylemiyle KTK'nın 47/b ve 84/d maddelerini ihlal ettiği anlaşıldığından kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı; davacı aracının 2010 model olduğu, kaza tarihindeki piyasa değeri, hasarın niteliği ve onarım gören parçalar dikkate alındığında, kaza nedeniyle 5.000,00 TL değer kaybına uğradığı; aracın onarımı için makul sürenin 7 gün olduğu ve bu süre için emsal araç kira bedelleri ile zorunlu giderler mahsup edilerek yapılan hesaplama sonucunda, kaza tarihi itibarıyla davacının 10.927,00 TL araç mahrumiyet zararı bulunduğu bildirilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacının meydana gelen kazada kusuru bulunmadığı, araç değer kaybı bedelinden tüm davalıların sorumlu olacağı, araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar ... ve ...'ın sorumlu olacağı, aracın hususi olduğu gözetilerek yasal faize hükmedilmesine ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)-Davanın KABULÜ ile;
a. 5.000,00-TL araç değer kaybı bedelinin (davalı ... yönünden poliçe limitleri ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), davalı ... şirketinden temerrüt tarihi olan 07/04/2025 tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ve ...'tan kaza tarihi olan 03/03/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b. 10.927,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve ...'tan kaza tarihi olan 03/03/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
2)-Kabul edilen 15.927,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.087,97 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harç, 271,65 TL ıslah harcı toplamı olan 887,05 TL harcın düşümü ile eksik kalan 200,92 TL harcın, kabul oranlarına göre 137,85 TL'sinin davalılar ... ve ...'dan, 63,07 TL'sinin davalı ..., davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
3)-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 271,65 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.589,95 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.090,86 TL'sinin davalı davalılar ... ve ...'den, 499,09 TL'sinin davalı ..., davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
4)-Davacının karşıladığı 752,50 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.752,50 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 4.632,89 TL'sinin davalı davalılar ... ve ...'den, 2.119,61 TL'sinin davalı ..., davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
5)-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6)-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 3.156,06 TL'sinin davalı davalılar ... ve ...'den, 1.443,94 TL'sinin davalı ..., davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
7)-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 15.927,00 TL üzerinden takdir edilen 15.927,00 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 10.927,51 TL'sinin davalı davalılar ... ve ...'den, 4.999,49 TL'sinin davalı ..., davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
8)-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 06/01/2026
Katip ... Hakim ...
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır