Belediye işyerinde sigortasız hizmet tespiti davasında, kamu kurumu niteliği ve resen araştırma ilkesinin eksik uygulanması nedeniyle kararın temyiz incelemesi.
Özet: Hizmet tespiti davasında, davacının belediye nezdinde sigortasız çalıştığı iddiasıyla açtığı davanın ilk derece mahkemesince kısmen kabul edilip bölge adliye mahkemesince istinafın reddedilmesi üzerine, mevcut mahkeme, özellikle davalı işverenin kamu kurumu olması nedeniyle, davacının çalışma iddialarının somutlaştırılması için belediye kayıtları, sözleşmeler, bordrolar, puantajlar gibi tüm resmi belgelerin resen ve detaylı bir şekilde araştırılması, ilgili birimlerdeki yetkili ve bordrolu çalışanların beyanlarına başvurulması ve tüm delillerin bir arada değerlendirilmesi yönünde yetersiz inceleme yapıldığına dikkat çekerek eksiklikleri vurgulamıştır.
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2385 E., 2025/474 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Çarşamba 1. Asliye Hukuk (İş) MahkemesiSAYISI : 2021/435 E., 2023/448 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, davacının 26.05.2009-24.08.2012 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı ... Belediye Başkanlığı, davacı ...'ın iddia ve taleplerinin haksız ve gerçekle bağdaşmadığını, davacının SGK kayıtlarında görülen çalışmaları dışında bir çalışmasının bulunmadığını, SGK kayıtları dışındaki hizmet tespitine dair davacı taleplerini kabul etmediklerini, kayıtların incelendiğinde davacının bir süre Belediyede mevsimlik işçi olarak, bir süre de yüklenici şirket ... İnş. Tem. Tic. Ltd. Şti.'de çalıştığını, davacının çalıştığı döneme ait sigorta primlerinin düzenli olarak ödendiğini, davacının SGK'ya bildirilenlerin dışında bir çalışmasının bulunmadığını 23.06.2010-31.11.2010 tarihleri ve 12.03.2011-06.09.2011 tarihleri arasında Belediye Meclisi kararı ile alınan mevsimlik, işçi vizesi ile mevsimlik işçi olarak çalıştığını, 01.06.2012-24.08.2012 tarihleri arasında Belediyenin temizlik işlerini ihale ile yüklenen ... Temizlik Tic. Ltd. Şti.'de çalıştığını, açılan davanın hizmet tespiti yönünde zamanaşımına uğradığını beyan ederek davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, bir takım usule ilişkin itirazlarından sonra dava tarihine kadar kanunla öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, dava konusu çalışmanın varlığı ve davacının çalıştığı yerdeki, ... işyerlerindeki tanık beyanları ile SGK'dan alınacak bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesini, bir iş akdi kurulup kurulmadığının, gerçek bir çalışmanın yapılıp yapılmadığı hususlarının Mahkemece inceleme yapıldıktan sonra ortaya konulmasını beyan ederek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı (...) iş veren nezdinde 01.08.2009-24.08.2012 tarihleri arasında SGK'ya bildirilmeyen 676 gün asgari ücretli hizmetinin bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dahili davalı ... İnşaat Temizlik Ticaret Ltd. Şti. yönünden davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, fer'i müdahil Kurum ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı, fer'i müdahil Kurum ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekillerinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı Belediye Başkanlığı vekili, yeterli inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, davacının çalışmasının ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.İnceleme konusu dosyada; davacı 26.05.2009-24.08.2012 döneminde çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hizmet cetvelinde davacının 23.06.2010-22.08.2011 döneminde davalı Belediye Başkanlığından, 01.06.2012-24.08.2012 döneminde davalı ... İnş. Tem...Ltd.Şti.'den bildirimleri bulunmaktadır. Davacının çalıştığı işyerinin resmi kurum niteliğinde Belediye işyeri olup tüm işlem ve eylemlerinin resmi olarak yapılmasının esas olduğu, davacının sürekli çalıştığı iddiası karşısında, Mahkemece resen araştırma ilkesi gereğince davacının beyanı alınarak, davalı kamu kurumu işyeri olan belediyede her yıl Belediyenin hangi işyerlerinde kimlerle çalıştığı, emir ve talimatları kimden aldığı, ne iş yaptığı, ödemelerin nasıl, ne şekilde, hangi işlemler sonucu yapıldığı açıklattırılarak davacının davası somutlaştırılmalı; Belediyeden ilgili birimlerdeki bu çalışmaları ile ilgili işe giriş çıkış bilgileri, sözleşmeler, ücret bordroları, puantaj kayıtları istenmeli, davacı ile ilgili belge yoksa bu birimlerde diğer çalışanların listesi ve işyeri bordroları istenerek bu birimler nezdinde resmi sıfatla çalışan kişiler (müdür, amir, memur gibi) ile bordrolu çalışanlar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, belge gönderilmemesi halinde sebepleri üzerinde durulmalı, resmi veya yazılı kayıtların bulunmadığı tarihlerde alınan bu beyanlar ile eldeki deliller bir arada değerlendirilmeli, ayrıca davalı işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarındaki çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının esas olduğu göz önünde tutulmak suretiyle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip deliller hep birlikte değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir. O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,08.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.