terörle mücadele görevinde greyder kazası sonucu yaralanan davacının 3713 sayılı kanundan kaynaklı vazife maluliyeti talebinin reddedilmesi üzerine temyiz incelemesi.

Terörle mücadele görevinde greyder kazası sonucu yaralanan davacının 3713 sayılı Kanundan kaynaklı vazife maluliyeti talebinin reddedilmesi üzerine temyiz incelemesi.

Özet: Davacı, terörle mücadelenin aktif olduğu bir üs bölgesinde yol düzeltme görevi sırasında kullandığı greyderin devrilmesi sonucu yaralanmasını, terör gazisi statüsüyle 3713 sayılı Kanun kapsamında vazife maluliyeti olarak değerlendirilmesi ve buna bağlı hakların ödenmesi talebiyle dava açmış; davalı kurum ise yaralanmanın 5510 sayılı Kanun kapsamında vazife malullüğü olduğunu, 3713 sayılı Kanunun uygulanamayacağını savunurken, ilk derece ve istinaf mahkemeleri davacının talebini reddetmiştir.

10. Hukuk Dairesi 2025/3333 E. , 2025/13382 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1438 E., 2024/2581 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 50. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/424 E., 2023/87 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I.DAVA

Davacı vekili, müvekkili davacının ..... ve ... Hiz. Bi. K.lığı emrinde görevli iken 14.08.2014 tarihinde ... Üs Bölgesi yolunun düzeltilmesi kapsamında kullandığı .... plakalı ...marka greyderin motoru kendiliğinden stop etmesi üzerine fren sistemi ve bağlı ataşmanların çalışmaması nedeniyle aracın yoldan çıkarak devrildiğini, müvekkilinin her iki ayağından yaralandığını, olayın geliştiği yerin bir üs bölgesi olduğunu, terörle mücadelenin zirve olduğu bir bölge olduğunu, oluş şeklinin de bu mücadele kapsamında gerçekleştiğini, terörle mücadelenin sadece silahlı çatışmadan ibaret olmadığını, müvekkilinin vazife maluliyet durumunun 5510 sayılı Kanundan kaynaklı değil 3713 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin yaralanmasının ve psikolojik travmasının bir terör operasyonu esnasında gerçekleştiğini, müvekkilinin daha önceden sağlığının yerinde olduğunu, operasyon esnasında yaralanması nedeniyle askerlik görevi yapamamasının müvekkilini ve ailesini derinden üzdüğünü, 3713 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun kapsamında değerlendirildiğinde müvekkilinin terör gazisi olması ve bu mevzuattan doğan özlük haklarının müvekkiline tahsis edilmesi gerektiğini belirterek, davalı Kurumun 21.12.2017 tarihli kararının iptaline, müvekkili hakkında 3713 sayılı Kanun hükümleri uyarınca vazife malulü hükümlerinin uygulanmasına ve bu yönde aylık bağlanmasına, olay tarihinden itibaren vazife malulü toplu ikramiyesinin müvekkiline yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacının geçirdiği kaza sonucunda yaralanması nedeniyle ... Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen rapora istinaden Sağlık Kurulunca malul olduğuna karar verilen ve Kurumun Vazife Malullüğü Tespit Kurulunca 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesinin birinci fıkrasına göre vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasına karar verilen ilgili hakkında 3713 sayılı Kanun kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlanmaması hususunda müvekkili Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlık bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; davanın kabulünün gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık 3713 sayılı Kanun hükümlerine göre vazife malüllüğü aylığı bağlanması talebini reddeden Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanun'un 21. maddesinde; “Kamu görevlilerinden yurt içinde ve yurt dışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, engelli hâle gelen, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Başlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca; a)Malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstahak dul ve yetimlerine başlanacak aylığın toplam tutarı, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise dul ve yetimlerine bağlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz. Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malul olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca Hâzineden tahsil edilir... j)Terör eyleminin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanmasında yardımcı ve faydalı olanlar bu faaliyetlerinden dolayı hayatını kaybettikleri, yaralandıkları veya engelli hâle geldikleri; ilgili valinin teklifi üzerine Nakdi Tazminat Komisyonu tarafından karara başlanan sivillerden Sosyal Güvenlik Kurumunca ilgili mevzuatına göre malullük aylığı bağlanması koşullarının oluştuğu tespit olunanların kendileri, 2330 sayılı Kanuna göre aylık bağlanması hakkından ve bu fıkranın (c), (d) ve (g) bentlerindeki haklardan, bunların eş, ana ve babaları ile bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamına giren çocukları da bu fıkranın (d) bendinde düzenlenen haklardan yararlandırılır. Yukarıda sayılanlardan aynı sebeplerle hayatını kaybedenlerin veya bu fıkra kapsamında malul olması sebebiyle aylık almakta iken hayatını kaybedenlerin dul aylığına müstahak eşi, ana ve babaları ile yetim aylığına müstahak çocukları 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık bağlanması hakkından ve bu fıkranın (c) ve (d) bendindeki haklardan yararlandırılır. Kamu görevlileri ile birinci fıkranın (h) ve (i) bentleri kapsamına sirenlerden terör olaylarını önlemek amacıyla her türlü patlayıcı maddeye bağlı olarak meydana gelen olaylar sonucunda ya da her ne şekilde olursa olsun terör olaylarının önlenmesi, takibi veya etkisiz hale getirilmesi amacıyla ifa edilen görevler sırasında veya bu görevlere gidiş dönüşler esnasında meydana gelen kazalar sonucunda yaralanan, engelli hâle gelen, hastalanan veya hayatını kaybedenler, birinci fıkranın durumlarına uygun hükümlerinden yararlandırılır” hükmü mevcuttur.

Eldeki davada, Kara Kuvvetleri Komutanlığı .... Ordu K.lığı İs. A. K.'lığı emrinde İs. Uzm. Çvş. olan davacının ... Çukurca ilinde geçici görevli iken, 14.08.2014 tarihinde Hakkari-...ÜB'de yol çalışması yaparken operatörü olduğu greyderi park etmeye çalıştığı sırada aracın freninin tutmaması sebebiyle araçtan atlaması sonucu yaralandığı ve bu yaralanmasından dolayı 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesinin 1. fıkrasına göre vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının uzman erbaş olarak 14.08.2014 tarihinde Hakkari ... Üs Bölgesinde iş makinesiyle yol düzeltme işini yaparken kullandığı makinanın stop etmesi ve aracın yoldan çıkarak devrilmesi sonucu yaralandığı, davacıdaki yaralanma yol düzeltme çalışması sırasında meydana geldiğinden Kurum işlemi ve davanın reddine yönelik mahkeme kararı hatalı olmuştur. Davacının talepleri ile ilgili olarak 3713 sayılı Kanun'a yönelik talep yönünden terör üyelerine muhatap olarak meydana gelen olay nedeni ile uygulanabileceğinin açıkça anlaşılması karşısında, Mahkemece davacının bu Kanun kapsamında vazife malülü sayılması ve bu yönde davanın kabulüne dair hüküm tesis edilmesi gerekirken; rahatsızlığın (yaralanmanın) terör eylemlerine muhatap olarak yaralanmasından kaynaklanmadığı gerekçesiyle ret kararı verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.10.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.